Zincir marketlerde çalışan kasiyerlerin oturma yasağının denetlenmesine ilişkin
Kaynak göster
Elif Esen (Yeni Yol), 15 Ağustos 2025 tarihinde 7/32724 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 126 gün sonra, 19 Aralık 2025).
Elif Esen (Yeni Yol, İstanbul). “Zincir marketlerde çalışan kasiyerlerin oturma yasağının denetlenmesine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/32724, 15 Ağustos 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-32724-zincir-marketlerde-calisan-kasiyerlerin-oturma-yasaginin-denetlenmesine-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/db100f85-2265-4a35-bb67-0198bd0e1300
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 126 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Sayın Vedat Işıkhan tarafından Anayasanın 98"inci ve TBMM İçtüzüğünün 96*ıncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını saygılarımla arz ederim.
Elif ESEN İstanbul Milletvekili
Bir süre önce zincir marketlerde kasiyerlerin çalışma süreleri boyunca oturmasının yasak olduğu, bunun sonucunda çalışanların bayıldığı görüntüler basına ve sosyal medyaya yansımıştır. Kamuoyundaki tepki üzerine Bakanlık müfettiş görevlendirdiğini açıklamıştır.
Gerekçenin tamamını göster (3 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Ancak sahadaki tespitlerimiz, aynı uygulamanın kozmetik zincir mağazalarında da sürdüğünü göstermektedir.
Uzun süre ayakta çalışma zorunluluğu, çalışanlarda ciddi sağlık sorunlarına yol açmakta; buna rağmen işverenler bu uygulamayı sürdürmektedir. Dünyada bazı ülkelerde (Meksika, İspanya) bu uygulama yasalarla yasaklanmış, ABD'de Walmart benzeri uygulamalar nedeniyle milyonlarca dolarlık tazminat ödemek zorunda kalmıştır. Türkiye'de İş Kanunu işverene çalışanı koruma ve gözetme yükümlülüğü getirmesine rağmen bu uygulamanın devam etmesi, iş sağlığı ve güvenliği açısından ciddi bir ihlaldir. Öte yandan bu çağ dışı çalışma anlayışının ve kölelik düzeninin özgür bir ülkede sürdürülmesi kabul edilemez bir durumdur.
Buna binaen;
SORULAR
" Bakanlığınızın zincir marketlerde başlattığı denetimler, süpermarketler, mağazalar, fast food zincirleri, alışveriş merkezleri, müşteri hizmetleri ve kozmetik zincir mağazalarını da kapsamakta mıdır?
" Sahadaki bu tür oturma yasağı uygulamalarıyla ilgili Bakanlığınıza bugüne kadar kaç ihbar veya şikâyet ulaşmıştır?
. Bu uygulamayı sürdüren işyerleri hakkında idari para cezası veya başka bir yaptırım uygulanmış mıdır?
. Çalışanların uzun süre ayakta kalmasının sağlık riskleri konusunda Bakanlığınızın yürüttüğü veya dayandığı bir bilimsel çalışma var mıdır?
. Dünyadaki benzer yasak ve düzenlemeler ışığında, Türkiye'de oturma yasağının kaldırılmasına ve kasiyerler için oturma imkânı sağlanmasına yönelik yasal bir düzenleme yapılması planlanmakta mıdır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Vedat Işıkhan, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı ·
İlgi (o : 27.08.2025 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1688495 sayılı yazınız.
İlgi yazınız ile İstanbul Milletvekili Sayın Elif ESEN tarafından yöneltilen 7/32724 Esas Numaralı yazılı soru önergesine ilişkin cevap aşağıda sunulmuştur.
"Ülkemizde 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ile yüksek standartlara sahip bir mevzuat alt yapısı oluşturulmuş, iş sağlığı ve güvenliği alanında yaşanan sorunlara çözümler getirilmiştir. Değişen ve gelişen koşullara göre iyileştirme çalışmaları yapılmaktadır.
6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanununun amacı; işyerlerinde iş sağlığı ve güvenliğinin sağlanması ve mevcut sağlık ve güvenlik şartlarının iyileştirilmesi için işveren ve çalışanların görev, yetki, sorumluluk, hak ve yükümlülüklerini düzenlemek olup ilgili Kanun; kamu ve özel sektöre git bütün işlere ve işyerlerine, bu işyerlerinin işverenleri ile işveren vekillerine, çırak ve stajyerler de dâhil olmak üzere tüm çalışanlarına faaliyet konularına bakılmaksızın uygulanmaktadır. Çalışanların işle ilgili sağlık ve güvenliğini sağlamak için mesleki risklerin önlemesi, eğitim ve bilgi verilmesi dâhil her türlü tedbiri alması işverenin yükümlülüğündedir.
6331 sayılı Kanunun "işverenin genel yükümlülüğü' başlıklı 4 üncü maddesi birinci fıkrasının (c) bendi uyarınca işverenler, işyerinde risk değerlendirmesi yapmak veya yaptırmak ile yükümlüdür. Söz konusu yükümlülüğün ne şekilde yerine getirileceği ile ilgili hususlar ise 29/12/2012 tarih ve 28512 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan İş Sağlığı ve Güvenliği Risk Değerlendirmesi Yönetmeliğinde belirlenmiş olup yönetmelik kapsamında ergonomik tehlike kaynaklarına yönelik çalışma yapılması gerekmektedir. İşyerlerinde risk değerlendirmesi yapılırken yararlanılabilecek kontrol listeleri Bakanlığımız internet sitesinde yayımlanmış olup "Bakkal, Market ve Süpermarketler İçin Kontrol Listesinin" "Ergonomi' konu başlığı altında "Kasa çalışanları için bel desteği olan, yüksekliği ayarlanabilir koltuklar sağlanması' önlem alınırken dikkat edilmesi gereken hususlar arasında yer almaktadır.
Bununla birlikte, Bakanlığımızca yıl içinde yürütülen iş teftişi faaliyetleri, geçmiş yıllara ait istatistiki veriler, ulusal politikalar ve ihtiyaçlar göz önünde bulundurularak, çalışma hayatının riskleri ve öncelikleri ile Bakanlığımızın kaynakları dikkate alınarak programlı tefiişler ve program dışı teftişler şeklinde yürütülmektedir. Programlı teftişler, çalışma hayatındaki sorunların değerlendirilmesi ve önceliklendirilmesi sonucu belirlenen alanlarda veya sektörlerde yahut özel bir risk grubu hedeflenerek belirlenen işyerlerinde çalışma hayatı ile ilgili mevzuat hükümlerinin uygulanmasının denetlenmesi amacıyla gerçekleştirilen teftişlerdir. İncelemelerden oluşan program dışı teftişler ise programlı teftişler dışında kalan ihbar, şikâyet vb. talepler üzerine veya Bakanlığa intikal eden evraklardan teftiş hizmetiyle bağdaşır nitelikte olanların teftiş programına alınması sonucu gerçekleştirilmekigdir. "
Çankaya / ANKARA Tel: (0312) 296 71 68 Telafan: (21) 704 Anan