Mevsimlik tarım işçilerine yönelik özel bir sigorta modeli geliştirilmesi talebine ilişkin
Kaynak göster
İbrahim Akın (DEM Parti), 15 Ağustos 2025 tarihinde 7/32729 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 388 gün sonra, 7 Eylül 2026).
İbrahim Akın (DEM Parti, İzmir). “Mevsimlik tarım işçilerine yönelik özel bir sigorta modeli geliştirilmesi talebine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/32729, 15 Ağustos 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-32729-mevsimlik-tarim-iscilerine-yonelik-ozel-bir-sigorta-modeli-gelistirilmesi-talebine-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/06c58f65-bd17-4576-8c31-0198bc538375
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 388 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki soruların Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat IŞIKHAN tarafından Anayasa'nın 98'inci ve İçtüzüğün 96'ncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.
| İbrahim AKIN
Ülkemizde tarımın yoğun olarak yapıldığı bölgelerde görev yapan mevsimlik tarım işçileri, sigortasız ve güvencesiz çalışmakta, sosyal güvenlik haklarından mahrum kalmaktadır.
Gerekçenin tamamını göster (4 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Bu durum hem insan hakları hem de sosyal devlet ilkesi açısından önemli bir sorun teşkil etmektedir.
Mevcut uygulamada, işçiler sigortalı olmaları halinde aldıkları sosyal yardımların kesileceği endişesi taşımakta ve bu nedenle sigortalı çalışmayı tercih etmemektedir. İzmir Milletvekili olarak daha önce de benzer bir konuda Bakanlığınıza yöneltilen sorular, mevsimlik tarım işçileri için özel bir sigorta modeli geliştirilmesinin gerekliliğini ortaya koymuştur.
İzmir Şanlıurfa Federasyonu tarafından iletilen talepte de kısa süreli ve esnek sigorta modeli önerilmiş, mevcut yardımların devamı ve sigortalılığın teşvik edilmesi istenmiştir.
Bu bağlamda:
SORULAR
Bakanlığınızın, mevsimlik tarım işçilerine yönelik kısa süreli ve esnek bir sigorta modeli geliştirme yönünde bir çalışması var mıdır?
Sigortalı olan mevsimlik tarım işçilerinin mevcut sosyal yardımlarının kesilmemesi için yasal bir düzenleme yapılması planlanmakta mıdır? |
Mevsimlik tarım işçilerinin iş sağlığı ve güvenliği kapsamında düzenli sağlık taramalarından geçirilmesi için Bakanlığınızın yürüttüğü projeler var mıdır?
Son beş yılda kaç mevsimlik tarım işçisi sigortalı olarak kayıt altına alınmıştır?
Bu işçilerin emeklilik ve sağlık güvencesi kapsamına alınması için ek bütçe veya fon çalışması yapılmakta mıdır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Vedat Işıkhan, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı ·
İlgi (o : 27.08.2025 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1688495 sayılı yazınız.
İlgi yazınız ile İzmir Milletvekili Sayın İbrahim AKIN tarafından yöneltilen 7/32729 Esas Numaralı yazılı soru önergesine ilişkin cevap aşağıda sunulmuştur.
"27.04.2024 tarih ve 2024/5 sayılı Mevsimlik Tarım İşçileri" konulu Cumhurbaşkanlığı Genelgesi yürürlüğe girmiştir. Genelge ile mevsimlik tarım işçisi olarak çalışmak amacıyla bulundukları illerden başka illere gidenlerin ve ailelerinin bu süreçte yaşadıkları sorunlarının giderilmesine yönelik olarak yapılacak çalışmalara ilişkin usul ve esaslar belirlenmiştir. Genelge çerçevesinde tüm kamu kurum ve kuruluşları kendi görev alanına giren konulara ilişkin gerekli çalışmaları yürütmekte ve mevsimlik tarım işçileri ile ailelerinin çalışma ve yaşam koşulları iyileştirilmektedir.
6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanununun yayımlanmasıyla birlikte sektör ya da çalışan sayısı ayrımı yapılmaksızın tüm işyerleri ve çalışanlar Kanun kapsamına alınmıştır. Tarım sektöründe iş kazası ve meslek hastalıklarının önlenebilmesi, iş sağlığı ve güvenliği kültürünün oluşturulması, Jarkındalık düzeyinin artırılması, mevcut risklerden korunma yollarına ilişkin işverenlere, çalışanlara ve İSG profesyonellerine rehberlik edilmesi, iyi uygulama örneklerinin tüm sektöre yaygınlaştırılması ve ayrıca tarım sektöründeki faaliyetler hakkında ilgili kişi, kurum ve kuruluşların bilgilere doğrudan ulaşabilmesi için Güvenli Tarım Web Sitesi (www.guvenlitarim.gov.ir ) hayata geçirilmiştir.
Öte yandan, hizmet akdi ile bir veya birden fazla işveren tarafından tarımsal faaliyet kapsamındaki işlerde çalıştırılanlar 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 4 üncü maddesinin birinci fikrasının (a) bendi (4/1-(a)) kapsamında zorunlu sigortalı sayılmaktadırlar. Ayrıca, tarımda kendi nam ve hesabına çalışanlar da 5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi (4/1-(b)) kapsamında zorunlu sigortalı sayılmaktadırlar.
5910 sayılı Kanunun Ek 5 inci maddesinin dördüncü fıkrasında; "Tarım veya orman işlerinde hizmet akdiyle süreksiz olarak çalışanlar, 4 üncü maddenin birinci fikrasının (a) bendi kapsamında sigortalı sayılırlar. Bunlar hakkında bu Kanunun kısa vadeli sigorta kolları bakımından yalnızca iş kazası ve meslek hastalığı sigortası, uzun vadeli sigorta kolları yönünden malullük, yaşlılık ve ölüm sigortası ile genel sağlık sigortası hükümleri uygulanır." hükmü yer almaktadır. Buna göre tarımda çalışan mevsimlik işçiler 5510 sayılı Kanunun Ek 5 inci maddesi kapsamında sigortalı olmaları halinde haklarında genel sağlık sigortası hükümleri uygulanmakta olup genel sağlık sigortası kapsamında sağlık hizmetlerine erişebilmektedirler.
Bununla birlikte, kayıt dışılığın yüksek olduğu ve yabancı uyruklu işçilerin yoğun bulunduğu sektörler öncelikli olmak üzere meslek odaları, ziraat odaları ve sivil toplum kuruluşlarına ziyaretler yapılmakta, sosyal güvenlik hak ve yükümlülükleri, istihdam teşvikleri, yabancı çalışanların çalışma izinleri ve kayıt dışılığın yaptırımları hakkında bilgilendirme gerçekleştirilmektedi
Prof. Dr. Vedat IŞIKHAN
Bakan Çankaya / ANKARA Tel: (0312) 296 71 68
Telafan: (219) 904 Anan