Mardin'in Artuklu ilçesine bağlı Akbağ Mahallesi'nde kurulması planlanan GES'e ilişkin
DEM Parti
Muhatap:
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar Kaynak göster
Beritan Güneş Altın (DEM Parti), 27 Ağustos 2025 tarihinde 7/33053 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresinde cevaplandı (verilişinden 44 gün sonra, 10 Ekim 2025).
Beritan Güneş Altın (DEM Parti, Mardin). “Mardin'in Artuklu ilçesine bağlı Akbağ Mahallesi'nde kurulması planlanan GES'e ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/33053, 27 Ağustos 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-33053-mardin-in-artuklu-ilcesine-bagli-akbag-mahallesi-nde-kurulmasi-planlanan-ges-e-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/48a5d740-6082-428a-8684-0198f059629b
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 44 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıda belirtilen sorularımın Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan BAYRAKTAR tarafından Anayasanın 98. ve TBMM İçtüzüğünün 96. ve 99. maddeleri uyarınca yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.
Mardin'in Artuklu ilçesine bağlı Akbağ (Akres) Mahallesi?nde, köylülerin ortak/ kullanımında bulunan mera ve tarım alanına Güneş Enerji Santrali (GES) kurulmak stenmektedir. Köylülerin geçim kaynağı olan bu alan, uzun yıllardır hayvancılık ve tarımsaNüretim için kullanılmaktadır. Ancak köylülerin hukuki girişimleri ve tüm itirazlarına rağmen şeffaf yürütülmeyen bir süreç neticesinde, yaklaşık iki ay önce GES inşaatına fiilen başlanmıştır.
GES gibi yenilenebilir enerji yatırımları, doğru planlama ve ekolojik prensiplerle hareket edildiğinde enerji üretiminde önemli katkılar sağlayabilir. Ancak mera ve tarım alanlarının bu projelere tahsis edilmesi, bölge halkının üretim imkânlarını kısıtlamakta, derinleşen yoksulluğu daha da artırmakta ve göçe sebep olmaktadır. Ayrıca tarımsal üretimin azalması, yalnızca köylüleri değil, bölgedeki gıda güvenliğini de doğrudan etkilemektedir.
Halkın rızası ve onayı dışında yapılan uygulamalar, hem demokratik katılımı zedelemekte hem de sosyal ve ekolojik açıdan geri dönülmez sonuçlar doğurmaktadır. Bu sebeple enerji politikalarının ekolojik dengeyi, toplumsal yaşamı ve üretim süreçlerini olumsuz etkilemeyecek şekilde planlanması gerekmektedir.
Bu bağlamda;
SORULAR
Mardin'in Artuklu ilçesi Akbağ (Akres) Mahallesi?ndeki mera ve tarım alanlarının GES projesine tahsis edilmesinin gerekçesi nedir? i
Mera ve tarım arazilerinde yapılacak bu projenin köylülerin geçim kaynaklarına ve üretim süreçlerine olası etkileri hakkında bakanlığınızca herhangi bir etki analizi yapılmış mıdır?
Köylülerin tüm itirazlarına rağmen inşaata başlanmasının nedeni nedir? Halkın onayının alınmadığı projelerle ilgili bakanlığınızın tutumu nedir? |
Bölgedeki enerji ihtiyacını karşılamak için, mera ve tarım arazilerini tahrip etmeden, ekolojik dengeye zarar vermeyecek alternatif alanlar değerlendirilmiş midir?
Bu projeden doğrudan etkilenecek köylülerin mağduriyetlerinin giderilmesi için herhangi bir planlama yapılmakta mıdır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Alparslan Bayraktar, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı ·
DÖNEM | ESASNO 283 | 33053
6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu ile bu Kanuna dayanılarak çıkarılan Elektrik Piyasası Lisans Yönetmeliği'nin tanımlar bölümünde önlisans; "Üretim faaliyetinde bulunmak isteyen tüzel kişilere, üretim tesisi yatırımlarına başlamaları için gerekli onay, izin, ruhsat ve benzerlerinin alınabilmesi için belirli süreli verilen izin" şeklinde tanımlanmakta, aynı Yönetmeliğin "Önlisans süresi içerisinde tamamlanması gereken iş ve işlemler" başlıklı 17'nci maddesinde ise gerekli olan izin işlemlerinin başvuru sahipleri tarafından tamamlanması gerektiği hüküm altına alınmaktadır.
Bu çerçevede önergede bahsi geçen Mardin İlimizin Artuklu ilçesi Akbağ Mahallesi'nde kurulması planlanan ve henüz "önlisans" aşamasında olan güneş enerji santralleri ve YEKA alanları için başvuru sahibi tarafından meri mevzuat gereği Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) Yönetmeliği kapsamında alınan izin dahil tüm izinlerin tamamlanması gerekmekte olup, yapılacak olan faaliyetin çevreye olan etkileri yerel halkla beraber ilgili kurumlarca etraflıca değerlendirilmekte, bu izin süreçlerinin tamamlanamaması halinde verilmiş olan "önlisans" kendiliğinden sona ermektedir.
Ayrıca EPDK'nın 16/05/2019 tarihli Kurul Kararı ile belirlenen ve 21/05/2019 tarihli ve 30780 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan "Lisanssız Üretim Başvurularında Sunulması Gereken Bilgi ve Belgeler Listesi"nin 5'inci maddesinde; "Çatı uygulaması dışındaki başvurular için; Mutlak tarım arazileri, Özel ürün arazileri, Dikili tarım arazileri, Sulu tarım arazileri Çevre arazilerde tarımsal kullanım bürünlüğünü bozan alanları kapsamadığına ilişkin Tarım ve Orman Bakanlığı veya söz konusu Bakanlığın il müdürlüklerinden alınacak belge, " hükümleri yer almakta olup, bu çerçevede lisanssız elektrik üretim tesisleri ilgili maddede sayılan vasıftaki araziler üzerine kurulamamaktadır.
ÇED sürecine ilişkin iş ve işlemler Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, meralara ilişkin iş ve işlemler ise Tarım ve Orman Bakanlığı uhdesinde yürütüldüğünden konuya ilişkin bu Bakanlıklardan bilgi alınmasının uygun olacağı değerlendirilmektedir.