Buğday, mısır ve şeker pancarı için açıklanan alım miktarına ilişkin
Kaynak göster
Ömer Fethi Gürer (CHP), 4 Eylül 2025 tarihinde 7/33641 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 140 gün sonra, 22 Ocak 2026).
Ömer Fethi Gürer (CHP, Niğde). “Buğday, mısır ve şeker pancarı için açıklanan alım miktarına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/33641, 4 Eylül 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-33641-bugday-misir-ve-seker-pancari-icin-aciklanan-alim-miktarina-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/ceaf4b2e-01e8-45cc-ae99-019919e7fac3
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 140 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Anayasa'nın 98 ve TBMM İçtüzüğünün 96. ve 99, Maddeleri uyarınca T.C. Tarım ve Orman Bakanı Sn. İbrahim Yumaklı tarafın yazılı olarak yanıtlanmasını arz ederim.
Saygılarımla. 28.08.2025
Ömer Fethi Gürer
2025 yılı TMO alım hedefleri: Cumhurbaşkanlığı yıllık programında buğday için 2,5 milyon ton, mısır için 1 milyon ton, türkşeker için 7,7 milyon ton şekerpancarı alımı hedef olarak konmuştur.
SORULAR
TUİKe göre 19 milyon 600 bin tona düşen buğday üretim rekortesi; buğday çiftçisinin desteklenmesi gerektiğinin göstergesidir. Neden alım kampanyasında TMO piyasayı tüccara bırakarak alım miktarı neden düşürülmüştür?
Şeker pancarının Türk şeker tarafından 7,8 milyon ton alınacak olması da 19 milyon 600 bin ton üretimi gerileyen pancar çiftçisini olumsuz etkileyecek Neden alımlarda çiftinin memnuniyetini sağlayan politikalar uygulanmamaktadır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)İbrahim Yumaklı, Tarım ve Orman Bakanı ·
Toprak Mahsulleri Ofisi (TMO), ürün fiyatlarını açıklarken, üretimin sürdürülebilirliğini ve tüketiciye yansıyan fiyatları dengede tutacak politikalar geliştirmektedir. Bu kapsamda, TMO alım fiyatları belirlenirken üretici maliyeti, ekonomik göstergeler, üretim miktarı, önceki yıl alım fiyatları, dünya piyasa fiyatları, tarımsal sanayinin hammadde tedarik durumu, iç ve dış piyasalardaki gelişmeler, tüketici fiyatları, refah payı ile üretimin sürdürülebilirliğini sağlayacak kâr marjı gibi çok sayıda faktör değerlendirilmektedir.
TMO alım fiyatı piyasa fiyatlarının belirli bir düzeyin altına düşmesini önlemek için belirlenen referans fiyat olup üreticilerimizin bu fiyatların altında ürün satmasının önüne geçilmesi amaçlanmaktadır.
2025 yılı TMO hububat alım fiyatları Bakanlığımızca 03.06.2025 tarihinde açıklanmış olup geçen yıla göre ekmeklik buğdayda 9046 artışla 13.500 TL/ton, makarnalık buğdayda 9035 artışla 13.500 TL/ton ve arpada 9052 artışla 11.000 TL/ton olarak açıklanmıştır.
2025 yılında TMO'da uzun yıllar ortalamasının üzerinde alım yapılmıştır.
Cumhurbaşkanlığı yıllık programlarında belirtilen tutarlar tahmini nitelikte olup alım dönemlerinde üreticilerin TMO"ya arz ettikleri ÇKS'ye kayıtlı ürünlerin tamamı alıma tabi tutulmaktadır. Bu nedenle alım miktarları piyasadaki gelişmelere bağlı olarak farklılık gösterebilmekte olup 2023 yılında 13,1 milyon tonla TMO tarihinin en yüksek alım rakamına ulaşılmıştır.
Ülkemizde şeker sektörü 2001 yılında yürürlüğe giren 4634 sayılı Şeker Kanunu ve bu Kanuna dayalı olarak çıkarılan yönetmelikler çerçevesinde yönetilmektedir. Kanunun amacı, yurt içi talebin yurt içi üretimle karşılanmasına ve gerektiğinde ihracata yönelik olarak Ülkemizde şeker rejimini, şeker üretimindeki usul ve esaslar ile fiyatlandırma, pazarlama şart ve yöntemlerini düzenlemektir.
Şeker üretimi ve arzında istikrarı sağlamak amacıyla pazarlanacak şeker miktarı, sakaroz kökenli ve diğer şekerler için ayrı ayrı olmak üzere şeker türlerine göre, gerektiğinde dönemsel olarak kotalar ile belirlenmektedir.
Şeker üreten şirketler tahsis edilen şeker kotalarına bağlı olarak, tahsis edilen kota kadar şekeri üretebilmek için şeker pancarı üretim kotalarını belirlemektedirler.
2024 yılında yaklaşık "633'ü TÜRKŞEKER tarafından olmak üzere 22 milyon 414 bin ton pancar üretimi gerçekleşmiş olup bu üretim miktarı son 10 yıllık ortalama pancar üretimi miktarı ile paralellik göstermektedir.
Şeker pancarı üretimi, şeker şirketleri ile üreticiler arasında akdedilen "Şeker Pancarı Üretim Sözleşmesi" esaslarına uygun olarak yapılmaktadır.
TÜRKŞEKER ile şeker pancarı üretim sözleşmesi akdeden üreticilere verilen destekler aşağıda yer almaktadır. e Pancarın en önemli girdileri olan tohum zamanında ve ucuz fiyatla, TÜRKŞEKER tarafından temin edilerek çiftçinin cebinden peşin para çıkmadan ayni avans olarak verilmekte, gübre için de faizsiz nakdi olarak gübre alım avansı ödenmekte,
" Çapalama, sulama, söküm ve teslim dönemlerinde 5 nakdi avans verilmekte, e" Çiftçilere ayni avans olarak şeker verilmekte,
TARIM VE ORMAN BAKANLIĞI Strateji Geliştirme Başkanlığı e Yapılan nakdi ve ayni avans ödemeleri ile pancarlarını teslim etmeden önce pancar bedelinin yaklaşık 9035'i faiz yansıtılmaksızın ödenmekte, e Bölgesel iklim özelliklerinden dolayı vejetasyon süresi kısa ancak yağışların yeterli, verimin düşük olduğu bölgelerde "Pancar Üretimini Teşvik Primi" verilmekte,
" Fabrika merkezine pancar teslim eden üreticilere nakliye destek ödemesi yapılmakta, e Fabrikalarda yan ürün olarak elde edilen yaş pancar posasından üreticilere bedelsiz olarak istihkak posa verilmekte, e Taahhütedilen A kotası pancarını teslim eden üreticilere teslim ettikleri A kotası şeker pancarı için ürün bedeli dışında "Kota Tamamlama Primi" ödenmekte ve
" Pancarlarını temizleme ve yükleme makinesi ile yükleyerek fabrika merkez kantarına teslim eden üreticilere "Pancar Temizleme ve Yükleme Primi" ödenmektedir. Ayrıca bu üreticilerin pancar boşaltma ücretlerinin yarısı TÜRKŞEKER tarafından karşılanmaktadır.
Pancar bedelleri fabrikalara son pancar teslim tarihinden itibaren 60 gün yerine 30 gün içerisinde ödenecektir.
İbrahim YUMAKLIBakan