Diyarbakır'da eğitim alanında yaşanan sorunlara ilişkin
Kaynak göster
Sevilay Çelenk Özen (DEM Parti), 9 Eylül 2025 tarihinde 7/33721 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Millî Eğitim Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresinde cevaplandı (verilişinden 23 gün sonra, 2 Ekim 2025).
Sevilay Çelenk Özen (DEM Parti, Diyarbakır). “Diyarbakır'da eğitim alanında yaşanan sorunlara ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/33721, 9 Eylül 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-33721-diyarbakir-da-egitim-alaninda-yasanan-sorunlara-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/19c9bab8-aacd-4342-af65-019933dcddab
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 23 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıda yer alan sorularımın Anayasa'nın 98, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 96 ve 99. Maddeleri uyarınca Milli Eğitim Bakanı Yusuf Tekin tarafından, öngörülen yasal süresi içinde cevaplanması konusunda gereğini bilginize sunarım.
Diyarbakır'da köy okullarının kapatılması ve taşımalı eğitimin yaygınlaştırılması, öğrencilerin eğitim hakkına erişimini ciddi biçimde zedeliyor. Taşımalı eğitim yönetmeliğinde üst sınırın i 50 kilometreden 30 kilometreye düşürülmesi, çok sayıda öğrenciyi kapsam dışında bıraktı. Böylece 30 kilometre mesafede bir okul bulunmayan çocukların okula gitme imkânı tamamen ellerinden alınmış oldu. Aileler çocuklarının cemaat ve tarikat bağlantılı yurtlara yönlendirilmesinden kaygı duymaya başlamıştır. Taşımalı eğitim ihalelerinin belirli grupların | elinde toplanması tartışmalara yol açarken, öğrencilerin kilometrelerce uzaklıktaki okullara taşınmak zorunda kalması ciddi sorunlar yaratmaktadır. Çocuklar uzun yolculuklar nedeniyle i derslere yorgun girmekte, dikkat ve motivasyon kaybı yaşamaktadır. Ayrıca artan trafik ve ulaşım sorunları öğrencileri kaza riskleriyle karşı karşıya bırakmaktadır.
Gerekçenin tamamını göster (5 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Kentte hızlı nüfus artışı ve 6 Şubat depremleri sonrasında yaşanan göç, mevcut okul kapasitesini yetersiz hale getirmiştir. Diyarbakır'da 2 bin 287 okul bulunmakta olup bu sayı öğrenci nüfusuna göre oldukça düşüktür. Eğitim-Sen verilerine göre sınıflardaki ortalama doluluk oranı yüzde 87'dir ve 50'nin üzerinde öğrencinin bulunduğu sınıflar ortaya çıkmıştır.
Oysa pedagojik araştırmalar çocukların bilişsel ve psikolojik gelişimleri için ideal sınıf mevcudunun 20 ve altı olması gerektiğini göstermektedir. Deprem sonrası yıkım kararı alınan ancak zamanında yıkılmayan okulların öğrencileri başka okullara yönlendirilmiş, bu da hem öğrenciler hem de öğretmenler açısından mağduriyetler yaratmıştır. Veliler ve öğretmenler : belirsizlik içinde bırakılmış, norm fazlası öğretmen sorunu büyümüştür.
Eğitim Sen Amed Şubeleri?nin Yıl Sonu Eğitim Raporu'nda, kalabalık sınıflar ve okulların fiziki yetersizlikleri Diyarbakır'daki eğitimin önündeki en büyük engeller arasında gösterilmektedir. Okulların araç gereç, yardımcı personel, hijyen ve ısınma imkânları açısından ciddi eksiklikleri olduğu, bu nedenle eğitim hakkının nitelikli biçimde kullanılamadığı belirtilmektedir. Raporda ayrıca taşımalı eğitimin kırsal kesimde özellikle kız çocuklarının eğitim hakkını zayıflattığı, okullaşma oranlarında görülen artışın mezuniyet oranlarına yansımadığı ve şehir dışına taşınan okulların öğrencilerin erişimini zorlaştırarak ailelerin ekonomik yükünü artırdığı tespit edilmiştir.
2025-2026 eğitim yılı başlamak üzereyken bu sorunların halen devam etmesi, acil çözüm yollarının geliştirilmesini ve ilgili kurumların ivedilikle harekete geçmesini zorunlu kılmaktadır.
Bu bağlamda;
SORULAR
Diyarbakır'da 2024-2025 eğitim-öğretim yılında taşımalı eğitim kapsamında kaç öğrenci taşınmıştır? Bu öğrencilerin kaçı kız, kaçı erkektir?
Taşımalı eğitim yönetmeliğinde üst sınırın 50 kilometreden 30 kilometreye © düşürülmesi sonrasında Diyarbakır'da kaç öğrenci bu kapsamın dışında kalmıştır? Bu öğrencilerin eğitime erişimini sağlamak için hangi önlemler alınmaktadır?
Diyarbakır'da köy okullarının kapatılmasıyla birlikte eğitimden mahrum kalan. köy ve mezra sayısı kaçtır? Bu yerleşimlerde yaşayan öğrencilerin eğitime erişimi nasıl sağlanmaktadır?
Taşımalı eğitim ihalelerinin belirli kişi veya grupların elinde toplandığı iddiaları hakkında Bakanlığınızca herhangi bir inceleme yapılmış mıdır? Yapıldıysa sonuçları nedir?
Diyarbakır'da 2024-2025 eğitim-öğretim yılı itibarıyla toplam kaç okul bulunmaktadır? Bu okulların kaçı deprem sonrası yıkım kararı almış veya güçlendirme sürecine girmiştir?
Deprem sonrası yıkım kararı verilen okullarda öğrenim gören kaç öğrenci farklı okullara yönlendirilmiştir? Bu öğrencilerin mağduriyetini gidermek için ne tür tedbirler alınmıştır?
Diyarbakır'da sınıflardaki ortalama mevcut kaçtır? Kaç sınıfta 50'nin üzerinde öğrenci bulunmaktadır?
Kenttenorm fazlası durumuna düşen öğretmen sayısı kaçtır? Bu öğretmenlerin istihdamına yönelik ne tür düzenlemeler yapılmaktadır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Yusuf Tekin, Milli Eğitim Bakanı ·
b) 03/09/2025 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1691507 sayılı yazınız.
c) 03/09/2025 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1692096 sayılı yazınız.
ç) 10/09/2025 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1695737 sayılı yazınız.
d) 15/09/2025 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1697698 sayılı yazınız.
e) 16/09/2025 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1699431 sayılı yazınız.
Bakanlığımıza İlgi (a-b-c-ç-d-e)'de kayıtlı yazıyla iletilen Bursa Milletvekili Hasan ÖZTÜRK'ün 7/30609, İzmir Milletvekili Yüksel TAŞKIN"'ın 7/32991, İzmir Milletvekili Seda KÂYA ÖSEN'in 733084, Diyarbakır Milletvekili M, Sezgin TANRIKULU'nun 7/33417, Adana Milletvekili Bilal BİLİCİ'nin 7/33616, Hakkari Milletvekili Öznur BARTİN'in 7133617, İstanbul Milletvekili İskender BAYHAN"ın 7/33622, Van Milletvekili Gülderen VARLİ'nin 7/33624 ve 7/33627, Tunceli Milletvekili Ayten KORDU'nun 7/33626, İzmir Milletvekili Mustafa BİLİCİ'nin 733715 ile Diyarbakır Milletvekili Sevilay ÇELENK"'in 7/33721 esas numaralı yazılı soru önergeleri incelenmiş olup konuya ilişkin bilgiler Ekte sunulmuştur.
MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI 00 EĞİTİMİN
Strateji Geliştirme Başkanlığı YÜZYILI YAZILI SORU ÖNERGESİNE İLİŞKİN BİLGİ
Soru önergesinde Resmi İstatistik Programı kapsamında talep edilen veriler; Bakanlığımızın "https://sgb.meb.gov.tr/www/resmi-istatistikler/icerik/64" internet adresinde yayımlanan Milli Eğitim İstatistikleri Örgün Eğitim" adlı yayında yer alan "1.17 İstatistiki Bölge Birimleri Sınıflaması 1. , 2. ve 3. düzey ve eğitim seviyesine göre okul, şube, öğrenci, öğretmen ve derslik sayıs", "2.8.a İstatistiki Bölge Birimleri Sınıflaması 3. düzeye göre taşımalı uygulaması yapılan ilkokul, ortaokul, okul ve öğrenci sayıları", "2.8.b tablosunda İstatistiki Bölge Birimleri Sınıflaması 3. düzeye göre öğrenci taşıma uygulaması kapsamında taşınan özel eğitim öğrenci/kursiyer sayıları" ile "2.15 tablosunda İstatistiki Bölge Birimleri Sınıflaması 3. düzeye göre taşımalı ortaöğretim öğrenci sayıları" başlıklı tablolarda yer almaktadır.2024-2025 yılına ait istatistiki veriler Ulusal Veri Yayımlama Takvimi çerçevesinde eylül ayı sonunda yayımlanacaktır.
Diyarbakır ili genelinde 2025 yılı Devlet Yatırım Programı kapsamında; tamamlanan 3, yapımı devam eden 3, ihale hazırlık süreci devam eden 4 olmak üzere toplam 10 proje yer almaktadır. 2025 İl Yapım Programı kapsamında ise 5 anaokulu, 23 ilkokul, 15 ortaokul olmak üzere 43 proje yer almaktadır.
Taşımalı eğitim uygulamasına yönelik iş ve işlemler, Milli Eğitim Bakanlığı Taşıma Yoluyla Eğitime Erişim Yönetmeliği'nin "Amaç" başlıklı 1. maddesinde yer alan "7739 sayılı Milli Eğitim Temel Kanunu ile tanınan eğitim hakkından yoksun kalması muhtemel ilköğretim, ortaöğretim ve özel eğitim okul/kurum/sınıflarına devam eden öğrenciler ile yaygın eğitim hizmetinden yararlanan özel eğitim kursiyerlerinin resmi okul/kurumlara taşıma yoluyla eğitime erişimlerini sağlamak için gerekli usul ve esasları belirlemektir. " ile "Planlama komisyonunun görevleri" başlıklı 6. maddesinin (b) bendinde yer alan "Taşıma merkezi okula uzaklığı 30 kilometreden fazla olan, taşınması ekonomik olmayan, iklimi veya ulaşım şartları taşımaya elverişsiz olan yerleşim birimlerinde ikamet eden ilköğretim ve ortaöğretim öğrencilerini, zorunlu olarak yatılı bölge ortaokulları ve pansiyonlu okullara yerleştirdikten sonra taşıma hizmetinden faydalanacakları ve öğrencisi taşınacak yerleşim birimlerini gruplandırarak taşıma merkezi okul/kurumları belirlemek" hükümleri doğrultusunda taşıma merkezi okula uzaklığı 30 kilometreden fazla olan yerleşim birimlerindeki ilköğretim ve ortaöğrelim (öğrencileri, öncelikli olarak yatılı bölge okulları ve pansiyonlara yerleştirilmektedir. Bu kapsamda pansiyona yerleştirilemeyen öğrencilerin taşınmasına devam edilmektedir.
Öğrenci Taşıma Hizmetleri ihaleleri ilVilçe milli eğitim müdürlükleri tarafından 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu kapsamında gerçekleştirilmektedir. Bu kapsamda, taşıma hizmet alımı ihalelerinde uygulanan temel usul, "Açık İhale Usulü" olup ihalelere bütün istekliler teklif verebilmektedir. İdarelerin teklifleri belirli kişi veya gruplarla sınırlama yetkisi bulunmamaktadır. İhale süreci, e-tekliflerin sunulması ve açılması "Elektronik Kamu Alımları Platformu" (EK AP) üzerinden gerçekleştirildiğinden, ihale süreçleri hizmetin ifası, şeffaflık ve denetim altında tutulmaktadır.
Diyarbakır Valiliğince konuya ilişkin olarak;
Diyarbakır ilinde 2024-2025 eğitim öğretim yılı itibarıyla 50 okul için yıkım kararı alındığı, okullardaki öğrencilerin en yakındaki okullarda eğitim öğretime devam ettikleri, Milli Eğitim Bakanlığının 09.09.2025 tarih ve 140323519 sayılı yazısı doğrultusunda norm güncellemelerinin devam ettiği ve kılavuz doğrultusunda atamaların gerçekleştirileceği, bildirilmiştir.