Kayseri'de yaşayan engelli bireylere verilen hizmetlere ilişkin

İlgi (o :a)27.08.2025 tarihli ve 1687203 sayılı yazınız.

b) 07.10.2025 tarihli ve 1712094 sayılı yazınız.

İlgi yazılar ekinde alınan Kayseri Milletvekili Sayın Mustafa Baki ERSOY tarafından Bakanlığımıza yöneltilen 7/32459, 7/34222 ve 7/34224 Esas Numaralı yazılı soru önergelerine, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 99 uncu maddesi uyarınca hazırlanan cevabi yazımız ekte sunulmuştur.

Mahinur ÖZDEMİR GÖKTAŞ Bakan

1. 732459 Cevap Metni (2 Sayfa)

2. 7/34222 Cevap Metni (6 Sayfa)

3. 7/34224 Cevap Metni (1 Sayfa)

Telefon No:(312) 705 7330 7

Kayseri Milletvekili Sayın Mustafa Baki ERSOY'a Ait 7/34222 Esas Numaralı Yazılı Soru Önergesine İlişkin Cevap Metni

Bakanlığımız engelli bireyler ve ailelerinin güçlendirilmesi ve yaşam standartlarının iyileştirilmesi amacıyla çalışmalar yürütmekte, engelli bireylerin istihdamına ve toplumsal hayata etkin olarak katılımına büyük önem vermektedir.

Sağlık Bakanlığınca yetkilendirilen hastanelerden alınan sağlık kurulu raporlarını baz alan Bakanlığımız Ulusal Engelli Veri Sistemi'nde kayıtlı olan Kayseri ilimizdeki engelli birey sayısı, 84.329'dur. Kayseri'de ikamet eden engelli bireylerin cinsiyet, yaş grubu ve engel gruplarına göre dağılım bilgilerinin, asıl veri sahibi olan Sağlık Bakanlığı tarafından cevaplanmasının uygun olacağı değerlendirilmektedir.

Engelli bireylerin toplumsal yaşamın tüm alanlarına ayrımcılığa uğramaksızın tam ve etkin bir şekilde katılımını sağlamak, ülkemizin engellilik alanındaki temel politikasını oluşturmaktadır. 2005 yılında çıkarılan Engelliler Hakkında Kanun'da bu temel politika anlayışımızın temel yasal dayanağını oluşturmaktadır. Engellilik alanının doğal bir gereği olarak farklı kamu kurum ve kuruluşlarının görev ve yetki alanları içinde yürütülen politika ve uygulamalar da bu temel politika doğrultusunda dönüşerek devam etmektedir. Ülkemizin engellilik alanındaki vizyonunu ve yol haritasını ortaya koyan Engelsiz Vizyon Belgesi 2030 yılına kadar engellilik alanındaki politika, program ve hizmetleri ortak bir bakış açısıyla yönlendirmeyi sağlayacak üst düzey bir politika belgesidir. Engelli bireylerin, eşit vatandaşlar olarak potansiyellerini gerçekleştirebildikleri içermeci bir toplum vizyonuyla 8 politika alanı üzerine inşa edilen Engelsiz Vizyon Belgesi 8 amaç, 31 hedef ve 107 eylem alanından oluşmaktadır. Bu hedeflerden biri de engelli bireylerin sosyal, kültürel etkinlikler ile turizm, rekreasyon ve spor faaliyetlerine katılımının güçlendirilmesi olarak belirlenmiştir. Vizyon Belgesinin 3'er yıllık eylem planları ile uygulanması öngörülmüş olup 2023-2025 yılları arasında Engelli Hakları Ulusal Eylem Planı uygulanmaya başlanmıştır. Bu kapsamda engelli bireylerin sosyal, kültürel etkinlikler ile turizm, rekreasyon ve spor faaliyetlerine katılımının güçlendirilmesi hedefinin gerçekleştirilmesi için 31 faaliyet belirlenmiştir. Bu faaliyetleri uygulamasından sorumlu kurumlar Kültür ve Turizm Bakanlığı, Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı, Gençlik ve Spor Bakanlığı, Milli Eğitim Bakanlığı, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı, Belediyeler, Yükseköğretim Kurulu'dur. Bakanlığımız bu faaliyetlerin izlemesini yapan koordinasyon kurumudur. Bununla birlikte Bakanlık olarak vatandaşlarımıza daha iyi hizmet sunabilmek adına gerektiğinde gezici mobil sosyal hizmet merkezlerimiz ile destek olunmaktadır.

Gündüz hizmetleri ile engelli bireyin ihtiyacı çerçevesinde bireysel gelişim ve gereksinimleri ile günlük yaşam aktivitelerine yönelik beceriler kazandırılarak, toplumsal hayata katılımlarını sağlamak üzere eğitsel, sosyal, kültürel ve sportif faaliyetler yürütülmektedir. Engelli bireye sahip ailelerin kendilerine zaman ayırabilmelerini sağlamaktadır.

Engelli bireylere yönelik bakım hizmetleri aile odaklı sosyal hizmet politikası doğrultusunda geliştirilmekte ve çeşitlendirilmektedir. Toplum temelli bakım anlayışı kapsamında; engelli bireylerin kendi sosyal çevrelerinden ayrılmadan yaşamlarını sürdürmelerine olanak sağlayan gündüz bakım merkezlerinin ülke genelinde yaygınlaştırma çalışmaları devam etmektedir.

Resmi Engelli Bakım Merkezleri; engelli bireylere yönelik yatılı bakım hizmetleri, Bakanlığımıza bağlı engelli bakım rehabilitasyon ve aile danışma merkezlerinde ücretsiz olarak sunulmaktadır. Bu kapsamda 2025 yılı Eylül ayı itibarıyla Bakanlığımıza bağlı 106 Bakım Rehabilitasyon ve Aile Danışma Merkezi bulunmaktadır. Bu merkezlerde 6.879 engelli bireye hizmet verilmektedir.

Kayseri ili özelinde ise; Kayseri Develi Engelsiz Yaşam Bakım, Rehabilitasyon ve Aile Danışma Merkezi ile Kayseri İstikbal Bakım, Rehabilitasyon ve Aile Danışma Merkezinde toplam 88 kişiye yatılı bakım hizmeti verilmektedir.

Özel Engelli Bakım Merkezleri; Ayrıca, 2025 yılı Eylül ayı itibarıyla ülke genelinde 330 özel bakım merkezinde toplam 31.480 engelli bireye hizmet verilmektedir. Kayseri ili özelinde ise 6 adet özel engelli bakım merkezinde toplam 1.098 kişiye yatılı bakım hizmeti verilmektedir.

Kayseri ilimizde resmi ve özel engelli bakım merkezlerinde kurumsal yatılı bakım hizmeti alan engelli birey sayısı toplam 1.186'dır.

2025 yılı Eylül ayı itibarıyla resmi ve özel engelli bakım merkezlerinde kurumsal yatılı bakım hizmeti alan engelli birey sayısı ülke genelinde toplam 38.359'dur.

Engelli ve yaşlı bireylerin ayrımcılığa uğramadan insan haklarından yararlanarak toplumsal hayata diğer bireylerle eşit bir şekilde katılmaları için ulusal düzeyde politika ve stratejilerin belirlenmesi, engelli ve yaşlı bireylere yönelik yürütülen sosyal hizmet faaliyetlerinin geliştirilmesi ve çeşitlendirilmesi, bu alanda ilgili kurum ve kuruluşlarla iş birliği ve koordinasyonu sağlamak temel hedeflerimizdir.

Bakanlığımız engelli bireylerin tüm insan hak ve temel özgürlüklerinden tam ve eşit şekilde yararlanmasını teşvik ve temin etmekten ve Engellilerin Haklarına İlişkin Sözleşme (EHİS)'nin uygulanmasının izlenmesinden sorumlu odak kurumdur.

Bu çerçevede; yasaların, politikaların, kamu hizmetlerinin ve kaynaklarının EHİS'e göre uyumlaştırılmasına yönelik çalışmalar koordine edilmekte, ilgili tarafları bilgilendirici ve bilinçlendirici faaliyetler gerçekleştirilmektedir.

Engelli haklarının korunması, geliştirilmesi ve güçlendirilmesine ilişkin konularda mevzuat çalışmaları yapmak, hak ihlâlleri durumlarında alınabilecek önlemlere ilişkin tavsiyelerde bulunmak, konuya ilişkin strateji belgesi ve eylem planları hazırlamak ve hazırlananlara ilişkin görüş bildirmek, engelli hakları konusunda kurumlar arası iş birliği ve koordinasyonu sağlamak amacıyla 2021/23 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi doğrultusunda "Engelli Hakları İzleme ve Değerlendirme Kurulu" oluşturulmuştur. İlgili tüm kamu kurum ve kuruluşları ile engellilik alanında faaliyet gösteren sivil toplum kuruluşlarının üst düzey temsilcilerinden oluşan Kurul, çalışmalarına devam etmektedir.

Bakanlığımızca, 1. Ulusal Otizm Eylem Planı'nda olduğu gibi otizm spektrum bozukluğuna sahip bireylerin ve ailelerinin ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla, otizm spektrum bozukluğu alanında, toplumsal kabulü ve bilinci arttırmak ve etkili hizmet üretmeyi hedefleyen "Otizm Spektrum Bozukluğu Olan Bireylere Yönelik LI. Ulusal Eylem Planı (2023-2030) hazırlanmıştır.

Engelli bireylerin tüm hak ve hizmetlere erişimi açısından kilit bir işleve sahip olan erişilebilirliğin sağlanması da temel öncelik alanlarından biridir. Ulusal düzeyde erişilebilirlik konusunda önemli yasal düzenlemeler yapılmıştır. Bu alanda farkındalık, destek, izleme ve denetleme hizmetleri sürekli ve etkin olarak sürdürülmektedir.

Bu kapsamda, "Ulusal Erişilebilirlik Günü" konulu 2025/8 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi, 16/5/2025 tarihinde Resmi Gazete'de yayımlanmıştır. İlgili Genelge uyarınca, erişilebilirlik logosunun kullanımının ve görünürlüğünün artırılması, erişilebilirliğin temel bir hak olduğu bilincinin geliştirilerek gündelik yaşamın doğal bir parçası haline getirilmesi, doğru uygulamaların yaygınlaştırılması, gelecek nesillerde sürdürülebilirliğinin sağlanması ve erişilebilirlik kültürünün oluşturulması amacıyla her yıl Bakanlığımız koordinasyonunda; 10-16 Mayıs Engelliler Haftası'nın son günü olan 16 Mayıs tarihinin "Ulusal Erişilebilirlik Günü" olarak kutlanması kararlaştırılmıştır.

Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı ve Hayat Holdingin iş birliğinde "Benimle Oynar Mısın?" Projesi'nin uygulanmasına 28 Şubat 2025 tarihinde başlanmıştır.

Proje kapsamında; 0-8 yaşa kadar otizm spektrum bozukluğu tanısı almış çocukların ailelerine psiko-sosyal destek verilmesi, ailelere bilgilendirme yapılması, otizm spektrum şüphesi bulunan çocukların gelişimsel taramadan geçirilmesi ve tarama sonuçlarına göre çocuklarla birebir uygulamaların gerçekleştirilmesi planlanmaktadır. Ayrıca meslek personeline sunulacak özel bir eğitim programıyla, çocuklar için tarama, gözlem, yönlendirme, gelişimsel değerlendirme, program geliştirme, uygulayıcı eğitimi, çocuklar ve aileleriyle birlikte çalışmalar, farkındalık, bilgilendirme, bilinçlendirme faaliyetleri yapılacaktır.

Proje doğrultusunda, ilk çalışma İstanbul'da belirlenen 7 merkezde uygulanmaya başlanmış olup program kapsamında, Bakanlığımıza bağlı 40 personelin katılımıyla 6 günlük uygulayıcı eğitimi yapılmıştır. Bunun yanı sıra saha uygulamaları ile birlikte uygulayıcı olan tüm personele aylık düzenli süpervizyon çalışması yapılmaktadır. Proje saha çalışmalarının başlangıcı olan Nisan ayı itibariyle 5 süpervizyon çalışması yapılmıştır. Bakanlığımıza bağlı 7 aktif yaşam merkezine aile ve çocuk odaları olmak üzere mekân tefrişatları yapılmış ve oyun/sanat terapi malzemeleri merkezlere iletilmiştir.

Bilgilendirme amaçlı olarak 20.000 adet İstanbul Aile Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü ve 11.500 adet projenin uygulandığı 7 aktif yaşam merkezine olmak üzere basılı materyal desteği sağlanmıştır.

Proje; İstanbul Otizm Bakım Rehabilitasyon ve Aile Danışma Merkezi, İstanbul Esenyurt Bakım Rehabilitasyon ve Aile Danışma Merkezi, İstanbul Beylikdüzü Engelsiz Yaşam Bakım Rehabilitasyon ve Aile Danışma Merkezi, Sultanbeyli Gündüzlü Bakım ve Rehabilitasyon Merkezi, Bayrampaşa Gündüzlü Bakım ve Rehabilitasyon Merkezi, Ataşehir Sosyal Hizmet Merkezi ve Silivri Sosyal Hizmet Merkezinde yürütülmektedir. Projeyi yürütmekte olan 7 merkezimize Nisan ayından itibaren toplam 200 aile başvurmuştur.

Ayrıca proje çerçevesinde ailelerin de sürece katılımlarıyla yaşadıkları duygusal yüklerinden kurtulmaları ve çocukla ilişkilerinde doğru yöntemleri bulmaya yönelik psiko-sosyal destek alabilmeleri sağlanmaktadır.

Bakanlığımız tarafından 2024 yılında uygulaması başlatılan "Gelişim Geriliği Riski Taşıyan Çocuklar ve Engelli Çocuklar için Türkiye'de Aile Temelli Ulusal Erken Müdahale Sisteminin Geliştirilmesinin Desteklenmesi Projesi" ile gelişim geriliği riski taşıyan çocuklar ve engelli çocukların doğumdan ilkokulun ilk yıllarına kadar kaliteli bakım, sağlık, koruma ve eğitim hizmetlerine etkin bir şekilde erişebilmeleri amaçlanmaktadır.

Proje kapsamında; erken dönemde tanılanan çocukların sağlık hizmetlerine erişimlerinin yanı sıra aile destek programının kurularak bebek ve çocukların gelişimleri açısından risklerin tespit edildiği, gelişimlerinin takip edildiği ve ailelerin sürece dâhil edildiği Aile Temelli Ulusal Erken Müdahale Sistemi oluşturulması çalışmaları yürütülmektedir. Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı koordinasyonunda; Bakanlığımız tarafından Milli Eğitim Bakanlığı ve Sağlık Bakanlığı ile iş birliği yürütülen Proje kapsamında belirlenen 4 ilde (Ankara, Bursa, Mersin ve Kahramanmaraş), Bakanlığımız gündüzlü bakım merkezleri belirlenmiş olup 2025 yılı Haziran ayı itibarıyla pilot uygulamaya başlanmıştır.

Bu merkezlerde akademisyenler tarafından geliştirilen ve birçok ülkede uygulanan "Gelişimsel İzleme ve Değerlendirme Rehberi", 0-3 yaş başta olmak üzere 0-8 yaş arası çocuklara uygulanmaktadır. Bu değerlendirme sonucunda çocuklara yönelik bireysel bakım planlarının oluşturularak çocukların gözlem ve takibinin sağlanmaktadır. Ayrıca, oluşturulan bireysel bakım planı doğrultusunda çocuğun ailesine çocuğun gelişimi konusunda rehberlik ve danışmanlık da verilmektedir.

Yaşlanma alanındaki öncelikli yaklaşımımız; yaşlı bireylerin aileleri ve yakınlarıyla birlikte, bulundukları çevrede, aktif ve sağlıklı yaşlanma çerçevesinde yaşlanma sürecini geçirmelerini sağlamaktır.

Bu doğrultuda, politika ve stratejilerin belirlenmesi, sosyal hizmet faaliyetlerinin geliştirilmesi ve çeşitlendirilmesi için gerekli çalışmalar hak temelli bakış açısıyla, farklı yaşlı profilindeki bireylerin farklı ihtiyaçları gözetilerek yürütülmektedir.

Yaşlı bireylerin bakımdan sağlığa, istihdamdan erişilebilir çevreye, her alanda haklarını etkin (o kullanmalarını osağlayarak, yaşam kalitesini oarttırmaya yönelik çalışmalar sürdürülmektedir.

Bakanlığımızca ilgili kamu kurum ve kuruluşlarının, sivil toplum kuruluşlarının ve akademisyenlerin katkı ve katılımlarıyla "Yaşlı bireylerin haklarını gerçekleştirebildikleri, kendi ihtiyaçlarına ve taleplerine uygun hizmetleri alabildikleri ve yaşam deneyimlerini gelecek nesillere aktarabildikleri her yaş için toplum inşa etmek" vizyonunu ortaya koyan "Yaşlanma Vizyon Belgesi" hazırlanmıştır.

Bakanlığımız 2023 yılı yatırım programı kapsamında; ülkemizde yaşlı bireylere yönelik hizmetleri ve yaşlı bireylerin ihtiyaçlarını bütünsel olarak ele alan sosyal göstergelerin oluşturulması, kanıta dayalı verilerin elde edilmesi, elde edilen veriler doğrultusunda koruyucu ve önleyici faaliyetlerin planlanması amacıyla Türkiye Yaşlı Profili (Araştırması gerçekleştirilmiştir.

Bakanlığımız ile Kayseri Büyükşehir Belediye Başkanlığı, Sağlık Bakanlığı ve bağışçı arasında Alzheimer Gündüz Yaşam Merkezi Hizmet Binasının inşası ve işletilmesine ilişkin iş birliği protokolü imzalanmıştır.

Bakanlığımız ile Talas Belediye Başkanlığı ve bağışçı arasında Alzheimer Gündüz Bakım Merkezinin inşası ve işletilmesine yönelik iş birliği protokolü imzalanmıştır.

Bakanlığımız ile Kayseri Büyükşehir Belediye Başkanlığı ve bağışçı arasında Develi ilçesinde yer alan Fatma Turan Aksu Huzurevi Yaşlı Bakım ve Rehabilitasyon Merkezi Hizmet Binasının devri ve işletilmesine ilişkin iş birliği protokolü imzalanmıştır.

Diğer taraftan, engelli bireylere yönelik oluşturulacak politikaların çok boyutlu ve katmanlı sistematik iş birliği içerisinde yürütülmesi büyük önem arz etmektedir. Bütüncül hizmetlerin güçlü bir koordinasyonla yürütülmesini sağlayacak irade olarak politika ve stratejilerin belirlendiği Engelli Vizyon Belgesi, Engelli Hakları Ulusal Eylem Planı ve Otizm Eylem Planları'nda ilgili kurum olarak Yerel Yönetimlere yer verilmektedir. Bununla birlikte yerel yönetimlerin engelli bireylere yönelik hizmet uygulamalarına Bakanlığımızca görüş verilebilmekte ve teknik uzman desteği sağlayabilmekte, ortak proje yürütücülüğü yapabilmektedir.

Ayrıca engelli bireylerin çalışma hayatına katılımı ve istihdamını artırmak için İş Kanunu'nda belirtildiği üzere 50 ve üzeri işçi çalıştıran kamu işyerlerine 964, özel sektör işyerlerine ise 03 oranında engelli istihdam etme yükümlülüğü bulunmaktadır. Engelli bireylerin işçi olarak istihdam edilmelerinde sorumluluğunu yerine getirmeyen işverenler için cezai yaptırım öngörülmüş olup bu kapsamda toplanan para cezalarının yine engelli bireylerin istihdamında kullanımının sağlanması amacıyla İŞKUR bünyesinde İdari Para Cezaları Fonu oluşturulmuştur. Fon kaynağı engelli bireylerin mesleki eğitimi, istihdamı ve işe uyumu için kullanılmaktadır. Bu süreç bir Komisyon vasıtasıyla yürütülmekte olup Bakanlığımız Engelli ve Yaşlı Hizmetleri Genel Müdürlüğü de bir temsilci ile bu Komisyonda yerini almaktadır.

Engelli bireylerin yaşam kalitesinin arttırılması ve sosyal hayata aktif katılımlarına katkı sağlanması amacıyla engelli bireyler ile ailelerine eğitim, rehberlik ve danışmanlık hizmeti, psiko-sosyal rehabilitasyon hizmeti Bakanlığımıza bağlı gündüzlü bakım ve rehabilitasyon merkezlerinde tam gün, yarım gün veya seanslı olarak hizmetler sunulmaktadır.

Toplum temelli hizmet anlayışı doğrultusunda, engelli bireylerin kendi sosyal çevrelerinden ayrılmadan yaşamlarını sürdürmelerine imkan sağlayan gündüz bakım merkezlerinin ülke genelinde yaygınlaştırılmasına yönelik çalışmalarımız devam etmektedir.

Otizm Spektrum Bozukluğu Olan Bireylere Yönelik II. Ulusal Eylem Planı (2023-2030) kapsamında Kayseri ilinde Vali Yardımcısı başkanlığında; Kayseri İl Ulusal Otizm Eylem Planı İzleme ve Değerlendirme Kurulu oluşturulmuş ve şu ana kadar 5 adet toplantı geçekleştirilmiştir.

II. Ulusal Otizm Eylem Planı kapsamında yer alan "Etkili Sosyal Hizmet Modelleriyle Bireyi ve Aileyi Güçlendirmek" başlığı altındaki faaliyetlerden biri olan Bireysel Sosyal Hizmet Danışmanlığı (BSHD) Uygulama Projesi" pilot uygulaması 18 ilde uygulanmıştır. Bu projenin uygulandığı illerden biri de Kayseri ilidir.

Proje ile çocuğu otizm tanısı alan ailelerin ihtiyaç ve sorunlarının belirlenmesi, sosyal hizmet tedbirlerinden yararlandırılması, otizm konusunda doğru ve güvenilir bilgiye erişimin sağlanması, haklar ve hizmetler hakkında bilgilendirme ve rehberlik yapılması, psikososyal destek sağlanması ve kurumlararası koordinasyon ve iş birliğinin sağlanarak ailelerin bürokratik süreçlerine destek verilmesi amaçlanmaktadır.

Kayseri ilinde proje kapsamında 26 danışman görevlendirilmiş ve eğitim verilmiştir. Veri tabanından projeye uygun olarak belirlenen 482 aileyle iletişime geçilmiş; bu ailelerden 171'i bireysel danışmanlık hizmetini kabul etmiştir. Proje, Kayseri ilinde 171 aile ile yürütülmeye devam etmektedir.

OSB hakkında konusunda bilgilendirme ve bilinçlendirme faaliyetler kapsamında 2 Nisan Otizm Farkındalık Günü'nde Kayseri'de bilboardlarda afişlere yer verilmiş, sosyal medya hesaplarına paylaşımlar yapılmıştır.

OSB tanılı çocuğu olan aileler de dâhil olmak üzere tüm ailelere yönelik farkındalık, bilgilendirme ve bilinçlendirme çalışmaları kapsamında Kayseri Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü, İl Sağlık Müdürlüğü ve İl Milli Eğitim Müdürlüğü koordinatörlüğünde okullarda yapılan veli toplantılarında seminerler verilmiştir.

Otizm alanında farkındalık ve bilgi sahibi olması zorunlu olan meslek gruplarına bilgilendirme ve beceri kazandırma çalışmaları kapsamında Kayseri Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü, İl Sağlık Müdürlüğü ve İl Milli Eğitim Müdürlüğü koordinatörlüğünde 328 anasınıfı ve anaokulları öğretmenine eğitim verilmiş olup eğitimlere devam edilmektedir.

Kayseri ilinde erken tanı ve erken müdahale hizmetleri kapsamında Sağlık Bakanlığı tarafından 2024 yılında 19.902 çocuğa otizm taraması yapılmıştır. 250 çocukta risk tespit edilmiştir. 5 çocuğa tanı konulmuştur.

Mevzuat kapsamında erişilebilirlik uygulamalarının geliştirilerek yaygınlaştırılmasına yönelik çalışmalara Bakanlığımızca devam edilmektedir.

Öte yandan, Bakanlığımız hizmetlerinin tek çatı altında sunulduğu sosyal hizmet merkezleri (SHM), 2013 yılından bu yana ailelere ve fertlere yönelik koruyucu, önleyici, destekleyici, iyileştirici sosyal hizmet çalışmalarını ilgili paydaşlarla iş birliği halinde sunmaya devam etmektedir. SHM"ler aracılığıyla yürütülen Aile Sosyal Destek Programı (ASDEP) ise sosyal yardım ve hizmetlere ihtiyacı olan aile ve bireylerin objektif kriterlere göre tespiti, bilgilendirilmesi, sosyal yardım ve hizmetlerden yararlandırılması, diğer kamu hizmetlerinden yararlanmalarının sağlanması ve bu suretle yaşam koşullarının iyileştirilmesi ve refah seviyelerinin yükseltilmesini amaçlayan ve bu sürecin tüm aşamalarında kendilerine rehberlik edilmesini öngören bir programdır. Ayrıca sosyal hizmet modellerinin tanıtılması, vatandaşlarımızın bilgilendirilmesi, yönlendirme ve rehberlik hizmetlerinin sağlanması amacıyla Mobil SHM"ler de çeşitli illerde görevlendirilmektedir. Bu kapsamda Kayseri ilinde de dönemsel mobil sosyal hizmet aracı hizmet planlaması bulunmaktadır.

Ülkemiz genelinde 432 Sosyal Hizmet Merkezi ve 311 Sosyal Hizmet İrtibat Birimi ile vatandaşlarımıza yönelik rehberlik, yönlendirme ve sosyal hizmet programları yürütülmektedir. Kayseri ilinde Develi, Kocasinan, Melikgazi. Talas SHM'ler hizmet vermektedir.

Bununla birlikte, Bakanlığımızca Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma (SYD) Vakıfları aracılığıyla ihtiyaç sahibi vatandaşlarımıza yönelik başta 3294 sayılı Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışmayı Teşvik Kanunu olmak üzere 2022 sayılı 65 Yaşını Doldurmuş Muhtaç, Güçsüz ve Kimsesiz Türk Vatandaşlarına Aylık Bağlanması Hakkında Kanun ve diğer mevzuat hükümleri doğrultusunda sosyal yardım programları yürütülmektedir. Yürütülmekte olan sosyal yardım programları düzenli ve süreli nitelikte olmak üzere aile yardımları, barınma ve gıda yardımları, engelli ve yaşlı yardımları, sağlık yardımları, eğitim yardımları ve proje destekleri olarak sınıflandırılmaktadır.

Bu kapsamda Bakanlığımızca 2022 sayılı Kanun kapsamında "040 ve üzeri oranda engelli raporu olan, sosyal güvencesi olmayan ve hane içinde kişi başına düşen ortalama aylık geliri, asgari ücretin aylık net tutarının 1/3'ünden az olan Türk vatandaşlarına Engelli Aylığı; 18 yaşından küçük özel gereksinim düzeyi en az hafif düzeyde olan veya "640 ve üzeri oranda engelli olan yakını bulunan ve hane içinde kişi başına düşen ortalama aylık geliri, asgari ücretin aylık net tutarının 1/3'ünden az olan Türk vatandaşlarına Engelli Yakını Aylığı bağlanmaktadır.

Bununla birlikte 3294 sayılı Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışmayı Teşvik Kanunu hükümlerine göre 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun, 60/c-1 ve 60/c-3 kapsamındaki genel sağlık sigortalısı sayılanlar ile bunların bakmakla yükümlü olduğu kişilerin hastane, ilaç, reçete, optik katılım payı muhteviyatında ödedikleri katılım payı Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıfları tarafından söz konusu kişilere geri ödenmektedir.

Ayrıca yaşlı ve engelli vatandaşlarımızın ev temizliği ve kişisel bakımları gibi zaruri ihtiyaçlarının karşılanmasına yönelik Ulusal VEFA Programı, ihtiyaç sahibi engelli vatandaşlarımızın topluma uyumunu kolaylaştıracak her türlü araç gereç ihtiyaçlarının karşılanmasına yönelik Engelli İhtiyaç Yardımı, özel eğitime ihtiyacı olan özel gereksinimli öğrencilere yönelik Engelli Öğrencilerin Ücretsiz Taşınması gibi yardım programları yürütülmektedir.

Mahinur ÖZDEMİR GÖKTAŞBakan