Kanada merkezli bir madencilik şirketinin projelerini yerli bir şirkete devretmesine ilişkin
Kaynak göster
Mehmet Emin Ekmen (Yeni Yol), 26 Eylül 2025 tarihinde 7/34244 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 46 gün sonra, 11 Kasım 2025).
Mehmet Emin Ekmen (Yeni Yol, Mersin). “Kanada merkezli bir madencilik şirketinin projelerini yerli bir şirkete devretmesine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/34244, 26 Eylül 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-34244-kanada-merkezli-bir-madencilik-sirketinin-projelerini-yerli-bir-sirkete-devretmesine-ilisk (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/4dbb1e07-d1bf-4048-bd4d-01999547df11
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- Bakanlığa iletildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 46 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 35 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Sayın Alparslan BAYRAKTAR tarafından Anayasanın 98'inci ve TBMM İçtüzüğünün 96'ıncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını saygılarımla arz ederim. 25.09.2025 <2, <7 Ni OCA
Kanada merkezli madencilik şirketi Alamos Gold, Türkiye'de uzun yıllardır sahip olduğu ve kamuoyunun çevresel, sosyal ve hukuki boyutlarıyla yakından tanıdığı üç önemli proje sahasını -Kirazlı (Çanakkale), Ağı Dağı ve Çamyurt- yerli sermayeli Tümad Madencilik Sanayi ve Ticaret AŞ'ye toplam 470 milyon ABD doları karşılığında devretmek üzere kesin anlaşmaya vardığını kamuoyuna açıklamıştır. Satış işlemi üç aşamalı ödeme planı kapsamında ilerlemekte olup, tamamlanmasının 2025 yılının dördüncü çeyreğinde gerçekleşmesi beklenmektedir.
Söz konusu maden sahaları; özellikle Kirazlı Altın Madeni projesi, geçmişte yoğun orman kesimi, ÇED süreçlerine yönelik itirazlar, yeraltı su kaynaklarına olası etkiler ve bölgedeki biyolojik çeşitliliğe yönelik tehdit iddiaları nedeniyle ciddi kamuoyu tepkisiyle karşılaşmış; bu süreçte ruhsatın askıya alınması, orman izninin iptali ve işletme hakkının hukuki olarak tartışmalı hale gelmesi gündeme gelmiştir. Ayrıca Alamos Gold ile Türkiye Cumhuriyeti arasında şirketin Hollanda merkezli iştiraki üzerinden yürütülen ve Uluslararası Yatırım Uyuşmazlıklarının Çözümü Merkezi (ICSID) nezdinde açılmış tahkim süreci de bu projelerin yatırım risklerini artırmıştır.
Gerekçenin tamamını göster (4 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Alamos Gold'un Türkiye'den çekilme kararı ile bu projelerin tamamının Tümad Madencilik?*e devredilmesi, yalnızca ruhsat ve yatırım düzeyinde değil, aynı zamanda çevresel yükümlülüklerin aktarımı, maden politikalarının sürdürülebilirliği, kamu denetimi, yerel istihdamın geleceği ve yabancı yatırımcı güveni açısından da çok boyutlu bir etki yaratmaktadır.
Bakanlığın denetimi altındaki bu ruhsatlar ve proje süreçlerinin hangi koşullarda devredildiği, çevresel ve mali sorumlulukların kimde kaldığı, söz konusu projelerin geleceği açısından stratejik bir nitelik taşımaktadır.
Bu nedenle sürecin şeffaf, hesap verebilir, veri temelli ve kamuoyu bilgilendirmesi gözetilerek yürütülmesi; ayrıca ruhsatlandırma, yatırım takibi ve çevresel yükümlülüklerin kamuoyuna açık biçimde izah edilmesi gerekmektedir.
Bu bağlamda;
SORULAR
Alamos Gold'un Kirazlı, Ağı Dağı ve Çamyurt sahalarına ait maden ruhsatları hangi tarihlerde verilmiştir? Bu ruhsatların türü (arama, işletme vb.), geçerlilik süresi, ruhsat numaraları ve mevcut statüleri nedir?
Ruhsatların Tümad Madencilik Sanayi ve Ticaret AŞ'ye devri için Bakanlığınızca yürütülen prosedür hangi aşamadadır? Ruhsat devri için başvuru yapılmış mıdır ve Bakanlık onayı verilmiş midir?
Söz konusu devir sürecinde, Alamos Gold'un geçmişte üstlendiği çevresel yükümlülükler (rehabilitasyon planları, doğaya yeniden kazandırma, sosyal sorumluluk projeleri vb.) yeni işletmeci şirkete bütünüyle devredilmiş midir?
Satış bedeli olan 470 milyon ABD dolarının üç aşamalı ödeme takvimiyle yapılacağı açıklanmıştır. Bu ödeme planının takibi ve devir sürecinin tamamlanması, Bakanlığınız bünyesinde hangi birim tarafından izlenmektedir?
Alamos Gold ile Türkiye Cumhuriyeti arasında, şirketin Hollanda iştiraki üzerinden ICSID nezdinde yürütülen uluslararası tahkim süreci şu an hangi aşamadadır? Bu sürecin durdurulması ya da sona erdirilmesi için Bakanlığınız nezdinde yürütülen bir diplomatik ya da hukuki girişim mevcut mudur?
Kirazlı, Ağı Dağı ve Çamyurt sahalarında bugüne kadar gerçekleşmiş toplam yatırım tutarı nedir? Bu yatırımlar hangi faaliyet başlıkları altında yapılmıştır? (Örneğin; altyapı inşası, arama sondajları, şantiye kurulumu, personel temini)
Devri planlanan bu projelerin yer aldığı bölgelerdeki halk katılımı toplantıları, muhtar görüşmeleri, STK ve yerel yönetim bildirimleri Bakanlığınıza raporlanmış mıdır? Bu süreçte Bakanlık denetimi sağlanmış mıdır?
2ZUu1iplp
Devir sonrası Tümad Madencilik'in bu projelerde faaliyet yürütmeye başlaması durumunda, işçi istihdamı, alt yüklenici sözleşmeleri ve yerel taşeron firmalarla ilgili Bakanlığınızın gözetiminde herhangi bir istihdam garantisi veya takibi yapılacak mıdır?
Bu sahalara ilişkin ruhsatların, korunan alan, su havzası, tarım arazisi veya ekosistem duyarlılığı açısından özel bir sınırlama içerip içermediği hususunda Bakanlığınızın elinde güncel veri bulunmakta mıdır?
Alamos Gold'un Türkiye'den çekilmesi, Bakanlığınızın maden politikaları açısından nasıl değerlendirilmektedir? Yabancı yatırımcıların sektöre olan ilgisi ve güveni bakımından bu gelişmenin etkisi analiz edilmiş midir?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Alparslan Bayraktar, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı ·
Mersin Milletvekili Sayın Mehmet Emin EKMEN'in tarafıma tevcih ettiği 7-34244 esas numaralı yazılı soru önergesi, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü'nün 99 uncu maddesi gereği ekte cevaplandırılmaktadır.
Bilgilerinizi arz ederim.
03122225760 Telefon No:(312) 546 58 80
EKMEN'İN YAZILI SORU ÖNERGESİNE İLİŞKİN (|! DÖNEM ' ESASNO CEVAPLAR 0 283 İİ 734244
Maden sahalarında arama ve işletme ruhsat süreçlerinden sonra ruhsat sahipleri tarafından madencilik faaliyetlerine başlanabilmesi için "işletme izni" alınması gerekmekte olup, mevcut sahaların çok küçük bir alanına tekabül eden ve fiili olarak madencilik faaliyetinin yürütüldüğü alanı ifade eden işletme izinli alanlarda faaliyete başlanabilmesi için izin alanına yönelik olarak 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 7'nci maddesinde belirtilen; mülkiyet izninin (orman/mera/tapulu arazi vb.), ÇED Belgesi'nin, İş Yeri Açma ve Çalışma Ruhsatı'nın ve ilgili Bakanlık/Kurumlardan alınması zorunlu olan diğer tüm izinlerin (Sit, Milli Parklar, Turizm Bölgeleri Alanları ve Merkezleri ile Kültür ve Turizm Koruma ve Gelişim Bölgeleri ve duyarlı bölgeler için vb.) tamamlanması gerekmektedir.
Yapılacak olan madencilik faaliyetinin çevreye olan etkilerinin yerel halkla beraber ilgili kurumlarca etraflıca değerlendirildiği söz konusu izin süreçlerini tamamlayamayan hiçbir ocağın açılmasına ise Bakanlığımızca müsaade edilmemekte olup, bu bağlamda tek başına arama ve/veya işletme ruhsatına sahip olunması fiili olarak madencilik faaliyetlerinin başlatılabilmesi için yeterli olmamaktadır.
Ayrıca, 3213 sayılı Maden Kanunu ve ilgili Maden Yönetmeliği hükümleri kapsamında maden ocaklarına verilen ruhsatlar 4 ayrı gruba ayrılmış olup çok az riskli ruhsatlar 36 ay, az riskli ruhsatlar 24 ay, riskli ruhsatlar 12 ay ve çok riskli ruhsatlar ise 6 ayda bir periyodik olarak denetlenmektedir. Ayrıca Bakanlığımız haricinde Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'nca kendi mevzuatları kapsamında denetimler yapılmaktadır.
Bu bilgiler ışığında; Çanakkale İlimizin Bayramiç ilçesi sınırları dâhilinde bulunan IV (c) grubu iki adet maden işletme ruhsatının ikisinin de ruhsat süresinin sona erdiği, süresi biten her iki saha için de verilen süre uzatım (temdit) dilekçesi ve dilekçe ekinde yer alan proje kapsamında süre uzatım talebinde bulunulduğu tespit edilmiş olup, bu ruhsatlara ilişkin süre uzatım işlemleri değerlendirme aşamasındadır.
Öte yandan; Maden Yönetmeliği'nin "Sicilin incelenmesi" başlıklı 97"nci maddesinde "... İlgisini inanılır kılan herkes, sicil kayıtlarının maden sicil memurlarından biri huzurunda gösterilmesini isteyebilir" şeklinde düzenleme yer almakta olup, bu çerçevede işletmelerin isimleri ve ruhsat bilgileri doğrudan açık bilgi şeklinde paylaşılamamaktadır. Nitekim aynı konuya ilişkin daha önce Bakanlığımız aleyhine açılan dava üzerine Ankara 16. İdare Mahkemesi tarafından vetilen E:2016/2684, K:2018/177 sayılı kararda özetle; "...4982 sayılı Kanunun 23'üncü maddesiyle ve Yönetmeliğin 34'üncü maddesiyle "ticari sır" kapsamındaki bilgi ve belgeye erişimi kısıtlayan kuralın, bir ticari işletme veya şirketin faaliyet alanı ile ilgili yalnızca belirli sayıdaki mensupları ve diğer görevlileri tarafından bilinen, elde edilebilen, özellikle rakipleri tarafından öğrenilmesi halinde zarar görme ihtimali bulunan ve üçüncü kişilere ve kamuya açıklanmaması gereken, işletme ve şirketin ekonomik hayattaki başarı ve verimliliği için büyük önemi bulunan; iç kuruluş yapısı ve organizasyonu, mali, iktisadi, kredi ve nakit durumu, araştırma ve geliştirme çalışmaları, faaliyet stratejisi, hammadde kaynakları, imalatının teknik özellikleri, fiyatlandırma politikaları, pazarlama taktikleri ve masrafları, pazar payları, toptancı ve perakendeci müşteri potansiyeli ve ağları, izne tâbi veya tâbi olmayan sözleşme bağlantılarına ilişkin veya bu gibi bilgi ve belgeler kapsamında değerlendirilmesi gerekmektedir.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri ile ticari sır kavramının birlikte değerlendirilmesinden; şirketlerin pazar payları, müşteri potansiyeli ve ağlarına, izne tâbi veya tâbi olmayan sözleşme bağlantılarına ilişkin bilgilerin ticari sır kapsamında kaldığı, ticari sır olarak nitelendirilebilecek belgelerin ise 4982 sayılı Bilgi Edinme Hakkı Kanunu kapsamında değerlendirilmeyeceği açıktır." denilmek suretiyle şirket isimleri, kapasite bilgileri vb. hususların ticari sır kapsamında olduğu ve kamuya açıklanmaması gerektiği ifade edilmiş olup. açılan bu davanın reddine karar verilmiştir. Bu karar üzerine yapılan istinaf başvurusu da Ankara Bölge İdare Mahkemesi 12. İdari Dava Dairesinin E.2018/836, K.2018/1092 sayılı kararıyla reddedilerek karar kesinleşmiştir.
EKMEN'İN YAZILI SORU ÖNERGESİNE İLİŞKİN (O! DÖNEM ' ESASNO CEVAPLAR 0 283 ! 734244
Önergeye konu tahkim davasıyla ilgili olarak 2 Temmuz 2025 tarihinde Alamos Gold Inc. vekili tarafından sulh olma niyeti ve bu nedenle taraflarca yapılacak bildirime kadar tahkim süreçlerinin askıya alınması talepli e-posta gönderilmiş olup, Bakanlığımızca bu talebin uygun görüldüğü Sekreteryaya bildirilmiştir. Askıya alma talebinin hakem heyetine bildirilmesi haricinde taraflar arasında imzalanan herhangi bir resmi protokol, idari veya düzenleyici taahhüt içeren anlaşma, niyet mektubu, gizlilik sözleşmesi veya mutabakat zaptı bulunmamaktadır.
Yürütülecek olan madencilik faaliyetlerinin çevreye olan etkilerine ilişkin hususular Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı uhdesinde yürütülen ÇED sürecinde tüm paydaşlarla birlikte etraflıca değerlendirilmekte olup, bu çerçevede Önerge içeriğinde yer alan ve diğer bakanlıkların görev alanına giren hususlara ilişkin bilgilerin ilgili okurum/kuruluşlardan alınmasının uygun olacağı değerlendirilmektedir.