İçeriğe atla

28. DÖNEM · 592 VEKİL · SON GÜNCELLEME

YAZILI SORU ÖNERGESİ · 7/34371 GEÇ CEVAPLANDI · 42 GÜN

ABD ile imzalanan LNG tedarik anlaşmasına ilişkin

ÖNERGENİN YOLCULUĞU

  1. TBMM'ye verildi
  2. Bakanlığa iletildi
  3. 15. gün
  4. Bakanlık cevapladı

Verilişten cevaba 42 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 32 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.

Önerge metni

PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)

T.B.M.M.

CUMHURİYET HALK PARTİSİ

Gerekçenin tamamını göster (9 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt

Grup Başkanlığı

Ter 29 Eylül 2025 CHP San: o 14089 ve , ie , .. - ö d 3 (1 TURKİYE BUYUK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞPNA

Aşağıdaki sorularımın Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan BAYRAKTAR tarafından Anayasanın 98'inci, TBMM İçtüzüğünün 96'ncı ve 99*uncu maddeleri gereğince yazılı olarak yanıtlanmasını saygılarımla arz ederim. 25.09.2025

Deniz EMÂZ Zonguldak Milletvekili

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Bayraktar, BOTAŞ ile Mercuria arasında 20 yıllığına yaklaşık 70 milyar metreküplük LNG anlaşması imzalandığını duyurmuştur.

ABD'nin New York kentindeki Türkevi'nde yapılan törende BOTAŞ Genel Müdürü Abdulvahit Fidan ile Mercuria Başkanı Daniel Jaeggi, Türkiye'ye uzun vadeli doğal gaz tedariki sağlayacak anlaşmayı imzaladığı görüntüler paylaşılmıştır.

Yapılan açıklamaya göre, anlaşma, 2026-2045 yıllarını kapsayacak. BOTAŞ, her yıl yaklaşık 4 milyar metreküp doğal gaz eşdeğeri LNG'yi, ağırlıklı olarak kış dönemlerinde teslim alacaktır. Teslimat noktaları; ABD yükleme limanları ile Türkiye, Avrupa ve Kuzey

Afrika'daki gazlaştırma terminalleri olabilecektir. Teslimatlar 2026 yılında başlayacak ve 2045 yılının sonuna kadar devam edecektir.

Bu bağlamda;

SORULAR

  1. Anlaşmaya göre ABD'ye ödenecek tutar toplam ne kadardır? Bu tutarın ödeme planı nedir?

  2. Anlaşmanın toplam hacmi (yıllık miktar ve toplam süre boyunca miktar) ne kadardır?

  3. Anlaşmanın başlangıç ve bitiş tarihleri nelerdir?

  4. Doğalgazın teslimat noktası (Türkiye sınırı, LNG terminali vb.) neresi

  5. Sözleşmede öngörülen fiyat hangi endekse bağlanmıştır (örneğin; TTE, "Henry Hub, JKM, Brent petrol fiyatı veya sabit fiyat)? Fiyat formülünün detayları nelerdir?

  6. Anlaşmada, spot piyasa fiyatlarına kıyasla Türkiye lehine kayda değer bir fiyat avantajı sağlandığı iddia edilmektedir. Bu iddiayı somutlaştırabilmek adına, sözleşme fiyatının, anlaşmanın imzalandığı tarihteki uluslararası spot ve uzun vadeli kontrat fiyatlarına kıyasla karşılaştırmalı analizi nedir?

  7. Sözleşmede, fiyatın yeniden gözden geçirileceği "take-or-pay" (alsan da öde almasan da öde) gibi esneklik veya yükümlülükleri bulunmakta mıdır? Varsa, bunların detayları ve olası mali yükümlülükleri nelerdir?

  8. Bu anlaşma, mevcut uzun vadeli doğalgaz sözleşmelerimizden (Rusya, İran, Azerbaycan) hangilerinin yerini almakta veya hangilerine takviye niteliği taşımaktadır? Bu anlaşma ile toplam doğalgaz portföyümüzde spot piyasa kaynaklı alımların payı yüzde kaç olacaktır?

  9. Sözleşme, Türkiye'nin bölgesel enerji merkezi olma hedefine nasıl bir katkı sağlayacaktır? Bu doğalgazın, ihtiyaç fazlası kısmının yeniden ihracı (swap veya ticaret) gibi bir imkânı bulunmakta mıdır?

  10. Anlaşmanın, TÜİK enflasyon sepetindeki ağırlığı ve hanelere yansıması düşünüldüğünde, önümüzdeki dönemde elektrik üretim maliyetleri ve dolayısıyla tüketici fiyatları üzerinde ne gibi bir etki yaratması beklenmektedir?

  11. Sözleşme metni kamuoyuna açıklanacak nfidıf?

  12. 09.2025

Bakanlığın cevabı

Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)

Alparslan Bayraktar, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı ·

: DÖNEM ; ESASNO 283 | 7734371

Doğal gaz alım satım anlaşmaları ticari akitler olması sebebiyle bu anlaşmaların içerisinde ticari gizlilik hükümleri yer almaktadır. Yanı sıra Doğal Gaz Piyasası Kanunundaki "Yicari gizliliği olan bilgiler Kurum hariç üçüncü taraflara açıklanamaz" ve "doğal gaz piyasasında faaliyet gösteren taraflar ticari yönden hassas bilgi ve belgeleri gizli tutmakla yükümlüdür" şeklindeki hükümler kapsamında alım maliyeti bilgilerinin paylaşılması sözleşme ve mevzuat hükümlerine aykırı olduğundan, bu maliyetlere ilişkin bilgilerin paylaşılması mümkün değildir. Ayrıca anlaşmalar sona erdikten sonra da gizlilik hükümleri geçerliliğini muhafaza etmektedir.

Bahse konu anlaşma doğal gaz tedarik kaynaklarının çeşitlendirmesi ve arz güvenliğinin temininin sağlanması açısından stratejik önem taşımaktadır. Anlaşma kapsamında yıllık yaklaşık 4 milyar m? eşdeğerinde sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) teslimi gerçekleşecek olup, teslimatların 2026 yılında başlaması ve 2045 yılının sonuna kadar devam etmesi planlanmaktadır. LNG miktarının bir bölümü Türkiye, Avrupa ve Kuzey Afrika'daki boşaltım terminallerinde, bir kısmı ise ABD'deki yükleme limanlarında teslim edilecektir.

Anlaşma, uzun dönemli arz planlamaları çerçevesinde kaynak çeşitlendirmesine katkı sağlayacaktır. Bununla birlikte, uzun vadeli tüketim miktarlarının birçok değişkenin etkisiyle şekillenecek olması sebebiyle toplam doğal gaz portföyümüzde spot piyasa kaynaklı alımların payı açısından her bir kaynak için net bir yüzdelik oran belirlenememektedir. Diğer taraftan anlaşma tahtında alınacak kargoların alternatif pazarlara yönlendirme imkânı da bulunmaktadır.

Metin otomatik okundu. Yanlış okunan bir yer görürseniz bildirin. Hata bildir