Otomotiv sektöründeki ÖTV ve KDV oranlarına ilişkin
Kaynak göster
Gülcan Kış (CHP), 29 Eylül 2025 tarihinde 7/34481 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Hazine ve Maliye Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 92 gün sonra, 30 Aralık 2025).
Gülcan Kış (CHP, Mersin). “Otomotiv sektöründeki ÖTV ve KDV oranlarına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/34481, 29 Eylül 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-34481-otomotiv-sektorundeki-otv-ve-kdv-oranlarina-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/0cb482d3-cb94-45b0-889a-019999d3b65b
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- Bakanlığa iletildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 92 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 82 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Hazine ve Maliye Bakanı Sayın Mehmet Şimşek tarafından, Anayasa'nın 98'inci ve TBMM İçtüzüğü'nün 96'ncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.
Gülcan Kış Mersin Milletvekili
Türkiye'de otomobil sahibi olmak, art arda yapılan ÖTV, KDV ve diğer mali yükümlülükler nedeniyle giderek imkânsız hâle gelmiştir. Avrupa'da vatandaşlar düşük vergi yükleriyle otomobil alabilirken, Türkiye'de otomobil fiyatlarının neredeyse yarısından fazlası vergilerden oluşmaktadır.
Bunun yanı sıra hükümetin "yerli ve milli üretim" söylemiyle öne çıkardığı TOGG'un yurt dışında daha uygun fiyatla satıldığı, Türkiye'de ise daha pahalıya sunulduğu yönündeki iddialar kamuoyunda tepkiyle karşılanmaktadır. Bu tablo, vergi politikalarının adil ve şeffaf olup olmadığına dair soru işaretlerini artırmaktadır.
Bu bağlamda;
SORULAR
2023-2025 döneminde otomobil satışlarından elde edilen ÖTV, KDV ve diğer vergi gelirlerinin toplam tutarı nedir? Bu gelirler hangi bütçe kalemlerinde kullanılmıştır?
Ortalama bir otomobil satışında, nihai fiyatın yüzde kaçının vergilerden oluştuğuna dair Bakanlığınızın resmi verisi nedir? Bu oran OECD ülkeleriyle karşılaştırıldığında nasıl bir tablo ortaya çıkmaktadır?
2025 yılı itibarıyla yerli ve milli araç TOGG'un yurtdışı satış fiyatı ile yurtiçi satış fiyatı arasındaki farkın kaynağı nedir? Bu farkın vergi yüklerinden mi, yoksa farklı teşvik ve sübvansiyonlardan mı kaynaklandığı kamuoyuna açıklanacak mıdır?
Türkiye'de üretilen bir aracın kendi ülkesinde daha pahalı satılması, "yerli üretim" mantığıyla çelişmiyor mu? Bu konuda Bakanlığınızın değerlendirmesi nedir?
Önümüzdeki yıllarda otomotivde ÖTV ve KDV oranlarında değişiklik yapılması planlanmakta mıdır? Varsa, hangi tarihlerde ve hangi oranlarda değişiklik öngörülmektedir?
Son beş yılda hurda teşviki, kredi teşviki, vergi indirimi gibi otomotiv sektörüne yönelik mali tedbirlerden hangileri uygulanmıştır? Bu tedbirlerin otomobil fiyatlarına ve yurttaşın araç edinimine somut katkısı nedir?
2025 yılında otomobil satışlarından elde edilmesi öngörülen toplam ÖTV ve KDV geliri ne kadardır? Bu rakamın yıl sonunda hedeflenen bütçe gelirleri içindeki oranı nedir?
Vatandaşların otomobil alımında karşı karşıya kaldığı vergi yükünün azaltılması için Bakanlığınız ne tür çalışmalar yürütmektedir?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Mehmet Şimşek, Hazine ve Maliye Bakanı ·
İlgi yazınız ekinde alınan Mersin Milletvekili Sayın Gülcan KIŞ'a ait yazılı soru önergesine ilişkin olarak, Bakanlığımız tarafından hazırlanan cevap metni ektedir.
Bilgilerini ve gereğini arz ederim.
Mef.
Mehmet ŞİMŞEK Bakan
Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat: 3-4 e-posta; ssbsorüonergeleriychmb.goy.r Elektronik Ağ: www.hmb.gov.tr
7134481 Esas Sayılı Soru Önergesine İlişkin Olarak Hazine ve Maliye Bakanlığı Cevap Metni
Sayın Gülcan KIŞ, öncelikle şahsıma yönelik olarak Bakanlığımıza sunduğunuz yazılı soru önergeniz için teşekkür ederim.
Vergi politikamızın temel eksenini Kalkınma Planları, Orta Vadeli Programlar ve Yıllık Programlarda öngörülen tedbir ve politikalar oluşturmakta, vergi oran ve tutarları da bu kapsamda; kamu mali disiplini göz önünde bulundurularak, para politikasını desteklemek üzere sektörel veriler ve büyüme, ödemeler dengesi, enflasyon gibi makroekonomik göstergelere doğrudan ve dolaylı etkileri detaylı bir şekilde analiz edilmek suretiyle tespit edilmektedir.
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu'nun "Bütçe ilkeleri" başlıklı 13'üncü maddesi gereğince toplanan tüm vergiler merkezi yönetim bütçesine gelir kaydedilmekte ve kamu hizmetlerinin gerekleri doğrultusunda harcanmaktadır.
Diğer taraftan, otomotiv sektöründe satışa konu olan ürünler temelde 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu ve 4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanunu kapsamında sırasıyla katma değer vergisi (KDV) ve özel tüketim vergisi (ÖTV) olmak üzere iki ana vergiye tabi bulunmaktadır.
Mal teslimi ve hizmet ifalarına uygulanan katma değer vergisi (KDV) oranları, 3065 sayılı Kanununun 28'inci maddesi kapsamında belirlenmektedir. Buna göre KDV oranları, 2007/13033 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı (BKK) eki (1) sayılı listede yer alan teslim ve hizmetler için ol, (Il) sayılı listede yer alan teslim ve hizmetler için 9610, bu listelerde yer almayan vergiye tabi işlemler için 9020 olarak uygulanmaktadır. Mezkur BKK eki (1) sayılı listenin B/9 uncu sırasında sayılan kullanılmış araçların tesliminde indirimli KDV oranı (ol) uygulanmakta olup, BKK eki (1) ve (IN) sayılı listelerde yer almayan araç teslimleri (sıfır araç) ise genel oranda (9020) KDV'ye tabi bulunmaktadır.
Öte yandan, otomobil satışlarındaki özel tüketim vergisi uygulaması 4760 sayılı Kanununa ekli (II) sayılı listede belirlenen matrah ve oranlar üzerinden yapılmakta olup, taşıtların (ÖTV) matrahı ve oranına göre vergi yükü değişmektedir.
Bu çerçevede, motorlu taşıtlar ÖTV tahsilatına ilişkin 2025 yılı Merkezi Yönetim bütçe hedefi 799.464.177 TL olup, bu rakam genel bütçe gelirleri hedefinin 9406.3'ünü oluşturmaktadır.
Ayrıca, ülkemizdeki vergi yükü ile OECD ve Avrupa Birliği (AB) ülkeleri vergi yüklerinin sağlıklı bir kıyaslamasının yapılabilmesi için, AB ve OECD ülkelerinde olduğu gibi,
Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok. Kat: 3-1 w-posla; sebsoruonergeleri a hnb.gox.ir İlektronik Ağ numa hmh gön sosyal güvenlik primlerini ve mahalli idare vergi gelirlerini de hesaplamalara dahil etmemiz gerekmektedir. Bu şekilde yapılan hesaplamalara göre ülkemizdeki genel vergi yükü "023,5 'tir. OECD ortalaması 633,9 AB ortalaması ise 9040'tır. OECD ülkeleri içerisinde en düşük vergi yüküne sahip 5. ülkeyiz.
Diğer taraftan, vergi gelirlerine ilişkin bilgiler "4//p:-/#muhasebat.hmb.gov.ir" internet adresinde yayımlanmakta ve kamuoyu ile paylaşılmaktadır.
Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, kat 3-4 e-posta; sgbsoruonergeleria hmb.govar Klekironik Ağ: www. hmb.gonur
Mehmet ŞİMŞEKBakan