Mevsimlik tarım işçisi olarak çalışan çocukların eğitimlerine ilişkin
Kaynak göster
Mahmut Tanal (CHP), 2 Ekim 2025 tarihinde 7/34658 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Millî Eğitim Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 33 gün sonra, 4 Kasım 2025).
Mahmut Tanal (CHP, Şanlıurfa). “Mevsimlik tarım işçisi olarak çalışan çocukların eğitimlerine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/34658, 2 Ekim 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-34658-mevsimlik-tarim-iscisi-olarak-calisan-cocuklarin-egitimlerine-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/ea5918be-0251-42b5-980f-0199aa0ccc26
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- Bakanlığa iletildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 33 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 33 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)cevaplandırılmasını arz ederim. 30.09.2025
Şanlıurfa Külletvekili
Türkiye'nin dört bir yanında binlerce aile geçimini sağlamak için meWsimlik tarım işçiliği yapmak zorunda kalmaktadır. Bu ailelerin çocukları, aylarca şehir şehir dolaşmakta, çalışmakta ya da tarlalarda ailelerine yardım etmek zorunda bırakılmaktadır. Sonuç olarak bu çocuklar, en temel hakları olan eğitim hakkından mahrum kalmakta, okula devam edememekte, eğitim hayatları sürekli kesintiye uğramaktadır.
Gerekçenin tamamını göster (3 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Bakanlığınızın mevsimlik tarım işçisi çocuklarının eğitime erişimi için "Taşımalı Eğitim", "Mobil Okul" veya "Telafi Eğitimi" gibi projeler geliştirmesi gerekirken, sahada ciddi bir boşluk olduğu gözlenmektedir. Bu durum, Anayasa'da güvence altına alınan eğitim hakkının ihlali anlamına gelmektedir.
Çocukların eğitim hakkının korunması hem Anayasa'nın hem de uluslararası sözleşmelerin devletimize yüklediği bir sorumluluktur. Bakanlığınızın bu konuda yürüttüğü çalışmaların ve planlamaların kamuoyu tarafından bilinmesi önemlidir.
Bu bağlamda;
SORULAR
Mevsimlik tarım işçiliği durumu nedeniyle eğitimden mahrum kalan çocuklar ile ilgili Bakanlığınızca yürütülen bir tarama veya saha araştırması mevcut mudur?
Bakanlığınızın, mevsimlik tarım işlerinde çalışan çocukların eğitim hakkından mahrum kalmaması için yürüttüğü özel proje ve programlar nelerdir?
Mevsimlik tarım işçisi ailelerin yoğun olarak bulunduğu bölgelerde mobil okul, geçici sınıf veya yaz telafi eğitim programı açılması yönünde bir çalışmanız var mıdır?
Bu çocukların okul kaydının kesintisiz sürdürülmesi için taşımalı eğitim sistemi kapsamında özel bir düzenleme yapılmış mıdır?
Bakanlığınızca, mevsimlik tarımda çalışan çocukların eğitime erişimini artırmak için ilgili bakanlıklarla (Tarım ve Orman Bakanlığı, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı) ortak bir koordinasyon planı yapılmış mıdır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Yusuf Tekin, Milli Eğitim Bakanı ·
b) 09/10/2025 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1714399 sayılı yazınız.
c) 10/10/2025 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1715447 sayılı yazınız.
ç) 15/10/2025 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1717714 sayılı yazınız.
d) 22/10/2025 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1720796 sayılı yazınız.
Bakanlığımıza İlgi (a-b-c-ç-d)'de kayıtlı yazıyla iletilen Mardin Milletvekili Kamuran TANHAN'ın 7/34100, Şanlıurfa Milletvekili Dilan KUNT AYAN'ın 7/34502, Mersin Milletvekili Perihan KOCA"nın 7/34504, Gaziantep Milletvekili Sevda KARACA''nın 7/34642, İzmir Milletvekili Rahmi Aşkın TÜRELİ'nin 7/34651, Kahramanmaraş Milletvekili Ali ÖZTUNÇ'un 7/34654, İstanbul Milletvekili Suat ÖZÇAĞDAŞ"'ın 7/34657, Şanlıurfa Milletvekili Mahmut TANAL'ın 7/34658, İstanbul Milletvekili Elif ESEN'in 7/34661 ve 7134663, İzmir Milletvekili Sevda ERDAN KILIÇ"ın 7/34762 ile İstanbul Milletvekili Çiçek OTLU'nun 7/35138 esas numaralı yazılı soru önergeleri incelenmiş olup konuya ilişkin bilgiler Ek'te sunulmuştur.
7)34100 1/34 507 6.k.20)
2134504
#34 641 akli Ek: Bilgi (36 Sayfa) Gk. 14
124651 9 gk,23 Alayseh alssiö
Atatürk Bulvarı No: 98 Kızılay 0664$ ANKARA Bilgi içinn Ümit KARAKAYA Elektronik Ağ: www.meb.gov.tr Faks: (0312) 418 7539
GN MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI 100 EĞİTİMİN İN m 7 Strateji Geliştirme Başkanlığı O YözYıLı YAZILI SORU ÖNERGESİNE İLİŞKİN BİLGİ
27 Nisan 2024 tarihli ve 2024/5 sayılı "Mevsimlik Tarım İşçileri" konulu Cumhurbaşkanlığı Genelgesi'nin "Eğitim hizmetleri" başlıklı 3'üncü maddesinde eğitim hizmetlerine yönelik düzenlemeler yapılmıştır. Bu doğrultuda Bakanlığımızca 06.08.2024 tarihinde yayımlanan "Mevsimlik Tarım İşçileri ile Göçer ve Yarı Göçer Aile Çocuklarının Eğitime Erişimi" konulu 2024/52 sayılı Genelge ile mevsimlik tarım işçisi aile çocuklarının eğitime erişimlerine yönelik tüm iş ve işlemler tanımlanmıştır.
Bu kapsamda;
İl Eylem Planları Hazırlık Çalıştayı
Bakanlığımız Genelge'sinin hayata geçirilmesine yönelik olarak il ve ilçe müdürlüklerinin hayata geçirebilecekleri çalışmaların örneklendirilmesi, konuya dair en çok çalışmaya ihtiyaç duyulan yedi ilçenin eylem planlarının hazırlanması sürecine uzman desteği sunulması amacıyla 19-21 Ağustos 2024 tarihleri arasında "Mevsimlik Tarım İşçileri ile Göçer ve Yarı Göçer Ailelerin Çocuklarının Eğitime Erişimi Eylem Planları Hazırlık Çalıştayı" düzenlenmiş ve Çalıştay sonunda ortaya konan örnek eylem planları bir kılavuz ile birlikte illere gönderilmiştir. Bu çalıştayda diğer kamu kurum ve kuruluşların görev ve sorumlulukları ile eğitime erişimlerinde yapılacak iyileştirmeler de görüşülmüş, çalıştay raporu ilgili kamu kurum ve kuruluşları ile paylaşılmıştır.
İl Eylem Planları
İl Yürütme Kurulları tarafından hazırlanan İl Eylem Planları eylül ayında Temel Eğitim Genel Müdürlüğüne gönderilmiştir. 2025 yılına ait İl Eylem Planları güncellenerek Eğitim Hizmetleri İl Raporu ile birlikte ocak ayında Genel Müdürlüğümüze gönderilmiş ve Raporlama faaliyetleri tamamlanmıştır.
Bilgi İşlem Genel Müdürlüğünce Yürütülen Faaliyetler (e-METİP ve e-Okul Yönetim
Bilgi Sistemleri)
Bakanlığımız tarafından yayınlanan 2024/52 sayılı "Mevsimlik Tarım İşçileri ile Göçer ve Yarı Göçer Aile Çocuklarının Eğitime Erişimi" konulu Genelgesi kapsamında Bilgi İşlem Genel Müdürlüğü ile birlikte çocuklarının eğitime erişimini sağlamak amacıyla tespit ve takiplerini yapmak üzere "Mevsimlik Tarım İşçisi ve Göçer Çocuklarının Eğitimi Okul Tespit ve Takip Modülü" çalışmaları tamamlanmıştır. Mevsimlik Tarım İşçisi ve Göçer Çocuklarının Eğitimi Okul Tespit ve Takibi Modülü'nün e-Okul Yönetim Bilgi Sistemi üzerinden açıldığı ve nasıl kullanılması gerektiğine ilişkin kılavuz hazırlanmıştır. Modül ile mevsimlik tarım işçisi ile göçer ve yarı göçer aile çocuklarının eğitime erişimi, tespit ve takiplerinin yapılarak kayıt altına alınması ve nakil işlemleri gerçekleştirilmektedir.
Hayat Boyu Öğrenme Genel Müdürlüğünce Yürütülen Faaliyetler
Hayat Boyu Öğrenme Genel Müdürlüğü yaygın eğitim modüllerinin mevsimlik tarım işçisi aile çocuklarına yönelik kursların güncellenmesi çalışmaları son aşamasına gelmiştir. Bu kapsamda; okul öncesinde yaş gruplarına yönelik (36-48 ay, 48-60 ay, 60-72 ay) toplam 9, ilkokul ve ortaokul öğrencilerine yönelik sınıf düzeyinde akademik telafi kursu olarak 15, gelişim ve güçlendirme kurslarında 48 olmak üzere toplamda 72 adet kurs içeriği geliştirilmiştir. Resmi süreçlerin tamamlanması ile birlikte kurs modülleri 2026-2027 eğitim öğretim yılında kullanılmaya başlanacaktır. a ya N T.C. çi (a * ) MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI 00, EĞİTİMİN N Strateji Geliştirme Başkanlığı YÜZYILI
Ayrıca il milli eğitim müdürlüklerince; geçici yerleşim alanlarında eğitim ve sosyal faaliyetler için oluşturulan merkezin, öncelikle çocuklar için etkin bir eğitim merkezi olarak kullanılması, şartlı nakit transferi gibi özendirici tedbirlerin etkin şekilde uygulanması, çocukların okul kıyafetleri ve malzemelerinin valiliklerce sosyal yardımlaşma ve dayanışma vakıfları aracılığıyla temin edilmesi, mevsimlik tarım işçilerinin çocuklarının daimi ikametgâhlarındaki okullarına döndüklerinde öğrenme kayıplarına yönelik telafi/yetiştirme eğitimlerinin planlanması kararlaştırılmıştır.
Bununla birlikte mevsimlik tarım işçilerinin, daimi ikamet ettikleri illere geri döndüklerinde çalışma ve iş kurumu il müdürlükleri, halk eğitimi merkezleri ve mesleki eğitim merkezlerince işçiler arasında yaygın eğitim ihtiyacı olanlar tespit edilerek eğitim ihtiyaçları karşılanarak, yetişkinlere okuma-yazma ve/veya meslek edindirme kursları, is sağlığı ve güvenliği le sosyal-kültürel faaliyetler düzenlenmesi, özel eğitim ihtiyacı bulunan çocukların rehberlik araştırma merkezi müdürlükleri tarafından eğitim imkânlarından faydalandırılması, mevsimlik tarım işçisi ailelerin çocuklarının eğitime erişimlerinin sağlanması amacıyla il/ilçe eğitim müdürlükleri bünyesinde kurulan ekiplerin görevleri süresince ulaşım ihtiyaçlarının giderilmesi i için gerekli tedbirler alınmaktadır.
Öte yandan Milli Eğitim Bakanlığı Taşıma Yoluyla Eğitime Erişim Yönetmeliği'nin "Tanımlar" başlıklı 4. maddesinin (ç) bendinde "Geçici ikamet: Yangın, sel, deprem gibi doğal afetler, mevsimlik işler, eğitim ve diğer sebeplere bağlı olarak yapılan göçler nedeni ile ikamet adresinin geçici olarak değişmesini..." şeklinde tanımlanmakta olup mevsimlik işçilerin öğrencileri de bu kapsamda değerlendirilmektedir. Bu doğrultuda, öğrencinin geçici ikamet adresi esas alınarak bulunduğu yerde gidebileceği türde okul, kurum ve toplu taşıma hizmeti bulunmaması durumunda "Öğrenci Taşıma Uygulaması" kapsamında bu öğrencilerin de eğitime erişimleri sağlanmaktadır. Ayrıca bu kapsamda taşınan öğrenciler ücretsiz öğle yemeği hizmetinden de faydalandırılmaktadır.
Milli Eğitim Bakanlığı Taşıma Yoluyla Eğitime Erişim Yönetmeliği kapsamında, ilköğretim ve ortaöğretim okul/kurumlarına devam eden öğrencilerin, eğitim ve öğretim yılının başladığı günden itibaren taşınması esastır. Öğrenci Taşıma Uygulaması, eğitim ve öğretim yılı süresince devam etmekte olup, mevsimlik tarım işçiliği yapan vatandaşlarımızın öğrencilerinin eğitime erişimleri kesintisiz olarak sağlanmaktadır.