Kumar bağımlılığı ile mücadeleye ilişkin

Aşağıdaki sorularımın Sağlık Bakanı Kemal Memişoğlu tarafından Anayasa'nın 98'inci ve TBMM İçtüzüğünün 96'ncı ve 99*uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.

Serhat EREN Diyarbakır Milletvekili

Kumar, bireyleri, aileleri ve toplumu derinden etkileyen bir bağımlılık türü haline gelmiştir. Dünya Sağlık Örgütü yetişkin nüfusun 9o1,2*sinin kumar bozukluğuna sahip olduğunu tahmin etmekte, Lancet Kamu Sağlığı Komisyonu ise dünya genelinde 2,3 milyar yetişkinin ve 160 milyon ergenin son bir yılda kumar oynadığını ortaya koymaktadır. Türkiye'de ise sorun giderek büyümektedir. 2025 yılı itibarıyla 15 yaş üstü nüfusun 9010,1'i, yani yaklaşık 6,8 milyon kişi hayatında en az bir kez kumar oynamıştır. Erkeklerde oran 9013,4'e, kadınlarda 06,8e ulaşmıştır. İlk kez kumar oynayanların 9071'i 15-24 yaş aralığındadır. Bu durum, genç nüfusun bağımlılık açısından en riskli grup olduğunu göstermektedir. Son 30 gün içinde kumar oynadığını beyan edenlerin 66,6'sı yasa dışı bahis oynamış ve bu kişiler çoğunlukla mobil cihazlar üzerinden erişim sağlamıştır. Özellikle yasa dışı dijital bahis, gençler arasında hızla yaygınlaşmaktadır.

Yeşilay Danışmanlık Merkezleri'ne (YEDAM) yalnızca kumar bağımlılığı nedeniyle yapılan başvuru sayısı 2021—2024 yılları arasında 15.624'e ulaşmıştır. Bu başvuruların 9097'si erkeklerden oluşmuş, yaş ortalaması 34"tür. 2024 yılında kumar başvuruları, alkol ve madde bağımlılığı başvurularını geride bırakarak en yaygın bağımlılık türü haline gelmiştir. Bu tablo, Türkiye'de kumarın ulaştığı boyutu ve halk sağlığı açısından taşıdığı aciliyeti gözler önüne sermektedir. Kumar bağımlılığı yalnızca bireyleri değil, aile yapısını ve toplumsal düzeni de tehdit etmektedir. Türkiye'de boşanan kadınların 902'si boşanma sebebi olarak kumarı göstermiş, Yargıtay içtihatlarında da kumar aile birliğini temelden sarsan ağır bir kusur sayılmıştır. Borçlanma, yoksullaşma, aile içi şiddet ve intihar eğilimi bu bağımlılığın doğrudan sonuçlarıdır. Özellikle ekonomik krizin derinleştiği bir dönemde, kumar bağımlılığı toplumsal açıdan daha yıkıcı hale gelmektedir.

Bu bağlamda;

SORULAR

1. Türkiye'de kumar bağımlılığı tanısı almış kişi sayısı nedir? Bu sayı yıllara, illere ve cinsiyetlere göre nasıl değişmektedir?

2. 2021-2024 yılları arasında Yeşilay Danışmanlık Merkezleri'ne (YEDAM) ve Bakanlığınıza bağlı sağlık kurumlarına kumar bağımlılığı nedeniyle yapılan başvuruların yıllara, illere, yaş gruplarına ve cinsiyete göre dağılımı nasıldır?

3. Kumar bağımlılığına yönelik hastanelerde açılmış özel birim, poliklinik veya tedavi programı bulunmakta mıdır? Varsa bu merkezlerin sayısı, illere dağılımı ve buralardan hizmet alan kişi sayısı nedir?

4. Dünya Sağlık Örgütü ve uluslararası araştırmalarda kumar bağımlılarında intihar riskinin 15 kat fazla olduğuna dikkat çekilmektedir. Bakanlığınızın kayıtlarında Türkiye'de kumar bağımlılığı nedeniyle intihar eden ya da intihar girişiminde bulunan kişi sayısına ilişkin veriler bulunmakta mıdır?

5. Türkiye'de kumar bağımlılığı tedavisi için psikiyatrist, psikolog ve sosyal hizmet uzmanı sayısı yeterli midir? Bakanlığınız bu konuda özel bir insan kaynağı planlaması yapmakta mıdır?

6. 15—24 yaş arası gençlerin 9671'inin ilk kez bu yaş grubunda kumar oynamaya başladığı verisi dikkate alındığında; Bakanlığınızın gençlere yönelik koruyucu ve önleyici sağlık programları var mıdır? Bu kapsamda okullarda ya da üniversitelerde farkındalık çalışmaları yürütülmekte midir?

7. Dijitalleşmeyle birlikte yasa dışı bahis ve çevrim içi kumarın gençler arasında hızla arttığı görülmektedir. Bakanlığınız bu konuda Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı ve Milli Eğitim Bakanlığı ile ortak bir strateji geliştirmekte midir?

8. Kumar bağımlılığına ilişkin mevcut ulusal veriler, bağımlılığın yaygınlığını tam olarak ortaya koymakta yetersiz kalmaktadır. Bakanlığınız, Türkiye?de kumar bağımlılığının yaygınlığına dair ulusal bir saha araştırması yürütmeyi planlamakta mıdır?

9. Kumar bağımlılığı nedeniyle başvuruda bulunan kişilerin tedavi süreçleri sonucunda nüks oranı (tekrar başlama oranı) nedir? Bu oranlara göre tedavi yöntemlerinin etkinliği ölçülmekte midir?

10. Kumar bağımlılığı, alkol ve madde bağımlılığıyla birlikte ciddi bir halk sağlığı sorunu haline gelmiştir. Bakanlığınız, kumarı ayrı bir bağımlılık kategorisi olarak ele alan ulusal bir politika ve eylem planı oluşturmayı düşünmekte midir?