Meningokok hastalığı ile mücadeleye ilişkin

Aşağıdaki sorularımın, T.C Sağlık Bakanı Kemal MEMİŞOĞLU tarafından; Anayasanın 98'inci, TBMM Içtüzüğü'nün 96'ncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak yanıtlanmasını saygılarımla arz ederim.

Meningokoksik enfeksiyonlar, dünyanın birçok ülkesinde endemik olarak görülmekle birlikte özellikle Afrika, Güney Amerika, Asya ve Rusya'nın bazı bölgelerinde dönemsel salgınlara yol açabilmektedir. Türkiye'de ise sürveyans verilerinin kamuoyuyla düzenli ve şeffaf biçimde paylaşılmaması nedeniyle; olası salgınların varlığı, yayılımı ve zamanlaması konusunda yeterli bilgiye ulaşılamamaktadır. Sağlık Bakanlığı tarafından yayımlanan son veriler 2018 yılına ait olup, bu dönemde doğrulanmış 56 Nesseria meningitidis vakası bildirildiği görülmektedir.

Meningokok hastalığı; hızlı seyreden, yüksek mortalite (ölüm) riski taşıyan ve acil müdahale gerektiren bir enfeksiyondur. Bu nedenle vakaların etkin şekilde tespiti, zamanında bildirilmesi, temaslıların belirlenmesi, filyasyon çalışmalarının eksiksiz yürütülmesi, temaslıların hızla koruyucu tedaviye alınması ve gerekli halk sağlığı önlemlerinin uygulanması hayati önem taşımaktadır. Bulaş zincirinin kırılmasında temel araçlardan biri olan filyasyonun etkinliği, hastalığın kontrol altına alınmasında belirleyici rol oynamaktadır. Aynı şekilde hekimlerin, görev yaptıkları bölgelerde hastalığın güncel durumu hakkında anlık bilgiye sahip olmaları, erken tanı ve tedavi süreçlerini doğrudan etkilemektedir. Bu çerçevede Sağlık Bakanlığı'nın meningokok vakalarına ilişkin verileri düzenli, güncel ve erişilebilir biçimde saglık çalışanlarıyla paylaşması gereklidir.

Diğer yandan; hac ve umre gibi kitlesel ziyaretler ile askerlik, yurt ve okul gibi kalabalık yaşam alanları meningokok hastalığının yayılımı açısından önemli risk faktörleri oluşturmaktadır. Aşılama, hastalıktan korunmada en etkili yöntemlerden biri olmasına rağmen, ülkemizde mevcut meningokok aşıları ulusal aşı takvimine dahil edilmemiş olup halen ücretli olarak sunulmaktadır. Aşı maliyetlerinin yüksekliği, özellikle dar gelirli aileler açısından ciddi bir erişim sorunu yaratmakta ve halk sağlığı açısından eşitsizliklere neden olmaktadır.

Bu bağlamda;

SORULAR

1. Ülkemizde meningokok vakalarının tanı, bildirim ve sürveyans süreçleri aktif ve etkin biçimde yürütülmekte midir?

2. Ülkemizde son beş yıl içinde kaç meningokoksik hastalık vakası tespit edilmiştir? Son 5 yılda vaka sayılarında nasıl bir değişim gözlenmektedir?

3. Ülkemizdeki vaka tespitlerinin illere göre dağılım oranları nasıldır? Vakaların en sık görüldüğü iller hangileridir? Tespit edilen vakaların klinik ve demografik özellikleri nelerdir?

4. Ülkemizdeki vakalarda tespit edilen meningokok bakterisinin serogrupları hangileridir?

5. Bu serogrupların görülme sıklığı yıllara göre değişkenlik göstermiş midir? Yüzdesel dağılımları nasıldır?

6. Vakalarla yakın teması bulunan kişiler filyasyon çalışmalarıyla ne ölçüde tespit edilmekte ve bu kişilerin ne kadarına koruyucu tedavi uygulanmaktadır?

7. Meningokok vakalarında filyasyon çalışmaları hangi standartlara göre yürütülmektedir ve bu süreçlerin etkinliği nasıl denetlenmektedir?

8. Hac ve umre ziyareti gerçekleştiren veya askere giden vatandaşlarımıza meningokok aşısı rutin olarak uygulanmakta mı, yoksa isteğe mi bırakılmaktadır?

9. Aşı yapılmadığı halde sahte aşı belgeleri düzenlendiğine yönelik iddialar ne ölçüde gerçeği yansıtmaktadır? Bu durumun önlenmesine ve denetlenmesine yönelik hangi tedbirler alınmaktadır?

10. Birçok ülkede üçretsiz olarak uygulanan meningokok aşılarının ulusal aşı takvimine dahil edilmesine yönelik bir çalışma bulunmakta mıdır; varsa bu uygulamanın ne zaman hayata geçirilmesi planlanmaktadı?