Gaziantep'te sanayi sektörünün geliştirilmesine ilişkin

Gaziantep üretim sanayisi; geçmişten gelen tecrübe birikimi, kalifiye eleman yapısı ve köklü kuruluşları ile bölgemizin en dinamik sanayi gücüne sahiptir. Birçok sektördeki üretim kabiliyeti ile ülkemiz ekonomisinin lokomotifi konumundadır. Üretimdeki üstün başarılarına rağmen Gaziantep sanayisi hak ettiği destek ve teşvikleri bir türlü alamamaktadır. Bu durum Gaziantep sanayisinde üretimin düşmesine ve her ay sayısı gittikçe artan konkordatolara sebep olmaktadır. Kapanan büyük firmaların kendisiyle iş yapan çeşitli ölçekteki firmaların da kapanmasına sebep olduğu bilinmektedir. Gaziantepli sanayiciler bu darboğazdan çıkmak için destek ve teşvik beklerken ilimizde üretilen pek çok ürünün rakibi olan Amerikan mallarına olan vergilerin kaldırılması kent ekonomimizi daha da olumsuz etkileyecek, yeni kapanmalara yol açacaktır.

Bu bilgiler çerçevesinde;

Soru 1- Bakanlığınız, Gaziantep'te artan konkordato ilanlarının önüne geçmek için ne tür önleyici tedbirler planlamaktadır?

Soru 2- Gaziantep'te faaliyet gösteren OSB'lerde (Organize Sanayi Bölgeleri) doluluk oranı nedir? Son iki yılda kapanan veya faaliyetini askıya alan fabrika sayısı kaçtır?

Soru 3- Gaziantep'in çevre illerinde yoğun şekilde teşvikler verilirken kentimize yönelik teşviklerin kısıtlı tutulmasının sebebi nedir?

Soru 4- Bakanlığınız, Gaziantep ilimize özel teşvik mekanizmaları hayata geçirmeyi planlamakta mıdır?

Soru 5- Gaziantep sanayisinin darboğazdan çıkması için Bakanlığınızın planladığı yeni "Bölgesel Teşvik Paketi" var mıdır? Varsa, bu pakette öngörülen vergi indirimi, SGK prim desteği ve finansman kolaylıklarının teknik kapsamı nedir?

Soru 6- ABD menşeli ürünlere uygulanan vergilerin kaldırılmasının Gaziantep sanayisi üzerindeki muhtemel olumsuz etkilerine karşı hangi koruyucu politikalar öngörülmektedir?

Soru 7- Gaziantep sanayisinin uluslararası rekabet gücünü artırmak için kalifiye iş gücü, Ar-Ge ve ihracat destekleri bağlamında yeni projeleriniz var mıdır

CEVAPLAR:

Bakanlığımız, Türk sanayisini daha rekabetçi hale getirerek yüksek katma değerli, ileri teknolojiye dayalı, çevreye ve topluma duyarlı bir sanayi yapısına dönüşümü hızlandırmayı amaçlamaktadır. Bu kapsamda, ülkemiz sanayinin önde gelen merkezlerinden Gaziantep ilimize sağlanan OSB altyapı destekleri, yatırım teşvikleri, Kalkınma Ajansı imkanları, Ar-Ge ve Tasarım Merkezleri ile Teknoloji Geliştirme Bölgesi destek ve muafiyetleri ile KOBİlere yönelik desteklere yoğun bir şekilde devam edilmektedir.

Gaziantep'te Bakanlığımızca sicil verilerek tüzel kişilik kazanan toplamda 7 OSB bulunmaktadır. Bunların genel anlamda tahsis doluluk oranları 9079 ile "0100, üretim ve inşaat doluluk oranları ise 9068 ile 9088 arasında değişmekle beraber aralarında henüz üretime geçilmeyen OSB'ler de mevcuttur.

Son iki yılda, Gaziantep'teki OSB tesisleri için 75 sanayi parseli daha üretime geçmiş ve üretimdeki toplam parsel sayısı 1.478'e ulaşmıştır. İstihdam da buna paralel olarak yaklaşık 50 bin kişi artarak toplamda 310 bin kişiye yükselmiştir. Bu veriler Gaziantep sanayisinin son iki yılda büyüme eğiliminde olduğunu, yani fabrika kapanışı veya faaliyet durdurmadan ziyade ağırlıklı olarak üretim artışı yaşandığını göstermektedir.

Bu meyanda, ülkemizin yeni teşvik sistemini oluşturan 9903 sayılı Yatırımlarda Devlet Yardımları Hakkında Karar, 30/5/2025 tarihli ve 32915 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Buna göre yeni teşvik sistemimiz; "Teknoloji Hamlesi Programı", "Yerel Kalkınma Hamlesi Programı" ve "Stratejik Hamle Programı" olmak üzere bünyesinde üç önemli desteği barındıran Türkiye Yüzyılı Kalkınma Hamlesine ilaveten Sektörel ve Bölgesel Teşvik Sistemlerinden oluşmaktadır. Yeni Yatırım Teşvik Sistemi, il bazlı gelişmişlik sıralaması (SEGE) esas alınarak kurgulanmıştır. Teşvik gruplarının belirlenmesinde kişi başına düşen gelir tek başına belirleyici olmayıp, çok sayıda sosyoekonomik göstergenin birlikte değerlendirildiği bütüncül bir yaklaşım benimsenmiştir.

Bu bağlamda; 2012/3305 sayılı Kararın yürürlük tarihi olan 20/6/2012 tarihinden günümüze kadar yatırımcılarımızın Bakanlığımıza yaptığı başvurular kapsamında; Gaziantep ilimizde gerçekleştirilecek yatırımlar için toplam 3.252 adet Yatırım Teşvik belgesi (YTB) düzenlenmiştir. Bu belgeler kapsamında ilde öngörülen sabit yatırım tutarı 479 milyar TL, istihdam sayısı ise 78.862 kişidir.

Bakanlığımızca Temmuz 2025'te ilan edilen "Yerel Kalkınma Hamlesi Teşvik Programı" vasıtasıyla ise bölgelerin sahip olduğu potansiyellerin değerlendirilmesi, yetkinlik ve teknoloji üretim düzeylerinin geliştirilmesi ve tedarik zincirinin yerlileştirilmesi amaçlanmaktadır. Bu çerçevede, Gaziantep'te İpekyolu Kalkınma Ajansı (İKA) aracılığıyla sevk ve idare edilecek program vasıtasıyla; "Biber atıklarından katma değerli ürünler üretimi (kapsaisin vb.)", "Sitrik asit üretimi", "Rejenere iplik üretimi" ve "Orta ve yüksek teknolojili tekstil makineleri üretimi (triko, fikse, büküm makinesi vb.)" alanlarında yapılacak yatırımlar, tarafımızca kapsamlı teşviklerle desteklenecektir. Yerel Kalkınma Hamlesiyle her şehre özgü 4 yatırım konusunun yanı sıra, Stratejik Hamle ile belirlenen dış ticaret dengesini iyileştirici yatırımlar ile dijital ve yeşil dönüşüm yatırımlarına "ayrıştırıcı" teşvikler verilecektir. Gaziantep ilimizde yapılması planlanan bu kapsamdaki yatırımlar da söz konusu desteklerden faydalanabilecektir.

Bunların yanı sıra; 105 milyon TL (2,5 milyon Dolar) yatırımla kurduğumuz Gaziantep Model Fabrika, 2020 yılı Kasım ayında faaliyete geçmiştir. Model Fabrika; sanayiye yönelik uygulanan proje ve hizmetlerle, verimlilik ve üretim artışı, kalite ve süreç iyileştirme, israf ve maliyetlerde düşüş sağlayarak, Gaziantep sanayisinin rekabet gücünün artmasına katkı sunmaktadır.

Öte yandan, Gaziantep'te faaliyet gösteren 10 Ar-Ge ve 1 Tasarım merkezinde bugüne kadar 635 Ar-Ge projesi tamamlanmıştır. Gaziantep OSB Teknoloji Geliştirme Bölgesi (TGB) ve Gaziantep Üniversitesi TGB bünyesinde ise toplamda 1.369 proje başarıyla tamamlanmıştır. Teknoloji Geliştirme Bölgelerindeki firmalar ile Ar-Ge ve Tasarım Merkezleri, çok sayıda teşvik ve desteklerden sektör ayrımı olmadan yararlanmakta ve bu doğrultuda araştırma ve geliştirme faaliyetlerini yürütmektedirler.

Diğer taraftan; Gaziantep ilimizde bulunan KOBİ'ler şartları taşımaları halinde KOSGEB'in tüm destek programlarına başvuru yapabilmektedir. Nitekim KOSGEB destekleri ile 2024 yılında Gaziantep'teki 2.927 KOBİ'ye 2025 yılı fiyatlarıyla I milyar TL destek sağlanmıştır. 2025 yılında ise Eylül sonu itibariyle Gaziantep'te 1.723 KOBİ 529 milyon TL tutarında desteklenmiştir. KOSGEB'in uygulamada olan destek programları arasında; Girişimcilik, Kapasite Geliştirme ve Dijital Dönüşüme yönelik desteklerin yanı sıra Küresel Rekabetçilik Destek Programı ve Stratejik Ürün Destek Programı gibi programlar bulunmaktadır.

Bunlardan Küresel Rekabetçilik Destek Programı kapsamında KOBİ'lerin, yenilikçi ürün geliştirmesi, inovasyon faaliyetleri ile geliştirilmiş ürünlerin üretimi ve ticarileştirilmesi, tedarik zinciri yönetiminin güçlendirilmesi, yeni teknolojileri etkin kullanmalarının sağlanması ve küresel iş birlikleri ile küresel pazarlar içerisinde yer almaları gibi stratejileri içeren projeleri desteklenmektedir.

Yukarıda açıklanan uygulamalarımıza ilişkin paydaşlarımızdan, yatırımcı firmalardan ve ilgili sivil toplum kuruluşlarından intikal eden görüşler uyarınca, mer'i mevzuatın değiştirilmesine ve güncellenmesine yönelik olarak gerekli değerlendirmeler ve çalışmalar Bakanlığımızca sürekli yapılmaktadır.

Bu kapsamda, Bakanlığımızca Gaziantep ilimizdeki sanayiciler ve yatırımcılarımıza sağlanan teşvik ve desteklere önümüzdeki dönemde de artarak devam edilecektir.

Mehmet Fatih KACIRBakan