Sayıştayın 2024 yılı Denetim Raporu'nda MAPEG ile ilgili yaptığı bazı tespitlere ilişkin
Kaynak göster
Celal Fırat (DEM Parti), 16 Ekim 2025 tarihinde 7/35236 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 147 gün sonra, 12 Mart 2026).
Celal Fırat (DEM Parti, İstanbul). “Sayıştayın 2024 yılı Denetim Raporu'nda MAPEG ile ilgili yaptığı bazı tespitlere ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/35236, 16 Ekim 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-35236-sayistayin-2024-yili-denetim-raporu-nda-mapeg-ile-ilgili-yaptigi-bazi-tespitlere-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/0774a6e5-9938-4bf3-9311-0199f1162c5c
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- Bakanlığa iletildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 147 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 141 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıda belirtilen sorularımın Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan BAYRAKTAR tarafından Anayasanın 98. ve TBMM İçtüzüğünün 96. ve 99. Maddeleri uyarınca yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim. pin
Celal FIRAT İstanbul Milletvekili
Bakanlığınıza bağlı Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğünün (MAPEG) 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporuna göre;
Gerekçenin tamamını göster (4 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
• Daimi Nezaretçilerin aldığı sorumluluk ile iş akdinin işveren tarafından sonlandırılması arasındaki tezatlığın giderilmesi açısından Daimi Nezaretçilerin hukuki statülerinin güçlendirilmesi ihtiyacının giderilmediği,
• MAPEG tarafından gerçekleştirilen denetimler sonucunda uygulanan idari para cezalarına ilişkin çok sayıda dava ile MAPEG'in karşı karşıya olduğu, mevcut insan kaynağının, uygulanmakta olan denetim yöntemi ve denetim süreleri ile denetim faaliyetlerinin etkin olarak yerine getirilmesinin mümkün olmadığı,
Usulsüzlükleri tespit edilmiştir.
Bu bağlamda;
SORULAR
3213 sayılı Maden Kanunu'nun maden işletmelerinin denetim ve kontrolünde çok önemli görev ve sorumluluk yüklenen "daimi nezaretçilerin" görevine son verilme yetkisinin madencilik faaliyetini yürüten işverene ait olmasının, daimi nezaretçinin etkinliğini olumsuz yönde etkileyeceğinden bu uyumsuzluğu ortadan kaldıracak bir düzenleme yapılacak mıdır?
Madencilik faaliyetlerinin kontrol ve denetim görevinin yerine getirilmesi usulünün denetimin gereklerine uygun olmaması ve insan kaynağının yetersiz olması nedeniyle denetim faaliyetlerinde yaşanan sorunları nasıl gidereceksiniz?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Alparslan Bayraktar, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı ·
Sayıştay tarafından Bakanlığımız bağlı kuruluşu Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü (MAPEG) nezdinde yapılan ve 2024 yılı Denetim Raporunda yer alan "daimi nezaretçiler" konusundaki bulguya ilişkin olarak; 18/02/2015 tarihli ve 29271 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 6592 sayılı "Maden Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun" ile 3213 sayılı Maden Kanunu'nda değişiklik yapılmış olup, mezkur değişiklikle "Teknik Nezaretçilik" kavramı kaldırılarak yerine "Daimi Nezaretçilik" kavramı getirilmiştir.
Söz konusu değişiklikten önce teknik nezaretçiler, ruhsat sahipleri tarafından hizmet alımı yapılan serbest meslek grubu niteliğinde kişiler iken 18/02/2015 tarihindeki bu değişiklikten itibaren bu kişilerin ruhsat sahipleri tarafından İş Kanunu kapsamında Daimi Nezaretçi olarak istihdam edilmesi zorunluluğu hayata geçirilmiş ve Daimi Nezaretçilerin İş Kanunu ve mevzuatı kapsamında hukuki statüsü güçlendirilmiştir.
Bu kapsamda, Daimi Nezaretçi atamalarında Maden Yönetmeliğinde sayılan belgelerle birlikte SGK işe giriş bildirgeleri istenmekte ve işe giriş bildirgeleri olmayanların atamaları MAPEG tarafından yapılmamakta olup, aynı şekilde işten çıkarma veya Daimi Nezaretçinin işten ayrılma işlemlerinde de İş Kanunu'nda belirtilen usul ve esaslar çerçevesinde işlemler yürütülmektedir.
Daimi nezaretçinin sözleşme güvenliği ile ilgili olarak 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporu'nda Daimi Nezaretçilerin Hukuki Statüsünün Güçlendirilmesi İhtiyacının Bulunması Hakkındaki "..mevzuaf hükümleri değerlendirildiğinde daimi nezaretçiye yüklenen sorumluluğun önemi ile daimi nezaretçinin görevine son verilme usulü arasında uyumsuzluk olduğu görülmektedir. " bulguyu karşılayacak mahiyette mevzuat taslağı hazırlanmış olup, Mevzuat Hazırlama Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelikte yer alan süreçler başlatılacaktır.
MAPEG tarafından madencilik faaliyetlerinin mahallinde tetkikine yönelik gerçekleştirilen denetimlerdeki personel yeterliliği ve etkinliğine ilişkin olarak; 30/10/2025 tarihinde Maden Yönetmeliğinin 74'üncü maddesinde değişiklik yapılarak denetimlerde ihtisaslaşmayı ve etkinliği artıracak uygulamaların önü açılmıştır.
Bu çerçevede 3213 sayılı Maden Kanunu ve ilgili Maden Yönetmeliği hükümleri kapsamında maden ocaklarına verilen ruhsatlar 4 ayrı gruba ayrılmış olup, çok az riskli ruhsatlar 36 ay, az riskli ruhsatlar 24 ay, riskli ruhsatlar 12 ay ve çok riskli ruhsatlar ise 6 ayda bir periyodik olarak denetlenmektedir. Ayrıca Bakanlığımız haricinde Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığınca da kendi mevzuatları kapsamında denetimler yapılmaktadır.
MAPEG tarafından gerçekleştirilen denetimler 3213 sayılı Maden Kanunu, Maden Yönetmeliği ve Maden Sahaları Denetim Yönergesi çerçevesinde hayata geçirilmekte ve gerçekleştirilen bu denetimler sonucunda mevzuata aykırı bir durum tespit edilmesi halinde ise MAPEG tarafından gerekli işlemler tesis edilmektedir.
MAPEG tarafından yapılan istihdamlara ilişkin olarak ise en az beş yıl yeraltı tecrübesine sahip maden, jeoloji ve harita mühendisinin yanı sıra en az beş yıl tecrübeye sahip yerüstü maden uzmanı alımları gerçekleştirilmiş olup, ihtiyaçlar çerçevesinde yıllara sâri olarak nitelikli personel istihdamına devam edilmektedir.
MAPEG tarafından maden ruhsatlarının mahallinde yapılan tetkiklerinde söz konusu bu personel branş/meslek/uzmanlık alanlarına göre görevlendirilmekte, bu suretle de görevlendirilen personelin hem mevzuata hâkim olması hem de saha tecrübesinin olması bağlamında denetimlerin iki yönlü olarak ele alınması ve etkinliği artırılmaktadır.