Tunceli'nin Ovacık ilçesine bağlı Cevizlidere köyünde yürütülen madencilik faaliyetleriyle ilgili iddialara ilişkin

Milletvekillerimiz tarafından Bakanlığıma yöneltilen ve ilişik listede, TBMM Esas numaraları ve konuları belirtilen yazılı soru önergeleri incelenmiş olup, söz konusu önergelerde yer alan hususlara ilişkin cevaplarımız ekte sunulmuştur.

Bilgilerinizi ve gereğini arz ederim.

Bakan -Dosya (1 Takım)

Mustafa Kemal Mahallesi Eskişehir Devlet Yolu (Dumlupınar Bulvarı) 9. km. No: 278 Çankaya / Ankara İrtibat:Tamer IŞIK Tel: 410 14 45

SAYIN AHMET ŞIK'IN TBMM 77735928 ESAS SAYILI 7/35928 o YAZILI SORU ÖNERGESİNE 6 33 İLİŞKİN SORULAR VE CEVAPLAR ?

SORULAR

İliç'te yer alan Çöpler Altın Madeni'nin sahibi SSR Holding (Anagold) ile Çalık Grubuna ait Lidya Madencilik ortaklığına ait Tunçpınar Madencilik A.Ş.'in Ovacık ilçesine bağlı Cevizlidere köy, Sin köyü ve Mamlis üçgeninde bulunan 80 bin hektarlık alandaki siyanürlü altın madenciliği girişimleri bölge halkı tarafından tepkiyle karşılanmaktadır. Hukuki dayanaktan yoksun ve Munzur coğrafyasında geri dönülmez yıkımlara yol açacak proje aynı zamanda Çöpler Altın Madeni'ne yaklaşık olarak 65 kilometre mesafede yer almaktadır.

9 maden işçisinin yaşamını yitirdiği, siyanürün tüm bölgeye yayıldığı ve dünyanın en büyük madencilik facialarından birinin yaşandığı İliç Çöpler Altın Madeni'nde ilgili şirketlerin tüm izinleri Bakanlığınız tarafından iptal edilmiş ve madencilik faaliyetleri bugün halâ yapılamamaktadır. Hal böyleyken, tüm hukuki kararlara rağmen on yıl içerisinde birden fazla kez ilçede madencilik faaliyeti başlatmak üzere keşifte bulunan ama yurttaşların tepkisi sonucu ilçeden ayrılmak zorunda kalan özel maden şirketi yetkilileri, geçtiğimiz aylarda onaylanan torba yasa sonrası yeniden keşif çalışmalarına başlamıştır. Cevizlidere Köyü mevkiinde yapıldığı anlaşılan keşif çalışmalarına dair köyün muhtarına veya köyde yaşayan herhangi bir yurttaşa resmi herhangi bir bildirim yapılmadan ağaç kesimi dahil yasal olmayan kimi faaliyetlerin olduğu bilgisi tarafımıza ulaştırılmıştır. Şirketin adını vermekten ve keşif iznine dair resmi izin belgelerini paylaşmaktan kaçınan özel maden şirketi yetkililerinin itiraz eden yurttaşları tehdit ettiği ayrıca belirtilmiştir. Maden arama faaliyetlerine yurttaşların tepki göstermesi sonucu ilçeden ayrılan özel maden şirketi yetkililerinin hangi yasal izine dayanarak keşif yaptıkları hala öğrenilememiştir.

Şirket 2011 yılında kurulmuş olup, 20.01.2022 tarih 10499 sayılı ve 14 Eylül 2023 tarih 10914 sayılı Ticaret Sicil Gazetesi'ndeki ilam ile ortaklık yapısı değiştirilmiştir. Bu ilana göre "0590-50 ortak olunan Tunçpınar Şirketi 2022 yılında 9670 Lidya, 9030 SSR olacak şekilde yeni bir ortaklık yapısına dönüştürülerek operatörlüğünün Lidya Madenciliğe verilmesine karar verilmiştir. Bunun karşılığında ise Kazıkbeli projesinin 070 SSR, 9030 Lidya ortaklığı olacak şekilde kurulacak yeni bir şirkete devredilirken SSR'ın operatör olması kararlaştırılmıştır.

Bu bağlamda;

I- Ovacık İlçesi Cevizlidere Köyünde keşif ve sondaj faaliyetleri hangi şirketler aracılığıyla yapılmaktadır.

2- Tunçpınar Madencilik tarafından 2015 yılı Ağustos ayında "45289 Ruhsat Numaralı Sahada Altın, Bakır ve Molibden Ocağı Projesi Tanıtım Dosyası" başlığıyla yayınlanan proje taslağı ile Ovacık Cevizlidere Köyünde yürütülen keşif ve sondaj faaliyetlerinin bir ilgisi var mıdır?

3- Tunçpınar Madencilik Şirketi'nin ortaklık yapısındaki değişikliğin Kazıkbeli projesinin ortaklık yapısındaki değişiklikle aynı zaman denk gelmesine ilişkin bir soruşturma ya da araştırma yapılması talimatı Bakanlığınızca verilmiş midir?

4- İlgili şirketlerin Çöpler Altın Madeni'ndeki ihmallerine rağmen ilgili madene 65 km mesafe altın arama çalışmalarına girişimine ilişkin Bakanlığınızca nasıl bir kamu yararı bulunmaktadır?

5- Maden keşif ve sondaj alanında yasal olmayan şekilde ormanlık alanda ağaç kesimi yapıldığı iddiaları doğru mudur?

6- Bölgede yaşayan yurttaşları tehdit eden şirket yetkililerine dair Bakanlığınızca herhangi bir soruşturma süreci başlatılacak mıdır?

CEVAPLAR

Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) bir izin olmayıp, gerçekleştirilmesi planlanan projelerin çevreye olabilecek olumlu yada olumsuz etkilerinin belirlenmesinde, olumsuz yöndeki etkilerin önlenmesi yada çevreye zarar vermeyecek ölçüde en aza indirilmesi için alınacak önlemlerin, seçilen yer ile teknoloji alternatiflerinin belirlenerek değerlendirilmesinde ve projelerin uygulanmasının izlenmesi ve kontrolünde sürdürülecek çalışmaları kapsamakta olup, ÇED Yönetmeliği hükümlerine göre verilen ÇED kararı sonrasında projenin niteliği oOve proje alanının vasfına göre ilgili kurum ve kuruluşlardan da gerekli izin, onay, ruhsat ve/ veya görüşler alınmadan bir projede faaliyete başlanılması mümkün olmamaktadır.

Maden arama projeleri Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) Yönetmeliği'nin Ek-2 Listesi'nde Madde 45 (d) "Maden arama projeleri (Sismik, elektrik, manyetik, elektromanyetik, jeolojik haritalama, jeofizik etüt, karot, kırıntı ve numune alma vb. yöntemlerle yapılan aramalar hariç)" yer almaktadır.

Ayrıca maden arama projeleri kapsamında oluşacak maden atıkları Maden Atıkları Yönetmeliği çerçevesinde bertarafı sağlanmaktadır.