Büyükşehirlere bağlı olan ve nüfusu otuz bini geçen ilçelerde faaliyet gösteren esnafların gerçek usulde vergilendirilmesine ilişkin
Kaynak göster
Mehmet Emin Ekmen (Yeni Yol), 7 Kasım 2025 tarihinde 7/36331 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Hazine ve Maliye Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 98 gün sonra, 13 Şubat 2026).
Mehmet Emin Ekmen (Yeni Yol, Mersin). “Büyükşehirlere bağlı olan ve nüfusu otuz bini geçen ilçelerde faaliyet gösteren esnafların gerçek usulde vergilendirilmesine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/36331, 7 Kasım 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-36331-buyuksehirlere-bagli-olan-ve-nufusu-otuz-bini-gecen-ilcelerde-faaliyet-gosteren-esnaflarin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/43bbc482-6c28-4857-84f3-019a6d9a854c
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- Bakanlığa iletildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 98 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 86 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Hazine ve Maliye Bakanı Sayın Mehmet ŞİMŞEK tarafından Anayasanın 98'inci ve TBMM İçtüzüğünün 96'ncı ve 99uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını saygılarımla arz ederim.
Bilindiği üzere 31/12/1960 tarihli ve 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'nun 47 ve 48 inci maddelerinde Basit usule tabi olmanın genel ve özel şartları belirtilmiştir. Söz konusu maddelerde basit usul için yıllık emsal kira bedeli tutarları, yıllık alım-satım tutarların hudutları, gayrisafi hasılatın sınırları belirtilerek bu sınırların altında kalan vatandaşlarımız için basit usulde vergilendirme rejimi getirilmiştir. Basit usule tabi vatandaşlarımızın bu faaliyetleri nedeniyle elde ettiği kazançları gelir vergisinden istisna tutulmuş, ayrıca Vergi Usul Kanununda geçen beyanname verme, defter tutma gibi vergisel yükümlülükleri de bulunmamaktadır.
Ancak, 09/09/2025 tarihli ve 33012 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile Büyükşehir belediyesi olan illerde, bir önceki takvim yılının son günü itibariyle TUİK tarafından yayımlanmış son verilere göre nüfusu 30.000'i geçmeyen ilçeler hariç olmak üzere, her türlü emtia imali ile uğraşanlar, her türlü emtia alım-satım ile uğraşanlar, inşaat ile ilgili her türlü işlerle uğraşanlar, motorlu taşıtların her türlü bakım işleri uğraşanlar, lokanta ve benzeri işletenler, şehir içi yolcu taşımacılığı faaliyetinde bulunanlar ve eğlence yerlerini işletenlerin hasılatlarına bakılmaksızın gerçek usulde vergilendirileceği belirtilmiştir.
Ekonomimizin kırılgan olduğu bu zor dönemde böylesi bir uygulamanın özellikle zor şartlar altında çalışan düşük gelirli esnafımızın maliyetlerini arttıracağı ve bunun da ürün maliyetlerine yansıyıp enflasyonumuzu ve işsizlik oranını daha da arttıracağı aşikardır.
Bu bağlamda;
SORULAR
Söz konusu Cumhurbaşkanı Kararından önce basit usule tabi iken bu karardan sonra gerçek usulde vergilendirilecek mükellef sayısı kaçtır?
Bu karardan önce Bakanlığınızca, gerçek usulde vergilendirilecek mükellefler için ağır bir yük getirecek defter tutma, beyanname verme gibi ödevlerini yerine getirirken ek vergisel | masraflar (SMMM, Danışman, ücreti) göz önünde bulundurulmuş mudur?
Bu karardan önce Bakanlığınızca hangi meslek odaların veya derneklerin görüşü alınmıştır?
Bakanlığınızca gerçek usule geçecek düşük gelirli mükellefler için vergisel yükümlülükler konusunda herhangi bir eğitimsel destek verilecek midir?
Bu karar ile vergi gelirlerimizde ne kadar bir artış beklenmektedir?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Mehmet Şimşek, Hazine ve Maliye Bakanı ·
İlgi yazınız ekinde alınan Mersin Milletvekili Sayın Mehmet Emin EKMEN'e ait yazılı soru önergesine ilişkin olarak, Bakanlığımız tarafından hazırlanan cevap metni ektedir.
Mev.
Mehmet ŞİMŞEK Bakan
Bilgilerini ve gereğini arz ederim.
Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat: 3-4
7136331 Esas Sayılı Soru Önergesine İlişkin Olarak Hazine ve Maliye Bakanlığı Cevap Metni
Sayın Mehmet Emin EKMEN, öncelikle şahsıma yönelik olarak Bakanlığımıza sunduğunuz yazılı soru önergeniz için teşekkür ederim.
Kalkınma Planı, 2025-2027 ve 2026-2028 Orta Vadeli Programları başta olmak üzere ulusal politika belgelerinde bütçe gelirlerinin sürdürülebilirliğinin sağlanması ile vergi harcamalarının etkinliğinin artırılması amacıyla istisna ve muafiyetlerin azaltılmasına dönük politika ve tedbirler öngörülmüş olup, enflasyonla mücadelede para ve maliye politikalarının birbirini destekler nitelikte kararlı bir şekilde uygulanacağı, kamu açığının kademeli olarak düşürüleceği ve mali disiplinin güçlendirileceği ifade edilmiştir. Bu çerçevede, gelir politikalarıyla vergi adaletini güçlendiren uygulamalara öncelik verilerek, etkinliği kalmayan istisna, muafiyet ve indirimlerin azaltılmasına yönelik teknik çalışmalar yürütülmektedir.
193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 47 ve 48'inci maddesinde öngörülen genel ve özel şartları taşıyan mükelleflerin ticari kazançları basit usulde tespit edilmektedir. Anılan Kanunun 20/A maddesi uyarınca basit usule tabi mükelleflerin elde ettikleri kazançlar gelir vergisinden istisna olup bu kazançlar dolayısıyla gelir vergisi beyannamesi verilmemektedir.
Diğer taraftan, aynı Kanunun 5I'inci maddesinde yer alan yetki kapsamında, 08/09/2025 tarihli ve 10380 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile büyükşehir belediyesi olan illerde, bir önceki takvim yılının son günü itibarıyla Türkiye İstatistik Kurumu tarafından yayımlanan son verilere göre nüfusu 30.000'i geçmeyen ilçeler hariç olmak üzere Karar'da sayılan faaliyetlerle iştigal edenler 01/01/2026 tarihinden itibaren gerçek usulde vergilendirme kapsamına alınmıştır.
Söz konusu düzenleme ile küçük esnafa vergi muafiyeti sağlayan "vergiden muaf esnaf" düzenlemesinde herhangi bir değişiklik yapılmamış olup uygulama aynen devam etmektedir.
Bununla birlikte 10/12/2025 tarihli ve 10679 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile 30 büyükşehirde olmakla birlikte 5216 ve 6360 sayılı Kanunlarla tüzel kişiliği kaldırılarak mahalleye dönüşen ve nüfusu 2.000'i geçmeyen belde belediyeleri ve köylerde Karar kapsamındaki, şehir içi yolcu taşımacılığı faaliyetinde bulunanlar hariç olmak üzere, faaliyetlerde bulunan mükelleflerin de basit usulden yararlanmaya devam etmesi sağlanmıştır.
Anılan düzenlemeler çerçevesinde gerçek usulde vergilendirilecek mükellefler 193 sayılı Kanunun 40'ıncı maddesinde yer alan giderler ile aynı Kanunun 89*uncu maddesinde yer alan indirimleri de dikkate almak suretiyle yıl içerisinde elde ettikleri gerçek kazançlarını tespit
Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat: 3-4 edebilecekler ve vergiye tabi matrahları üzerinden hesaplanan gelir vergisini ödeyeceklerdir.
Ancak matrah oluşmaması halinde gelir vergisi ödenmeyeceği ise tabiidir.
10380 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yapılan düzenlemeyle vergide adaletin sağlanması, etkin, adil ve sürdürülebilir bir vergi sisteminin kurulması, kamu gelirlerinin güçlendirilmesi ve mükelleflerin kazancına göre vergilendirilerek vergi yükünün daha dengeli hale getirilmesi amaçlanmıştır. Mezkur Cumhurbaşkanı Kararının uygulanmasına ilişkin usul ve esasları düzenlemek ve mükelleflere yön vermek amacıyla ikincil mevzuat düzenlemesine ilişkin çalışmalar devam etmektedir.
Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat: 3-4 Telefon; (312415 12 09 Faks: (312415 26 80 e-posta; ssbsoruvnergeleris&hmb.gov.i Elektronik Ağ: www.hmb.gov.ir
Mehmet ŞİMŞEKBakan