Esnafların basit usulden çıkarılarak gerçek usulde vergilendirilmesinin doğurduğu sorunlara ilişkin
Kaynak göster
Yüksel Selçuk Türkoğlu (İYİ Parti), 16 Ocak 2026 tarihinde 7/39175 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Hazine ve Maliye Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 53 gün sonra, 10 Mart 2026).
Yüksel Selçuk Türkoğlu (İYİ Parti, Bursa). “Esnafların basit usulden çıkarılarak gerçek usulde vergilendirilmesinin doğurduğu sorunlara ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/39175, 16 Ocak 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-39175-esnaflarin-basit-usulden-cikarilarak-gercek-usulde-vergilendirilmesinin-dogurdugu-sorunlar (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/94219445-cefc-4729-84d0-019bd57105af
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- Bakanlığa iletildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 53 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 46 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorumun, Türkiye Cumhuriyeti Hazine ve Maliye Bakanı Sn. Mehmet Şimşek tarafından, Anayasa'nın 98. ve Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü *nün 96. ve 99. maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim. 15/01/2026 üksel Selçuk TÜRKOĞLU
Cumhurbaşkanlığı'nın 10380 sayılı Kararı ile 9 Eylül 2025 tarihinde yayımlanan ve 1 Ocak 2026 itibarıyla yürürlüğe giren düzenleme kapsamında; büyükşehirlerde ve nüfusu 30 binin üzerindeki ilçelerde faaliyet gösteren esnafların basit usul vergilendirmeden çıkarılarak gerçek usulde vergilendirilmesi hükme bağlanmıştır. Söz konusu düzenleme; zaten ağır ekonomik kriz koşullarında ayakta kalmaya çalışan küçük esnaf için ciddi muhasebe yükleri, ilave maliyetler ve yeni bürokratik zorunluluklar doğurmaktadır. Bugün birçok ilçede minibüsçü, taksici, bakkal ve benzeri küçük esnaf, düşen alım gücü, artan korsan taşımacılık, yüksek girdi maliyetleri ve iş hacmindeki daralma nedeniyle ayda birkaç gün çalışarak ayakta kalmaya çalışmaktadır. Örneğin Bursa Orhangazi gibi ilçelerde, minibüsçü esnafı dönüşümlü ve sınırlı saatlerde çalışmakta; taksici esnafı ise asgari ücretin dahi altında yevmiyelerle şoför bulamaz hale gelmektedir. Bu tabloya rağmen, basit usulden çıkartılarak gerçek usulde vergilendirme yapılması; küçük esnafı fiilen çalışamaz, hatta kepenk kapatır duruma getirecek niteliktedir. Öte yandan, bugün bir mali müşavirin aylık ortalama ücret talebi 4.000 TL, yıllık toplam maliyeti ise 60—70 bin TL seviyelerine ulaşmıştır. Gelirinde herhangi bir artış olmayan küçük esnafın bu yükü taşıması mümkün değildir. Ayrıca, muhasebe ve beyanname işlemlerinin odalara devredilmesine rağmen, Temel Eğitim ve Staj Merkezi TESMER tarafından yapılan açıklamalar nedeniyle mali müşavirlerin bu işlemleri üstlenmekten çekindiği, odaların ise fiilen işlevsiz bırakıldığı yönünde ciddi iddialar ve kaygılar bulunmaktadır. Bu durum, düzenlemenin uygulanamaz hale gelmesine yol açmaktadır.
Bu bağlamda;
Gerekçenin tamamını göster (10 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
SORU 1- Basit usulden gerçek usule geçiş düzenlemesi hazırlanırken, esnaf odalarının, meslek birliklerinin ve sahadaki küçük esnafın görüşleri alınmış mıdır? Alındıysa hangi kurumlarla, hangi tarihlerde görüşülmüştür?
M 204115
SORU 2- Bu düzenlemeden Türkiye genelinde ve il/ilçe bazında kaç esnafın etkileneceği hesaplanmıştır? Bu konuda bir analiz mevcut mudur?
SORU 3- Gerçek usule geçen küçük esnafın karşılaşacağı ortalama yıllık muhasebe, KDV, stopaj ve beyanname maliyetleri Bakanlığınız tarafından hesaplanmış mıdır?
SORU 4- Gelirinde artış olmaksızın yalnızca vergilendirme yöntemi değiştirilen esnafın kapanma, faaliyetini askıya alma veya kayıt dışına çıkma riskine ilişkin bir etki analizi yapılmış mıdır?
SORU 5- Temel Eğitim ve Staj Merkezi TESMER'in, basit usulden gerçek usule geçen esnafların muhasebesini tutan meslek mensuplarına yönelik disiplin ve belge iptali tehdit iddiaları içeren açıklamaları Bakanlığınızın bilgisi ve onayı dâhilinde midir?
SORU 6- Odalara verilen beyanname yetkisine rağmen, mali müşavirlerin sözleşme | yapmaması nedeniyle ortaya çıkacak uygulama boşluğunun nasıl giderilmesi planlanmaktadır?
SORU 7- Küçük esnaf için; kademeli geçiş süreci, ciroya bağlı sabit oranlı vergi, defter tutma yükümlülüğü azaltılmış "mikro işletme vergilendirme modeli", hayat standardına dayalı götürü vergi benzeri bir sistem oluşturulması yönünde Bakanlığınızın bir çalışması var mıdır?
SORU 8- Bu düzenlemenin aynen uygulanması halinde, küçük esnafın iflas, iş bırakma ve kayıt dışına yönelme riskinin artacağı yönündeki eleştiriler karşısında Bakanlığınızın çözüm planı nedir?
Adres: Halkla İlişkiler Binası 6-kat No: E-611
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Mehmet Şimşek, Hazine ve Maliye Bakanı ·
İlgi yazınız ekinde alınan Bursa Milletvekili Sayın Yüksel Selçuk TÜRKOĞLU'"na ait yazılı soru önergesine ilişkin olarak, Bakanlığımız tarafından hazırlanan cevap metni ektedir.
Bilgilerini ve gereğini arz ederim.
Mu vade
Mehmet ŞİMŞEK Bakan
Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat: 3-4
7139175 Esas Sayılı Soru Önergesine İlişkin Olarak Hazine ve Maliye Bakanlığı Cevap Metni
Sayın Yüksel Selçuk TÜRKOĞLU, öncelikle şahsıma yönelik olarak Bakanlığımıza sunduğunuz yazılı soru önergeniz için teşekkür ederim.
Bakanlığımızca 2026 yılı başından itibaren basit usulden gerçek usule geçecek mükelleflerimizin vergisel yükümlülüklerini kendilerine yeni bir iş yükü ya da maliyet getirmeden yerine getirebilmeleri için gerekli düzenlemeler yapılmaktadır. Bu kapsamda, basit usulden gerçek usule geçecek olan mükelleflerimize düzenlemek zorunda oldukları belgeleri bağlı oldukları oda ve birliklerden temin edebilme imkânının sağlanmasının yanı sıra, bu mükelleflerimizin defterlerinin tutulması, beyanname ve bildirimlerinin gönderilmesi işlemlerinin bağlı oldukları meslek odalarında veya birliklerinde yetkili meslek mensupları aracılığı ile yapılabilmesine imkân sağlayacak düzenlemeler yapılmıştır.
17.01.2008 tarihli 31 No.lu Vergi Usul Kanunu Sirküleri ile 213 sayılı Vergi Usul Kanununun mükerrer 257'nci maddesinin Bakanlığımıza verdiği yetkiye dayanılarak 5362 sayılı Esnaf ve Sanatkârlar Meslek Kuruluşları Kanununa göre kurulan meslek odalarının ve birliklerinin, işletme hesabı esasına göre defter tutan üyelerine ait beyanname, bildirim ve eklerini elektronik ortamda göndermeleri uygun görülmüştür. Dolayısıyla, Defter Beyan Sisteminin hayata geçirilmesinin öncesinde de işletme hesabı esasına göre defter tutan mükelleflerin beyanname ve bildirimlerinin verilmesine ilişkin olarak bağlı oldukları meslek oda ve birlikleri yetkilendirilmiş durumdadır.
Serbest meslek erbabı, işletme hesabı esasına göre defter tutan mükellefler ile basit usule tabi olan mükelleflerin kayıtlarının elektronik ortamda tutulması, bu mükelleflerden defter tutmak zorunda olanların defterlerinin bu kayıtlardan hareketle elektronik ortamda oluşturulması ve saklanması, vergi beyannameleri, bildirim ve dilekçelerin elektronik ortamda verilebilmesi amacıyla geliştirilen Defter Beyan Sistemine ilişkin usul ve esaslar 17.12.2017 tarihli 486 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği ile belirlenmiştir.
586 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği ile 486 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği'ne eklenen geçici maddede üyeleri adına işlem yapacak meslek odalarında/birliklerde 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununa göre yetki almış yeterli sayıda meslek mensubunun çalışması ya da bunun mümkün olmadığı durumlarda söz konusu işlemlerin odada/birlikte çalışmayan meslek mensuplarının gözetiminde yapılması gerektiği belirtilmiş olup, Defter Beyan Sisteminin kullanılmasına yönelik sorumluluk ve ceza düzenlemeleri 486 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu
Genel Tebliği'nin 17*nci maddesinde yer almaktadır.
Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat: 3-4
Mehmet ŞİMŞEKBakan