Cezaevlerindeki işyurtlarında çalışan mahkumların ücret ve haklarına ilişkin

Aşağıdaki sorularımın Adaler Bakanı Yılmaz TUNÇ tarafından Anayasa'nın 98'inci, TBMM İçtüzüğünün 96'ncı ve 99'uncu maddeleri uyarınca vazılı olarak cevaplandırılmasını saygılarımla arz ederim 20.11.2025.

Ceza infaz kurumlarındaki işyurdu faaliyetleri. kâğıt üzerinde mahpusların meslek edinmesi ve topluma hazırlanması amacıyla yürütülmektedir. Ancak sahadaki uygulamalara dair bilgiler; stajyer, çırak, kalfa ve usta olarak sınıflandırılan mahpusların günlük ücretlerinin çok düşük, sigorta ve emeklilik haklarının belirsiz olduğunu. çalışma süreleri. iş sağlığı ve güvenliği koşulları ile disiplin baskısının ise etkili biçimde denetlenmediğini göstermektedir.

İşyurtlarının özel sektör ve kamu kurumlarıyla yaptığı protokoller. bu üretimden elde edilen gelirin toplam büyüklüğü ve bu gelirin ne kadarının mahpuslara ücret ve sosyal güvence olarak döndüğü kamuoyuna açık değildir. Bu tablo. Anayasa'da güvence altına alınan çalışma hakkı ile Türkiye'nin taraf olduğu uluslararası sözleşmeler bakımından ciddi soru işaretleri doğurmaktadır.

Bu bağlamda;

I- Ceza infaz kurumları işyurtlarında çalışan tutuklu ve hükümlülere: çırak, kalfa ve usta statülerine göre 2025 yılı itibarıyla ödenen günlük ücretler nedir?

SORULAR

1. Adalet Bakanlığı İş Yurtları Kurumu bünyesinde kaç işyurdu faaldir ve bu işyurtlarında toplam kaç mahpus çalıştırılmaktadır?

2. İşyurtları Kurumunun 2024 yılında elde ettiği toplam gelir ne kadardır? Bu gelirin ne kadarı mahpus işçilere ücret olarak ödenmiştir? Bu gelirler nereye harcanmakta ve/veya aktarılmaktadır?

3. Cezaevlerinde çalışan mahpuslar. emekliliği de kapsayacak şekilde hangi bir sosyal güvenlik statüsüne tabi midir?

4. İşyurtları ile üretim ve hizmet alanlarında işbirliği yapan özel sektör şirketi ve kamu kurumları hangileri ve sayısı kaçtır? Bu şirketlerle yapılan protokollerin toplam parasal büyüklüğü nedir?

5. Özel sektör. cezaevlerindeki atölyelerde hangi üretim alanlarında faaliyet yürütmektedir?

6. Çalışmayı reddeden veya işyurtlarındaki çalışma koşullarını eleştiren mahpusların, disiplin cezalarıyla ya da kapalı cezaevine geri gönderilme tehdidiyle karşılaştığı iddiaları Bakanlığınızca incelenmiş midir?

7. Son beş yılda cezaevlerindeki işyurtlarında meydana gelen iş kazası sayısı kaçtır? ölümlü "iş kazası" sayısı kaçtır?