MESEM kapsamında çalıştığı iş yerinde kötü muameleye maruz kalarak hayatını kaybeden bir çocuğa ilişkin

Aşağıdaki sorularımın Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Sayın Vedat Işıkhan tarafından Anayasanın 98'inci ve TBMM İçtüzüğünün 96'ncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını saygılarımla arz ederim.

Şanlıurfa'nın Bozova ilçesinde, 15 yaşındaki çırak Muhammed Kendirci, staj yaptığı marangoz atölyesinde kalfası tarafından elleri bağlanarak etkisiz hale getirilmiş, pantolonu zorla çıkarılarak makatına kompresörle hava verilmesi sonucu ağır işkenceye uğramış ve 5 günlük yaşam mücadelesinin ardından hayatını kaybetmiştir.

Bu ağır tablo, Türkiye'de yıllardır sürdürülen çocuk işçiliği düzeninin, MESEM uygulamalarıyla denetimsiz işyerlerine gönderilen binlerce çocuğun maruz kaldığı şiddet, istismar ve iş güvenliği eksikliğinin en çarpıcı örneklerinden biridir.

İSİG Meclisi verilerine göre son 12 yılda en az 819 çocuk işçi, yalnızca 2024 yılında 71 çocuk/genç işçi, 2025'in ilk 11 ayında 82 çocuk işçi çalışırken yaşamını yitirmiştir. Bu veriler, çocuk işçiliğinin münferit değil, sistematik bir toplumsal sorun ve politika başarısızlığı olduğunu göstermektedir.

Bu bağlamda;

SORULAR

1. Türkiyede MESEM, çıraklık ve staj kapsamında kaç çocuk işyerlerine yönlendirilmiştir? Bu çocukların kaçı riskli işkollarındadır?

2. Bakanlığınızın verilerine göre son 10 yılda kaç çocuk iş kazası geçirmiş, kaçı yaşamını kaybetmiş, kaçı yaralanmıştır?

3. Muhammed Kendirci'nin çalıştığı marangoz atölyesi, Bakanlığınızın veya SGK'nın denetim sistemlerinde kayıtlı mıdır? Kaç kez denetlenmiştir?

   TBMM Halkla İlişkiler Binası 2. Kat, 2 Nolu Banko Oda: F214 Bakanlıklar/Ankara

   Bu işyerinde iş güvenliği uzmanı, işyeri hekimi ve risk analizi bulunmakta mıdır?

4. MESEM kapsamında işyerlerine yönlendirilen çocukların çalıştıkları işletmelerin denetim sıklığı nedir? Son bir yılda kaç denetim yapılmıştır?

5. MESEM uygulamasında çocukların psikososyal takibi için bir mekanizma bulunmakta mıdır? Varsa Muhammed gibi vakalarda neden işlememiştir?

6. 15 yaşındaki bir çocuğun ağır fiziksel ve cinsel işkenceye maruz kaldığı bir işyerinde, Bakanlığınızın denetim görevlileri açısından idari soruşturma başlatılmış mıdır?

7. Çocuk işçiliğinin bu düzeyde yaygınlaşmasına yol açan MESEM modelinin yeniden değerlendirilmesi, riskli sektörlerde 18 yaş altı çocukların çalışmasının tamamen yasaklanması yönünde bir çalışmanız var mıdır?

8. Son 12 yılda 819 çocuğun ölümüne rağmen, çocuk işçiliğini azaltmaya yönelik ulusal politika neden sonuç vermemektedir? Çocuk işçiliğiyle mücadelede hangi stratejik hedefler başarısız olmuştur?

9. Muhammed Kendirci'nin ölümüyle ilgili olarak, Bakanlığınız kamuoyuna karşı bir sorumluluk kabul etmekte midir?