İşten çıkarılan işçilere, asgari ücret zammına ve iş güvenliği için alınan önlemlere ilişkin
Kaynak göster
Cem Avşar (Yeni Yol), 2 Mayıs 2025 tarihinde 7/27743 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 493 gün sonra, 7 Eylül 2026).
Cem Avşar (Yeni Yol, Tekirdağ). “İşten çıkarılan işçilere, asgari ücret zammına ve iş güvenliği için alınan önlemlere ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/27743, 2 Mayıs 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-27743-isten-cikarilan-iscilere-asgari-ucret-zammina-ve-is-guvenligi-icin-alinan-onlemlere-ilisk (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/98a6e102-4719-4f40-a964-01969f344a1d
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 493 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan tarafından Anayasanın 98'inci ve TBMM İçtüzüğünün 96'ncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını saygılarımla arz ederim.
Anayasa'da çalışma hakkı ve iş güvencesi aşağıdaki maddelerde düzenlenmiştir. Şöyle ki; Madde 49 — Çalışma, herkesin hakkı ve ödevidir. "Devlet, çalışanların hayat seviyesini yükseltmek, çalışma hayatını geliştirmek için çalışanları ve işsizleri korumak, çalışmayı desteklemek, işsizliği önlemeye elverişli ekonomik bir ortam yaratmak ve çalışma barışını sağlamak için gerekli tedbirleri alır." Madde 50 — Kimse, yaşına, cinsiyetine ve gücüne uymayan işlerde çalıştırılamaz. "Küçükler ve kadınlar ile bedeni ve ruhi yetersizliği olanlar çalışma şartları bakımından özel olarak korunurlar." Madde 51 — "Çalışanlar ve işverenler, üyelerinin çalışma ilişkilerinde, ekonomik ve sosyal hak ve menfaatlerini korumak ve üye olma ve üyelikten serbestçe çekilme haklarına sahiptir. Hiç kimse bir sendikaya üye olmaya ya da üyelikten ayrılmaya zorlanamaz." Madde 54 —. "Toplu iş sözleşmesinin yapılması sırasında, uyuşmazlık çıkması halinde işçiler grev hakkına sahiptirler." Madde 55 — Ücret emeğin karşılığıdır. "Devlet, çalışanların yaptıkları işe uygun adaletli bir ücret elde etmeleri ve diğer sosyal yardımlardan yararlanmaları için gerekli tedbirleri alır. Asgari ücretin tespitinde çalışanların geçim şartları ile ülkenin ekonomik durumu da göz önünde bulundurulur."
Bu Anayasa hükümleri çerçevesinde 4857 sayılı İş Kanunu ve ilgili yönetmelikler düzenlenmiş ve böylece çalışma hakkı ve iş güvencesi yasal güvence altına alınmıştır. Ancak ülkemizin içerisinde bulunduğu ekonomik sebepler çalışma hayatını düzenleyen ve çalışanı koruyan bu hükümlerinin çoğunu işlevsiz bırakmıştır.
Gerekçenin tamamını göster (3 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Bu çerçevede ülkemizde yaklaşık toplam çalışanların yarısı 22 bin 104 lira ile ââğari ücretlidir. TÜRK-İŞ, Nisan Ayı açlık sınırını 24 bin 35 lira ve yoksulluk sınırını ise 78 bin 297 lira olarak açıklamıştır. Bu verilere rağmen asgari ücrete enflasyonun altında ve sadece bir kez zam yapılmış ve ara zammında yapılmayacağını söylenmektedir. Hal böyleyken, bu durumdan çalışanlar, özellikle de güvencesiz çalışan işçi kesimi çok daha ağır etkilenmiştir.
Doğal sonuç olarak, gerekçesiz ve tazminatsız işten çıkarma, kötü koşullarda çalıştırma, enflasyon ve hayat pahalılığına karşı özlük haklarında iyileştirme yapılmama, sendikal Adres: Halkla İlişkiler Binası 3.Kat B-312 TBMM-ANKARA
Bu bağlamda; yaşanan bu tarz anlaşmazlıkları çözmek üzere kurulan bir arabuluculuk sistemi var mıdır? Varsa bugüne kadar bu sistemle kaç uyuşmazlık çözülmüştür? tazminatı, ihbar süresi ve yeni iş arama zamanı tanınmış mıdır? Bu yasal hakların tanınmaması sebebiyle yargıya intikal eden kaç vaka bulunmaktadır?
SORULAR
İş sağlığı ve güvenliğinin taşıdığı hayati önem göz önüne alınarak Bakanlığınızın a ilgili düzenleyici ve denetleyici fonksiyonu gereği kamu veya özel sektörde ilgili yönetmelik hükümlerine göre iş sağlığı ve güvenliği nasıl sağlanmaktadır? Denetimler ne sıklıkta yapılmaktadır? Bu hususta bir takip ve kontrol mekanizması bulunmakta mıdır? : -Mail: cem.avsar(Gibmm.gov.tr cı Adres: Halkla İlişkiler Binası 3.Kat B-312 TBMM-ANKARA
Ve İstihbarat Komisyonu Üyesi
Güvenlik Adres: Halkla İlişkiler Binası 3.Kat B-312 TBMM-ANKARA
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Vedat Işıkhan, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı ·
İlgi (o : 12.05.2025 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1626832 sayılı yazınız.
İlgi yazınız ile Tekirdağ Milletvekili Sayın Cem AVŞAR tarafından yöneltilen 7/27743 Esas Numaralı yazılı soru önergesine ilişkin cevap aşağıda sunulmuştur.
"Sendikal örgütlenme hakkı, işçilere, işverenlere ve kamu görevlilerine tanınan anayasal bir haktır. 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununda sendikaya üye olmanın serbest olduğu ve hiç kimsenin sendikaya üye olmaya veya olmamaya zorlanamayacağı, işçi veya işverenin sendikalaşma hakkı ve sendika özgürlüğü ile ilgili hükümleri belirtilmiştir. Anılan hükümlere uyulmaması durumunda, 6336 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununda, 4857 sayılı İş Kanununda ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanununda çeşitli yaptırımlar öngörülmüştür.
22/5/2003 tarihli ve 48537 sayılı İş Kanununun 39 uncu maddesi ile 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 522 nci maddesinin birinci fikrasının (9 bendi gereğince, iş sözleşmesi ile çalışan ve bu Kanunun kapsamında olan veya olmayan her türlü işçinin ekonomik ve sosyal durumlarının düzenlenmesi için ücretlerin asgari hadlerinin, Asgari Ücret Tespit Komisyonu aracılığı ile Asgari Ücret Yönetmeliğinde belirlenen ilke ve esaslara göre belirleneceği öngörülmüştür. Asgari ücret, brüt olarak tespit edilmekte ve kanuni kesintiler yapıldıktan sonra kalan miktar işçiye ödenmektedir. Asgari ücret, kamu düzeni ile ilgili olup işçilere Asgari Ücret Tespit Komisyonunca belirlenen miktarın altında bir ücretin ödenmesi mümkün bulunmamaktadır. Asgari ücretin üzerindeki ücret ve sosyal haklar ise, işçi ve işveren arasında akdedilen iş sözleşmeleri ve taraflar arasında gerçekleşen toplu iş sözleşmeleri ile ya da işyeri personel yönetmelikleriyle serbestçe belirlenebilmektedir.
Bakanlığımızca yıl içinde yürütülen iş teftişi faaliyetleri çalışma hayatındaki sorunların değerlendirilmesi ve önceliklendirilmesi sonucu belirlenen alanlarda veya sektörlerde yahut özel bir risk grubu hedeflenerek belirlenen işyerlerinde çalışma hayatı ile ilgili mevzuat hükümlerinin uygulanmasının denetlenmesi amacıyla gerçekleştirilen teftişlerdir. İncelemelerden oluşan program dışı teftişler ise programlı teftişler dışında kalan ihbar, şikâyet vb. talepler üzerine veya Bakanlığa intikal eden evraklardan teftiş hizmetiyle bağdaşır nitelikte olanların tefliş programına alınması sonucu gerçekleştirilmektedir.
Bununla birlikte, sosyal güvenlik bilincinin artırılması amacıyla rehberlik ve bilgilendirme faaliyetlerine ağırlık verilmektedir. Mevsimlik Gezici Tarım İşçilerinin Çalışma ve Sosyal Hayatlarının İyileştirilmesi Projesi kapsamında gerçekleştirilen saha ziyaretlerinde işverenler ve mevsimlik tarım işçileri; sigortalılık, isteğe bağlı sigorta ile iş kazası ve meslek hastalığı sigortası konularında bilgilendirilmekte, ayrıca afiş, broşür, toplantı ve mobil bilgilendirme faaliyetleriyle sosyal güvenlik konusunda farkındalık oluşturulmaktadır. Bu çalışmalarla mevsimlik tarım işçilerinin sosyal güvenlik kapsamına alınmasının teşvik edilmesi ve kayıt dışı istihdamla etkin mücadele edilmesi amaçlanmaktadır.
Diğer taraftan, Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) tarafından yürütülen iş kazası soruşturmalarında; olayın iş kazası olup olmadığı, kazanın meydana gelmesinde kusuru bulunanların tespiti, sigortalı ve hak sahipleri için kısa vadeli sigorta kollarından sağlanacak hakların kusurlu kişilere rücu edilmesi hususlarına yönelik tespitler yapılmakta olup bahse konu soruşturmalar sonucu düzenlenen raporlar, geneli iş ve işlemlerin tesisi için ilgili birimlere intikal ettirilmektedir.
Öte yandan, önergede yer alan sigortalı sayılarına ilişkin veriler SGK'n (www.sgk.gov.tr) yayımlanmaktadır. "
"Dr. Vödat IŞIKHAN Çankaya / ANKARA Tel: (0312) 296 71 68