Okullarda ekonomik nedenlerle öğün atlayan çocukların desteklenmesine ilişkin
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 24 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıda yer alan sorularımın, Milli Eğitim Bakanı Sayın Yusuf TEKİN tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını saygılarımla arz ederim.
Grup Başkanvekili
Toplum Çalışmaları Enstitüsü'nün kamuoyuna sunduğu son çalışma, Türkiye'de öğrencilerin karşı karşıya kaldığı yoksulluk, beslenme eşitsizliği ve temel gıdaya erişim sorunlarını çarpıcı biçimde ortaya koymuştur. Araştırmaya göre Türkiye'de öğrencilerin yüzde Ii, son 30 gün içinde en az haftada bir kez parasızlık nedeniyle öğün atlamak zorunda kalmıştır. Bu oran Türkiye'yi 60 ülke arasında en çok öğün atlayan öğrenciye sahip Sinci ülke konumuna getirmiştir. Ülkenin üzerinde yalnızca Kamboçya, Filipinler, Tayland ve Fas gibi gelir seviyesi düşük ülkeler yer almaktadır. Raporda özellikle, Türkiye'nin ekonomik göstergeleri dikkate alındığında, bu oranın yalnızca ekonomik değil; aynı zamanda derinleşen sosyal eşitsizliklere işaret ettiği vurgulanmaktadır.
Gerekçenin tamamını göster (6 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Türkiye'nin son yıllarda küresel ölçekte gıda fiyat artışlarından en fazla etkilenen ülkelerden biri olması, öğrencilerin günlük beslenme düzenini doğrudan etkilemekte ve gıda yoksulluğunu büyütmektedir. Nitekim FAO verilerine göre Türkiye, 2022 yılında dünyada en yüksek gıda enflasyonuna sahip 5. ülke olmuştur. 2024 sıralamasında tablo değişmemiş; Sudan, Arjantin, Zimbabwe ve Filistin'in ardından Türkiye yine 5. sırada yer almıştır. Bu durum, temel gıdaya erişimin özellikle dar gelirli aileler için zorlaştığını, çocuk ve gençlerin beslenme kalitesinin dramatik biçimde düştüğünü göstermektedir.
Araştırmanın ortaya koyduğu bir diğer önemli husus, gün içinde düzenli öğün tüketemeyen öğrencilerin bilişsel performans, dikkat süresi, öğrenme kapasitesi ve okul başarısı açısından belirgin dezavantaj yaşadığıdır. Eğitim bilimleri alanındaki pek çok çalışma, yetersiz beslenmenin öğrenme süreçlerine doğrudan etki ettiğini, çocukların ders takibini güçleştirdiğini, uzun vadede okul terk oranlarını artırdığını ve başarı farklarını büyüttüğünü göstermektedir. Raporda açıkça ifade edildiği üzere, gelir dağılımındaki bozulma yalnızca ailelerin alım gücünü değil; aynı zamanda öğrencilerin eğitim hakkını, gelişim süreçlerini ve geleceğe erişim fırsatlarını da daraltmaktadır.
Okulların giderek artan ekonomik eşitsizliklerin en görünür hale geldiği mekânlardan biri haline gelmesi, eğitimde firsat eşitliği ilkesinin zedelenmesine yol açmaktadır. Öğün atlayan veya gün boyunca yeterli besin alamayan öğrencilerin dikkati daha çabuk dağılmakta, ders verimliliği düşmekte, sınav performansı olumsuz etkilenmekte ve fiziksel gelişimleri sekteye uğramaktadır. Mevcut tablo, okullarda ücretsiz veya destekleyici beslenme programlarının gerekliliğini tartışmasız bir hale getirmektedir.
Bu nedenle öğrencilerin temel gıda erişimi, yeterli ve düzenli beslenmesi, öğün atlama oranlarının azaltılması, okullarda beslenme destek programlarının planlanması ve tüm bunların şeffaf biçimde açıklığa kavuşturulması hem eğitim politikası hem de kamu sağlığı açısından zorunludur. Bakanlığın, söz konusu bulgular ışığında yürüttüğü veya yürütmeyi planladığı çalışmaların kamuoyuna açıklanması ve bu alandaki eşitsizliklerin giderilmesine yönelik somut adımların paylaşılması büyük önem taşımaktadır.
Bu bağlamda;
I. Türkiye'de öğrencilerin yüzde 11'inin son 30 gün içinde en az haftada bir kez parasızlık nedeniyle öğün atladığı bulgusu Bakanlığınızın bilgisi dahilinde midir? Bu oranı doğrulayan veya reddeden Bakanlık verileri mevcut mudur?
SORULAR
Bakanlığınız, okullarda öğrencilerin beslenme koşullarına ilişkin düzenli bir izleme veya raporlama sistemi yürütmekte midir? Yürütülüyorsa son üç yıla ait verileri açıklar mısınız?
Öğrencilerin ekonomik nedenlerle öğün atlamasının önüne geçebilmek için Bakanlığınız tarafından planlanan veya yürürlükte olan bir ulusal ücretsiz beslenme programı, günlük sıcak yemek uygulaması veya destekleyici beslenme desteği bulunmakta mıdır?
Türkiye'nin FAO verilerine göre dünyada en yüksek gıda enflasyonuna sahip ülkeler arasında yer alması göz önüne alındığında, Bakanlığınız okul kantin fiyatlarını, beslenme yardımlarını veya okulda gıda erişimini denetleyen özel bir mekanizma kurmuş mudur?
Düşük gelirli ailelerin çocuklarının okulda yeterli beslenemediğine ilişkin bilimsel veriler ışığında, dezavantajlı bölgelerde ücretsiz beslenme veya destek programlarının yaygınlaştırılmasına yönelik bir çalışma yapılmakta mıdır?
Öğün atlama nedeniyle öğrenme performansı düşen ve sağlık açısından risk altında olan öğrenciler için Bakanlığın Sağlık Bakanlığı ile koordineli bir politika, protokol veya ortak çalışması var mıdır?
Okul çağında beslenme yetersizliğinden kaynaklı performans düşüklüğü, devamsızlık ve başarısızlık oranlarına ilişkin Bakanlığınızın elinde veri bulunmakta mıdır? Varsa kamuoyuyla paylaşır mısınız?
Önümüzdeki eğitim-öğretim yılında okullarda düzenli, ücretsiz veya düşük maliyetli beslenme programı başlatılmasına yönelik bir planlama mevcut mudur?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Yusuf Tekin, Milli Eğitim Bakanı ·
b) 12/12/2025 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1755879 sayılı yazınız. ?/ 17413
c) 15/12/2025 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1757971 sayılı yazınız. Mh #3ruay Mar Ü3YŞ YirSe Bakanlığımıza İlgi (a-b-c)'de kayıtlı yazıyla iletilen Hatay Milletvekili Nermin YILDIRIM KARA''nın 7/37069 ve 7/37419, Burdur Milletvekili İzzet AKBULUT'un 7/37071, Çanakkale Milletvekili İsmet GÜNEŞHAN'ın 7/37302, İzmir Milletvekili İbrahim AKIN'ın 7137304, Bitlis Milletvekili Semra ÇAĞLAR GÖKALP'ın 7/37305, Ardahan Milletvekili Özgür Erdem İNCESU'nun 7737417, Bitlis Milletvekili Hüseyin OLAN'ın 7/37421, Muğla Milletvekili Selçuk ÖZDAĞ'ın 7/37424, İstanbul Milletvekili M. Satuk Buğra KAVUNCU'nun 7/37425, Van Milletvekili Gülcan KAÇMAZ SAYYİĞİT'in 7/37428 ile Isparta Milletvekili Hikmet Yalım HALICI'nın 7/37430 esas numaralı yazılı soru önergeleri incelenmiş olup konuya ilişkin bilgiler Ek'te sunulmuştur.
Milf Eğitim Bakanı
Yas a a MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI 00) EĞİTİMİN en j Strateji Geliştirme Başkanlığı YÜZYILI
İmla NUMARALI YAZILI SORU ÖNERGESİNE İLİŞKİN BİLGİ
Devlet okullarında okuyan ve maddi durumu yetersiz ailelerin çocuklarına yönelik Bakanlığımızca sağlanan destekler, Milli Eğitim Bakanlığına Bağlı Resmi Okullarda Yatılılık, Bursluluk, Sosyal Yardımlar ve Okul Pansiyonları Yönetmeliği hükümleri kapsamında sağlanmaktadır. Bununla birlikte Bakanlığımızca, Milli Eğitim Bakanlığı Taşıma Yoluyla Eğitime Erişim Yönetmeliği hükümleri doğrultusunda yürütülen Öğrenci Taşıma Uygulaması kapsamında taşınan ilköğretim ve ortaöğretim öğrencileri ücretsiz öğle yemeği hizmetinden yararlanmaktadır.
Ayrıca, ilköğretim ve ortaöğretim öğrencilerine öğrenci taşıma uygulaması kapsamında ücretsiz öğle yemeği hizmeti sunulan okullarda açılan özel eğitim sınıflarına devam eden öğrenciler ile taşıma merkezi okullarda eğitim gören öğrencilerden kapsam dışında olanlardan Sosyal Yardım Dayanışma Fonu verileri doğrultusunda tespit edilen öğrenciler de ücretsiz öğle yemeği hizmetinden yararlanmaktadır.
Bu kapsamda 2025-2026 eğitim öğretim yılında toplam 1 milyon 361 bin 966 öğrencimize beslenme desteği sunulmaktadır.