2023'ten bu yana MESEM uygulamasına dair protestolara katıldıkları için gözaltına alınan ve tutuklanan gençlere ilişkin
Kaynak göster
Mahmut Tanal (CHP), 5 Aralık 2025 tarihinde 7/37560 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Adalet Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 39 gün sonra, 13 Ocak 2026).
Mahmut Tanal (CHP, Şanlıurfa). “2023'ten bu yana MESEM uygulamasına dair protestolara katıldıkları için gözaltına alınan ve tutuklanan gençlere ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/37560, 5 Aralık 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-37560-2023-ten-bu-yana-mesem-uygulamasina-dair-protestolara-katildiklari-icin-gozaltina-alinan-v (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/3d9f97d7-8044-425c-9b1f-019afd1cdec2
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 39 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıda belirtilen sorularımın, Adalet Bakanı Yılmaz Tunç tarafından Anaya& 98'inci ve: , Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü'nün 96'ncı ve 99*uncu maddeleri uyg cevaplandırılmasını saygılarımla arz ederim.
MESEM uygulamasının yol açtığı çocuk işçiliği, ölümler ve yaralanma / dikkat çekmek için barışçıl protesto eylemlerine katılan çok sayıda genç, son dönemde gö Zaltına alınmış ve tutuklanmıştır.
Gençlerin siyasi ve demokratik tepkilerini ifade etmeleri;
Gerekçenin tamamını göster (7 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Anayasa Madde 26 — İfade Özgürlüğü
Anayasa Madde 34 — Toplantı ve Gösteri Hakkı
AİHS Madde 10 ve Madde 11 e BM Medeni ve Siyasi Haklar Sözleşmesi kapsamında güvence altındadır.
Buna rağmen kolluk güçlerinin orantısız müdahalelerde bulunduğu, savcılıkların ölçüsüz tutuklama taleplerinde bulunduğu, mahkemelerin ise tutuklamayı istisna değil kural haline getirdiği yönünde ciddi eleştiriler bulunmaktadır.
Ayrıca, çok sayıda gencin şiddete maruz kaldığı, gözaltında avukata erişimin engellendiği, uzun süreli tutuklamalarla cezalandırma niyeti güdüldüğü iddiaları vardır.
Bu durum devletin yargı eliyle toplumsal muhalefeti baskıladığı, gençleri hedef aldığı ve hukuk devletinin temelini zedelediği kaygısını artırmaktadır.
Bu bağlamda;
SORULAR
MESEM uygulamasına ilişkin protestolara katıldıkları gerekçesiyle 2023, 2024 ve 2025 yıllarında Gözaltına alınan, Tutuklamaya sevk edilen, Tutuklanan genç sayısı kaçtır ? Yaş dağılımları nedir ?
Gözaltına alınan gençlerin kaçına avukat erişimi ilk andan itibaren sağlanmıştır? Kaçına Baro müdafii atanmıştır ? Avukatla görüş hakkı engellenmiş midir ?
Tutuklama kararlarında somut hangi deliller esas alınmıştır ? "Toplumda infial" ve "kuvvetli suç şüphesi" gerekçeleri dışında somut gerekçeler var mıdır ?
Protestolara yönelik polis müdahalesi sırasında güç kullanımı ile ilgili kaç şikayet başvurusu yapılmıştır ? Kaçı hakkında idari veya ceza soruşturması başlatılmıştır ?
Gözaltına alınan gençlere yönelik darp, cebir, kötü muamele iddialarına ilişkin kaç adli rapor düzenlenmiştir ? Bu raporların akıbeti nedir ?
MESEM protestoları nedeniyle tutuklanan gençlerin tutukluluk süreleri ortalama ne kadardır ? Bu tutuklamalar tutuklamada ölçülülük ilkesi ile bağdaşmakta mıdır ?
Protesto hakkını kullanan gençlerin siyasi saikle hedef alındığı yönündeki iddialar hakkında Bakanlığınızın görüşü nedir ?
Bu iddiaları araştırmak üzere bir mekanizma işletilmiş midir ?
İfade özgürlüğü kapsamında barışçıl eylemlere katılan gençlerin tutuklanması nedeniyle Türkiye'nin AİHM önünde olası hak ihlali tazminat yükümlülüğü öngörülmüş müdür?
Bakanlığınız, tutukluluğun cezaya dönüştürülmesi, yargının siyasal baskı aracı haline getirilmesi eleştirileri hakkında ne düşünmektedir ? Bu algıyı gidermek adına ne yapmayı planlamaktasınız ?
oOMESEM protestolarına katılan gençlerin aileleri ile yapılan görüşmelerde, ailelere yönelik gözdağı, baskı, tehdit içeren herhangi bir uygulama iddiası bulunmakta mıdır ? Varsa bu uygulamaların sorumluları hakkında işlem yapılmış mıdır ?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Yılmaz Tunç, Adalet Bakanı ·
1761103 sayılı yazı.
İlgi yazınız ekinde alınan, Şanlıurfa Milletvekili Mahmut Tanal tarafından Bakanlığımıza yöneltilip yazılı olarak cevaplandırılması istenilen 7/37560 Esas Nolu soru önergesine ilişkin, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 99. maddesi uyarınca hazırlanan cevap ilişikte sunulmuştur.
Yılmaz TUNÇ Bakan Soru önergesi cevabı (1 adet)
UYAP Bilişim Sistemindeki bu dokümana http://vatandaş.uyap.gov.tr adresinden Ba9mdSIl - AOnYak9 - k$dPjUs - azGOkAz ileerişebilirsin ADALET BAKANLIĞI Mevzuat Genel Müdürlüğü
Sayı : E-56020453-610-2113-6963/9592 Konu : Yazılı soru önergesi ok /2026
Sayın Mahmut TANAL Şanlıurfa Milletvekili
Bakanlığımıza yöneltilip yazılı olarak cevaplandırılması istenilen 7/37560 Esas Nolu soru önergesinin cevabı aşağıda sunulmuştur.
I- Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının;
A) "Yargı yetkisi" kenar başlıklı 9. maddesinde, yargı yetkisinin Türk Milleti adına bağımsız ve tarafsız mahkemelerce kullanılacağı,
B) "Mahkemelerin bağımsızlığı" kenar başlıklı 138. maddesinin birinci fıkrasında, hâkimlerin görevlerinde bağımsız oldukları; Anayasaya, kanuna ve hukuka uygun olarak vicdani kanaatlerine göre hüküm verecekleri; ikinci fıkrasında, hiçbir organ, makam, merci veya kişinin, yargı yetkisinin kullanılmasında mahkemelere ve hâkimlere emir ve talimat veremeyeceği, genelge gönderemeyeceği, tavsiye ve telkinde bulunamayacağı; dördüncü fıkrasında, yasama ve yürütme organları ile idarenin, mahkeme kararlarına uymak zorunda olduğu; bu organlar ve idarenin, mahkeme kararlarını hiçbir suretle değiştiremeyeceği ve bunların yerine getirilmesini geciktiremeyeceği,
Hükümlerine yer verildiği malumlarıdır.
Belirtilen hükümler çerçevesinde, Anayasanın 9 ve 138. maddelerindeki yetki ve teminata dayalı olarak görev yapan bağımsız ve tarafsız mahkemelerce verilen ara karar, karar ve hükümlerin hukuki dayanakları ile gerekçelerine dair Bakanlığımızda bilgi bulunmadığı gibi, sözü edilen karar ve hükümlerin olağan yargısal denetimi, başvuru usulü ve şartları ilgili kanunlarda gösterilen yargı mercilerine aittir.
11- 10/07/2018 tarihli ve 30474 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan | sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilâtı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin "Görev" kenar başlıklı 38. maddesinin birinci fıkrasının (ç) bendinde, adli sicilin tutulmasıyla ilgili hizmetleri yürütmek Bakanlığımız görevleri arasında sayılmaktadır. Bu çerçevede istenilen ayrıntıda bilgi bulunmamakla birlikte; 2911 sayılı Toplantı ve Gösteri Yürüyüşleri Kanununa ilişkin Cumhuriyet başsavcılıklarında soruşturma evresinde açılan ve karara bağlanan dosya, şüpheli ve suç sayıları ile ceza mahkemelerinde açılan ve karara bağlanan dosya, sanık ve suç sayılarına ait istatistiklere Bakanlığımız Adli Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğünün "https://www.adlisicil.adalet.gov.tr" Oadresli Ointernet sitesinden o ulaşılması mümkün olabilecektir.
Yılmaz TUNÇ Bakan
UYAP Bilişim Sistemindeki bu dokümana http://vatandaş.uyap. gov.tr adresinden phBHg5Ss - xOTAeU6 - PjJirk$8l - OPykC8- ile erişebilirsin
Celi
Yılmaz TUNÇBakan