Şanlıurfa'nın Eyyübiye ilçesindeki kentsel dönüşüm sürecinin hızlandırılması talebine ilişkin
Kaynak göster
Mahmut Tanal (CHP), 11 Aralık 2025 tarihinde 7/37586 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 190 gün sonra, 19 Haziran 2026).
Mahmut Tanal (CHP, Şanlıurfa). “Şanlıurfa'nın Eyyübiye ilçesindeki kentsel dönüşüm sürecinin hızlandırılması talebine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/37586, 11 Aralık 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-37586-sanliurfa-nin-eyyubiye-ilcesindeki-kentsel-donusum-surecinin-hizlandirilmasi-talebine-ilis (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/5c2d139c-ed30-43d0-a297-019b0d71acbf
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 190 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıda belirtilen sorularımın, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı tarafından Anayasa'nın 98'inci ve Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü'nli 99'uncu maddeleri uyarınca yazılı olarak cevaplandırılmasını saygılarımla 09.12.2025 karşıyadır. Deprem kuşağında yer alan ilçede vatandaşlar, can güvenliği açısından riskli, insan onuruna yakışmayan konut ve çevre koşullarında yaşamaya zorlanmaktadır.
Türkiye'nin en yüksek yoksulluk ve düzensiz yapılaşma oranlarından birine sahip olan Eyyübiye"de; çarpık kentleşme, plansız yerleşim, alt ve üstyapı eksiklikleri ile sağlıklı konut ve yaşam alanı yetersizliği kronik bir sorun hâline gelmiştir. Bu tablo, özellikle dar gelirli yurttaşlar açısından kentsel dönüşümün bir tercih değil zorunluluk olduğunu açıkça göstermektedir.
Kentsel dönüşüm projelerinin başlatılamaması veya tamamlanamaması, mevcut riskli yapı stokunu daha da tehlikeli hâle getirmekte; olası bir depremde ağır can ve mal kayıpları yaşanması riskini artırmaktadır. Kamu hizmetleri ile yaşam güvenliğinin bu denli kritik olduğu bir ilçede yatırım ve uygulama gecikmeleri, kamu yararı ve sosyal devlet ilkesiyle bağdaşmamaktadır.
Bu bağlamda;
SORULAR
Eyyübiye ilçesinde Bakanlığınızca bugüne kadar yapılan riskli yapı tespitleri kapsamında kaç bina ve kaç bağımsız bölüm riskli olarak belirlenmiştir?
Riskli yapı olarak tespit edilip dönüşüm kapsamına alınan yapıların kaçında fiilen proje başlatılmıştır? Başlatılmayan projeler varsa bunun gerekçeleri nelerdir?
Eyyübiye ilçesinde uygulanması planlanan kentsel dönüşüm projelerinin tamamlanma oranı nedir? Sürekli yaşanan gecikmelerin idari, mali veya teknik nedenleri nelerdir?
İmar ve altyapı sorunları nedeniyle acil dönüşüm gerektiren mahalleler veya bölgeler hangileridir? Bu alanlar için takvimlendirilmiş bir acil eylem planı hazırlanmış mıdır?
Eyyübiye ilçesindeki kentsel dönüşüm çalışmalarına son 5 yılda Bakanlığınız bütçesinden ne kadar yatırım ödeneği ayrılmıştır? Ayrılan bu ödeneğin ne kadarı kullanılmış, ne kadarı kullanılmadan beklemektedir?
Ekonomik durumu yetersiz olan hak sahipleri için kira yardımı, taşınma desteği ve sosyal destekler uygulanmakta mıdır? Uygulanmıyorsa bunun gerekçesi nedir?
Deprem riski ve yapı stoku dikkate alındığında Eyyübiye ilçesinin-öncelikli dönüşüm alanları arasında yer almasına rağmen projelerin yavaş ilerlemesinden idari ve hukuki sorumluluk hangi kurum ve makamlar üzerindedir?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Murat Kurum, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı ·
İLİŞKİN SORULAR VE CEVABI
SORULAR
1. Eyyübiye ilçesinde Bakanlığınızca bugüne kadar yapılan riskli yapı tespitleri kapsamında kaç bina ve kaç bağımsız bölüm riskli olarak belirlenmiştir?
2. Riskli yapı olarak tespit edilip dönüşüm kapsamına alınan yapıların kaçında fiilen proje başlatılmıştır? Başlatılmayan projeler varsa bunun gerekçeleri nelerdir?
3. Eyyübiye ilçesinde uygulanması planlanan kentsel dönüşüm projelerinin tamamlanma oranı nedir? Sürekli yaşanan gecikmelerin idari, mali veya teknik nedenleri nelerdir?
4. İmar ve altyapı sorunları nedeniyle acil dönüşüm gerektiren mahalleler veya bölgeler hangileridir? Bu alanlar için takvimlendirilmiş bir acil eylem planı hazırlanmış mıdır?
5. Eyyübiye ilçesindeki kentsel dönüşüm çalışmalarına son 5 yılda Bakanlığınız bütçesinden ne kadar yatırım ödeneği ayrılmıştır? Ayrılan bu ödeneğin ne kadarı kullanılmış, ne kadarı kullanılmadan beklemektedir?
6. Ekonomik durumu yetersiz olan hak sahipleri için kira yardımı, taşınma desteği ve sosyal destekler uygulanmakta mıdır? Uygulanmıyorsa bunun gerekçesi nedir?
7. Deprem riski ve yapı stoku dikkate alındığında Eyyübiye ilçesinin öncelikli dönüşüm alanları arasında yer almasına rağmen projelerin yavaş ilerlemesinden idari ve hukuki sorumluluk hangi kurum ve makamlar üzerindedir?
CEVAP
Kentsel dönüşüm uygulamaları; 6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun ve 6306 sayılı Kanun'un Uygulama Yönetmeliği uyarınca Kentsel Dönüşüm Başkanlığımızca yürütülmektedir. Söz konusu kentsel dönüşüm uygulamalarına konu alan ve yapıların (Riskli Alan, Rezerv Yapı Alanı ve Riskli Yapı) belirlenmesine dair usul ve esaslar, anılan Kanun ve Uygulama Yönetmeliği ile tanımlanmış olup; Kentsel Dönüşüm Başkanlığımızca anılan mevzuat kapsamında uygulama yapılmaktadır.
6306 sayılı Kanun'un temel amacı, afet riskli alanların dönüşümünü ve riskli yapıların yıkımını sağlayarak ülke genelinde güvenli ve yaşanılabilir alanların oluşturulmasıdır. Bu Kanunu temel alan kentsel dönüşüm çalışmaları, afet odaklı yürütülen uygulamalar olup, bu amaç kapsamında alansal uygulama yapılmak suretiyle yapısal ve mekânsal dönüşümün sağlanmasının yanı sıra yapı malikleri tarafından riskli yapı tespiti yaptırmak suretiyle de yapısal olarak yeniden yapılanma süreci gerçekleştirilmektedir.
6306 sayılı Kanun uyarınca alanlardaki kentsel dönüşüm çalışmaları, "Riskli Alan" veya "Rezerv Yapı Alanı" olarak belirlenen alanlarda gerçekleştirilmekte olup; kentsel dönüşüm kapsamına alınmasına yönelik talepler ilgili İdarenin (Belediye ve mücavir alan sınırları içinde belediyeleri, bu sınırlar dışında il özel idarelerini, büyükşehirlerde büyükşehir belediyelerini ve Başkanlık tarafından yetkilendirilmesi hâlinde büyükşehir belediyesi sınırları içindeki ilçe belediyelerini) talebi üzerine Kentsel Dönüşüm Başkanlığımızca değerlendirilmektedir.
Bu doğrultuda, 6306 sayılı Kanun kapsamında Şanlıurfa İli, Eyyübiye İlçesi'nde 8 adet "Rezerv Yapı Alanı" bulunmaktadır. Eyyübiye İlçesi'nde Yakubiye Mahallesi'nde bulunan rezerv yapı alanında gerçekleştirilecek uygulamalarla ilgili olarak Eyyübiye Belediye Başkanlığı'na geçici yetki devri yapılmıştır.
Ayrıca, Şanlıurfa İlinde belirlenen Rezerv Yapı Alanları üzerinde gerçekleştirilmekte olan kentsel dönüşüm uygulamalarına ilişkin olarak ise uzlaşma ve sözleşme faaliyetleri Kentsel Dönüşüm Başkanlığımızca sürdürülmektedir.
Diğer taraftan, 6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun kapsamında vatandaşlarımızın talebi üzerine veya aciliyet durumuna göre Kentsel Dönüşüm Başkanlığımızca/İdarelerce re'sen riskli yapı tespitleri yapılarak, tespit işlemi kesinleşen yapıların tahliyesi ve yıktırılması sağlanmaktadır.
Bu bağlamda, 6306 sayılı Kanun'un yürürlüğe girdiği 2012 yılından bugüne kadar; Şanlıurfa ili Eyyübiye ilçesinde zikredilen Kanun kapsamında 99 adedi konut ve 97 adedi işyeri olmak üzere toplamda 196 adet bağımsız bölüm içeren 98 adet yapı için riskli yapı tespiti yaptırılmış, bunlardan 68 adedi konut ve 40 adedi işyeri olmak üzere toplam 108 adet bağımsız bölüm içeren 6l adet riskli yapı yıktırılmış olup, Kanun kapsamında iş ve işlemlere devam edilmektedir.
Ayrıca, Dönüşüm Projeleri Özel Hesabından Eyyübiye İlçesinde 6306 sayılı Kanun kapsamında iş ve işlemlerde kullanılmak üzere 55 Milyon TL kaynak aktarımı gerçekleştirilmiştir. Dönüşüm Projeleri Özel Hesabından 6306 sayılı Kanun kapsamında belirlenen Uygulama Alanlarında kira yardımı desteği uygulanmaktadır.