Şanlıurfa'nın Viranşehir ilçesindeki kentsel dönüşüm sürecinin hızlandırılması talebine ilişkin
Kaynak göster
Mahmut Tanal (CHP), 11 Aralık 2025 tarihinde 7/37589 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 190 gün sonra, 19 Haziran 2026).
Mahmut Tanal (CHP, Şanlıurfa). “Şanlıurfa'nın Viranşehir ilçesindeki kentsel dönüşüm sürecinin hızlandırılması talebine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/37589, 11 Aralık 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-37589-sanliurfa-nin-viransehir-ilcesindeki-kentsel-donusum-surecinin-hizlandirilmasi-talebine-il (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/6f952f92-5ca9-43cb-beda-019b0d5bcc51
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 190 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)T.B.M.M.
CUMYURİYET HALK PARTİSİ ner
Gerekçenin tamamını göster (8 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
5 İrem. 10 Aralık 2025 CHP Sy: o 15497
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞP'NA
Aşağıda belirtilen sorularımın, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Baka tarafından Anayasa'nın 98'inci ve Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğ 99'uncu maddeleri uyarınca yazılı olarak cevaplandırılmasını saygıları 09.12.2025
Av. Mahm Şanlıurfa Mi
Şanlıurfa'nın nüfusu hızla artan ilçelerinden Viranşehir, plansız kentleşme, düzen$iz yapılaşma ve yetersiz altyapı nedeniyle ciddi bir yaşam güvenliği ve şehircilik krizi ile karşı karşıyadır. Deprem kuşağında yer alan ilçede, riskli yapı stokunun azaltılmasına yönelik kapsamlı ve bütüncül bir kentsel dönüşüm programının henüz hayata geçirilmemiş olması, can ve mal güvenliği açısından ciddi bir eksikliktir.
Özellikle bazı mahallelerde altyapı yetersizlikleri nedeniyle kanalizasyon taşmaları, yağmur suyu drenaj sorunları ve çevresel sağlık riskleri devam etmekte; bu durum halk sağlığını doğrudan tehdit etmektedir. Mevcut altyapı sorunlarının çözülememesi, kentsel dönüşümün yalnızca yapı yenileme değil, altyapı ve çevre sağlığını da kapsayan bir süreç olduğunu bir kez daha ortaya koymaktadır.
İlçenin yaşam kalitesini yükseltecek ve afetlere karşı dayanıklılığını artıracak dönüşüm ve altyapı projelerinin yavaş ilerlemesi ya da hiç başlatılmaması, kamu yönetiminde önceliklendirme ve planlama sorunlarına işaret etmektedir. Bu nedenle Viranşehir ilçesindeki riskli yapı tespitleri, dönüşüm projeleri, altyapı yatırımları ve sosyal desteklere ilişkin süreçlerin açık ve şeffaf biçimde ortaya konulması zorunludur.
Bu bağlamda;
SORULAR
Viranşehir ilçesinde Bakanlığınızca bugüne kadar yapılan riskli yapı tespitleri kapsamında kaç bina ve kaç bağımsız bölüm riskli olarak belirlenmiştir? Bu tespitlere ilişkin kentsel dönüşüm süreci başlatılmış mıdır?
Viranşehir ilçesine yönelik olarak Bakanlığınızca daha önce duyurulmuş kentsel dönüşüm projeleri bulunmakta mıdır? Varsa bu projeler hangi aşamadadır? Bulunmuyorsa bunun idari ve teknik gerekçeleri nelerdir?
Viranşehir'de deprem riski yüksek bölgeler, bilimsel ve teknik raporlar esas alınarak belirlenmiş midir? Belirlenmediyse bunun gerekçesi nedir?
Dönüşüm kapsamına alınan veya alınması gereken bazı bölgelerde iki yılı aşkın gecikmeler yaşandığı iddiaları doğru mudur? Doğruysa bu gecikmelerin nedenleri nelerdir?
Altyapı sorunlarının yoğun olduğu mahalleler için kanalizasyon, yağmur suyu drenajı ve çevresel sağlık risklerini gidermeye yönelik takvimlendirilmiş bir acil eylem planı hazırlanmış mıdır? Hazırlanmadıysa neden gecikilmiştir? sinem 37589
Viranşehir'de dar gelirli hak sahiplerinin kentsel dönüşüm sürecinde mağdur olmaması amacıyla kira yardımı, geçici barınma ve sosyal destek uygulamaları yürütülmekte midir? Yürütülmüyorsa bunun gerekçesi nedir?
Viranşehir ilçesinde son 5 yıl içerisinde kentsel dönüşüm ve altyapı yatırımları için Bakanlığınız bütçesinden ne kadar yatırım ödeneği ayrılmıştır? Bu ödeneğin ne kadarı kullanılmış, kullanılamayan kısmın gerekçesi nedir?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Murat Kurum, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı ·
Milletvekillerimiz tarafından Bakanlığıma yöneltilen ve ilişik listede; TBMM Esas numaraları ve konuları belirtilen yazılı soru önergeleri incelenmiş olup, söz konusu önergelerde yer alan hususlara ilişkin cevaplarımız ekte sunulmuştur.
Bilgilerinizi ve gereğini arz ederim.
Bakan -Dosya (1 Takım)
Mustafa Kemal Mahallesi Eskişehir Devlet Yolu (Dumlupınar Bulvarı) 9. km. No: 278 Çankaya / Ankara İrtibat: Barış ULUSOY Tel: 410 14 65
1310p 315j0 SAYIN MAHMUT TANAIN TBMM 7/37588-37589-37590-37592 ESAS SAYILI Ç . YAZILI SORU ÖNERGELERİNE AY A9 7 İLİŞKİN SORULAR VE CEVAPLARI w b 6 SORULAR
Şanlıurfa'nın en büyük ve nüfus bakımından en yoğun ilçelerinden biri olan Siverek, deprem riski taşıyan eski, dayanıksız ve mühendislik hizmeti almamış yapı stoku bakımından kentsel dönüşüm açısından öncelikli bölgeler arasında yer almaktadır. Buna rağmen, ilçede uzun yıllardır kentsel dönüşüm ihtiyacı açıkça biliniyor olmasına karşın somut ve kapsamlı bir ilerleme sağlanamamıştır.
Siverek'in hızlı nüfus artışı ve plansız kentleşme süreci; sağlıksız yaşam koşullarına, altyapı sorunlarının derinleşmesine ve kamusal hizmetlerin yetersiz kalmasına yol açmaktadır. Mevcut yapı stokunun önemli bir kısmının güncel deprem yönetmeliklerine uygun olmaması, ilçede yaşayan vatandaşlar açısından ciddi can ve mal güvenliği riski oluşturmaktadır.
Kentsel dönüşüm süreçlerindeki gecikmeler ve Bakanlığınızca yapılan planlamaların uygulamaya geçirilememesi, yalnızca şehirleşme kalitesini düşürmekle kalmamakta; olası bir afette telafisi mümkün olmayan sonuçların ortaya çıkma riskini de artırmaktadır. Nüfusu ve stratejik önemi yüksek bir ilçenin, kaynak yetersizliği veya idari gecikmeler gerekçe gösterilerek ihmal edilmesi, kamu yararı ve sosyal devlet ilkesiyle bağdaşmamaktadır.
Bu bağlamda;
1. Siverek, Viranşehir, Akçakale ve Birecik ilçelerinde Bakanlığınızca bugüne kadar yapılan riskli yapı tespitleri kapsamında kaç bina ve kaç bağımsız bölüm riskli olarak belirlenmiştir? Bunların kaçı kentsel dönüşüm kapsamına alınmıştır?
2. Siverek, Viranşehir, Akçakale ve Birecik ilçelerinde ilişkin Bakanlığınızca duyurulmuş kentsel dönüşüm projeleri bulunmakta mıdır? Varsa bu projeler hangi aşamadadır? Bulunmuyorsa bunun idari ve teknik gerekçeleri nelerdir?
3. Siverek, Viranşehir, Akçakale ve Birecik ilçelerinde riskli yapı stokunun azaltılmasına yönelik dönüşüm sürecinin bu denli yavaş ilerlemesinin temel nedenleri nelerdir?
4. Siverek, Viranşehir, Akçakale ve Birecik ilçelerinde acil dönüşüm gerektiren alanlar, bilimsel ve teknik raporlar esas alınarak belirlenmiş midir? Belirlenmediyse bunun gerekçesi nedir?
5. Kentsel dönüşüm sürecindeki gecikmeler nedeniyle mağduriyet yaşayan hak sahiplerine yönelik kira yardımı, geçici barınma ve sosyal destek uygulamaları yürütülmekte midir? Yürütülmüyorsa neden uygulanmamaktadır?
6. Siverek, Viranşehir, Akçakale ve Birecik ilçelerinde kentsel dönüşüm sürecini hızlandırmak amacıyla Bakanlığınızca takvimlendirilmiş bir eylem planı hazırlanmış mıdır? Hazırlanmadıysa ne zaman hazırlanması öngörülmektedir?
7. Siverek, Viranşehir, Akçakale ve Birecik ilçelerinde kentsel dönüşüm projelerine son 5 yıl içerisinde Bakanlığınız bütçesinden ne kadar yatırım ödeneği ayrılmıştır? Bu ödeneğin ne kadarı fülen kullanılmış, kullanılmayan kısım varsa bunun gerekçesi nedir?
CEVAP
Bakanlığımız Kentsel Dönüşüm Başkanlığımızca yürütülen kentsel dönüşüm uygulamaları 6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun ve 6306 sayılı Kanun'un Uygulama Yönetmeliği uyarınca yürütülmektedir. Söz konusu kentsel dönüşüm uygulamalarına konu alan ve yapıların (Riskli Alan, Rezerv Yapı Alanı ve Riskli Yapı) belirlenmesine dair usul ve esaslar, anılan Kanun ve Uygulama Yönetmeliği ile tanımlanmış olup Başkanlığımızca anılan mevzuat kapsamında uygulama yapılmaktadır.
6306 sayılı Kanun'un temel amacı, afet riskli alanların dönüşümünü ve riskli yapıların yıkımını sağlayarak ülke genelinde güvenli ve yaşanılabilir alanların oluşturulmasıdır. Bu Kanunu temel alan kentsel dönüşüm çalışmaları, afet odaklı yürütülen uygulamalar olup, bu amaç kapsamında alansal uygulama yapılmak suretiyle yapısal ve mekânsal dönüşümün sağlanmasının yanı sıra yapı malikleri tarafından riskli yapı tespiti yaptırmak suretiyle de yapısal olarak yeniden yapılanma süreci gerçekleştirilmektedir.
6306 sayılı Kanun uyarınca alanlardaki kentsel dönüşüm çalışmaları, "Riskli Alan" veya "Rezerv Yapı Alanı" olarak belirlenen alanlarda gerçekleştirilmekte olup; kentsel dönüşüm kapsamına alınmasına yönelik talepler ilgili İdarenin (Belediye ve mücavir alan sınırları içinde belediyeleri, bu sınırlar dışında il özel idarelerini, büyükşehirlerde büyükşehir belediyelerini ve Başkanlık tarafından yetkilendirilmesi hâlinde büyükşehir belediyesi sınırları içindeki ilçe belediyelerini) talebi üzerine Kentsel Dönüşüm Başkanlığımızca değerlendirilmektedir.
6306 sayılı Kanun kapsamında Şanlıurfa İli, Siverek İlçesi'nde ilan edilen 2 adet "Riskli Alan" ile Eyyübiye İlçesi'nde 8 adet, Siverek İlçesi'nde 2 adet olmak üzere toplam 10 adet "Rezerv Yapı Alanı" bulunmaktadır. Siverek İlçesi Tarihi Kale etrafının ihya edilmek üzere kamulaştırma çalışmaları devam etmekte olup Riskli Alanlar üzerinde gerçekleştirilmekte olan kentsel dönüşüm uygulamaları ise yerel İdareler ile koordineli olarak yürütülmektedir. Eyyübiye İlçesi'nde Yakubiye Mahallesi'nde bulunan rezerv yapı alanında gerçekleştirilecek uygulamalarla ilgili olarak Eyyübiye Belediye Başkanlığı'na geçici yetki devri yapılmıştır.
Şanlıurfa İlinde belirlenen Rezerv Yapı Alanları üzerinde gerçekleştirilmekte olan kentsel dönüşüm uygulamalarına ilişkin olarak ise uzlaşma ve sözleşme faaliyetleri Kentsel Dönüşüm Başkanlığımızca sürdürülmektedir.