Yaşayan dil ve lehçeler eğitimine ilişkin
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- Bakanlığa iletildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 51 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 46 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Milli Eğitim Bakanı Sayın Yusuf TEKİN tarafından Anayasanın 98"inci ve TBMM İçtüzüğünün 96'ıncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak
740740 Sa
Mehmet Emin EKMEN cevaplandırılmasını saygılarımla arz ederim. 20.12.2023
İnsanoğlunun kurmuş olduğu sosyal ilişkilerin asli unsuru olan dil, toplumsal yapının da vazgeçilmez öğesi durumundadır. Bir toplumun sosyokültürel yapısının, eğitim düzeyinin ve kurmuş olduğu medeniyet birikiminin sonucu olarak sürekli gelişen ve geliştiren dil, yaşayan bir canlı varlık olarak kabul edilmektedir. Dolayısıyla bir dilin yok sayılması, eğitimin bir öğesi olmaktan vazgeçilmesi veya konuşulmaktan yoksun bırakılması onun gelişimini durduracağı gibi içinde barındırdığı toplumsal ve kültürel birikimin de nesilden nesile aktarımının engellenmesi anlamına gelir. Ülkemizin farklı etnik dokusu, kültürel zenginliği ve geçmişten günümüze gelen medeniyet birikimi bizim için her zaman gurur kaynağı olmuştur. Bu yüzden Türkiye'nin bir ucundan öteki ucuna var olan dillerin veya lehçelerin yaşaması ve yaşatılması oldukça önemlidir. Bunun ise en önemli koşulu yeni nesillere aktarımı, yani eğitimdir. Bu bağlamda;
SORULAR
Ülkemizde seçmeli ders kategorisinde örgün eğitim kategorisinde eğitim ve öğretimi yapılan kaç tane yaşayan diller ve lehçeler mevcuttur?
Bu yaşayan diller ve lehçelerde eğitim yapmak için istihdam edilen kadrolu veya sözleşmeli statüde kaç öğretmen vardır? Yaşayan dil veya lehçelere göre dağılımı nedir?
Bu yaşayan diller ve lehçelerde 2012-2024 yılları arasında örgün olarak eğitim gören kaç öğrenci vardır. Öğrencilerin şehir ve lehçelere göre dağılımı nedir?
2012-2024 yılları arasında yaygın eğitim kurumlarında yaşayan diller ve lehçelerle ilgili eğitim alan kursiyer sayısı kaçtır? Kursiyerlerin şehir ve lehçelere göre dağılımı nedir?
Son 10 yılda yaşayan diller ve lehçelerle ilgili alan mezunu öğretmen adayı sayısı kaçtır? Bu adayların alan bazında dağılımı nedir?
Son 10 yılda yaşayan dil ve lehçeler alanında öğretmen olarak atananların sayısı nedir? Bu öğretmenlerin alan ve yıl bazlı dağılımı nedir?
Son 10 yılda bu alanlardan birinden atanıp başka alanlara geçen öğretmen sayısı kaçtır? Öğretmenlerin dil ve lehçelere göre dağımı nedir?
Son 10 yılda bu alanlarda lisansüstü eğitim gören öğretmen veya öğretmen adayı sayısı kaçtır? Bunların alanlara göre dağılımı nedir?
Yaşayan dil ve lehçelerin yaşaması ve gelişimi için Bakanlığınızın belirlemiş olduğu kısa, orta veya uzun vadeli planlar varsa nedir?
Öğretim programı geliştirme ve yenileme sürecinden geçilmekte ve yakında yayınlanması beklenmektedir. Bugüne kadar öğretim programı geliştirme süreçlerinde yaşayan diller ve lehçeler genellikle ihmal edilmişti. Bu yeni çalışma sürecinde yaşayan diller ve lehçeler de dahil edilmiş midir? Dahil edildiyse hangi diller veya lehçeler için çalışma yapılmaktadır.
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Yusuf Tekin, Milli Eğitim Bakanı ·
b) 08.01.2024 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1354937 sayılı yazınız.
c) 08.01.2024 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1355405 sayılı yazınız.
ç) 12.01.2024 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1359884 sayılı yazınız.
Bakanlığımıza İlgi (a-b-c-ç)'de kayıtlı yazıyla iletilen İstanbul Milletvekili İsa Mesih ŞAHİN'in 7/7495, Mersin Milletvekili Mehmet Emin EKMEN"in 7/7498, İzmir Milletvekili Burcugül ÇUBUK"'un 7/7790, Diyarbakır Milletvekili Serhat EREN'in 7/7791, Muş Milletvekili Sezai TEMELLİ'nin 717792, İzmir Milletvekili Tamer OSMANAĞA OĞLU'nun 7/7914 ve Diyarbakır Milletvekili Sevilay ÇELENK"in 7/8117 esas numaralı yazılı soru önergeleri incelenmiş olup konuya ilişkin bilgiler Ekte sunulmuştur.
Hİ MİR-GLK MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI Strateji Geliştirme Başkanlığı YAZILI SORU ÖNERGESİNE İLİŞKİN BİLGİ
Bakanlığımıza bağlı resmi eğitim kurumlarına son 10 yılda Yaşayan Diller ve Lehçeler alanında 147 Kürtçe — Kurmançi, 42 Kürtçe - Zazaki olmak üzere toplam 189 öğretmen ataması yapılmıştır.
2018, 2019 ve 2022 yıllarında yapılan alan değişikliği duyuruları sonrasında Yaşayan Diller ve Lehçeler (Kürtçe - Kurmançi) alanında 36, (Kürtçe - Zazaki) alanında 9 öğretmen alan değişikliği yaparak başka alanlara atanmıştır.
Yaşayan Diller ve Lehçeler alanına atanıp göreve başlamayan veya muvafakat ile Bakanlık dışı kurumlara nakil gibi çeşitli nedenlerden dolayı 10 öğretmen Bakanlığımız kadrolarından ayrılmıştır.
MEBBİS kayıtlarına göre Bakanlığımıza bağlı resmi eğitim kurumlarında Yaşayan Diller ve Lehçeler alanında 104 Kürtçe — Kurmançi, 30 Kürtçe — Zazaki olmak üzere toplam 134 öğretmen görev yapmaktadır.
Uygulanmakta olan İlköğretim Kurumları (İlkokul ve Ortaokul) Haftalık Ders Çizelgesi"nde yer alan ve öğrencilerin ortaokul kademesinde tüm sınıf düzeylerinde haftalık 2 ders saati, İmam Hatip Ortaokulu Haftalık Ders Çizelgesi'nde 5, 6 ve 7. sınıf düzeylerinde 1; 8. sınıf düzeyinde ise 1 veya 2 ders saati olarak seçebildikleri Yaşayan Diller ve Lehçeler dersi kapsamında;
Adığece ve Abazaca (Kiril Alfabesi); 5, 6, 7 ve 8. Sınıflar Öğretim Programı 2012/153,
Lazca; 5, 6, 7 ve 8. Sınıflar Öğretim Programı 2013/119,
Gürcüce 5, 6, 7 ve 8. Sınıflar Öğretim Programı 2014/89,
Adığece (Latin Alfabesi) 5, 6, 7 ve 8. Sınıflar Öğretim Programı 2015/18,
Kürtçe (Kurmancca ve Zazaca); 5. Sınıf Öğretim Programı 2012/154, 6. Sınıf Öğretim Programı 2014/5, 7. Sınıf Öğretim Programı 2014/22, 8. Sınıf Öğretim Programı 2015/100,
Arnavutça 5, 6, 7 ve 8. Sınıflar Öğretim Programı 2017/8,
Boşnakça 5, 6, 7 ve 8. Sınıflar Öğretim Programı 2017/9 sayılı Kurul Kararları doğrultusunda uygulanmaktadır.
Bakanlığımıza gelen teklif ve talepler doğrultusunda yaşayan diller ve lehçeler kapsamında farklı dillerin eğitim ve öğretiminin yapılmasına yönelik çalışmalar yürütülmektedir. Ayrıca eğitim alanında yaşanan gelişmeler doğrultusunda mevcut yaşayan diller ve lehçeler kapsamında eğitim ve öğretimi yapılan dillerin öğretim programlarında yenileme güncelleme çalışmaları yürütülmektedir.
Bütüncül bir yaklaşım ve hazırlanan beceri setlerinin okul öncesinden başlayarak ortaöğretimi de kapsayan kesintisiz bir eğitim sürecine destek olmak amacıyla Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli kapsamında zorunlu ve mihver derslere yönelik öğretim programı geliştirme çalışmaları devam etmektedir. Zorunlu ve mihver derslerin öğretim programı geliştirme faaliyetleri sonrasında yaşayan diller ve lehçeler kapsamındaki diller de dâhil olmak üzere seçmeli derslerin de Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli çerçevesinde öğretim programlarını geliştirmeye yönelik adımlar atılacaktır.