Okullarda verilen yaşayan diller ve lehçeler eğitimine ilişkin
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlığa iletildi
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 68 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 50 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Milli Eğitim Bakanı Yusuf TEKİN tarafından Anayasanın 98'inci ve TBMM İçtüzüğünün 96'ıncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını saygılarımla arz ederim.
Anadil, bireyin doğup büyüdüğü ortamda ilk öğrendiği ve en iyi bildiği dildir. İnsanların duygu, düşünce ve kültürlerini en doğal şekilde ifade ettikleri bu dil, kimliklerinin de önemli bir parçasıdır. Anadil, sadece iletişim aracı değil; aynı zamanda bir toplumun tarihini, geleneklerini ve değerlerini de taşır. Bu nedenle anadilin korunması ve gelecek nesillere aktarılması büyük önem taşır. Bir dilin yok sayılması, eğitimin bir öğesi olmaktan vazgeçilmesi veya eğitimde yeteri kadar yer bulamaması aynı zamanda o dili taşıyan kültürel ve toplumsal birikimin kuşaktan kuşağa aktarımının da sekteye uğraması anlamına gelir.
Ülkemizin zengin etnik dokusu, kültürel ve toplumsal zenginliği ile tarih boyunca biriktirdiği medeniyet birikimi bizim için her zaman gurur kaynağı olmuştur. Bu sebeple, ülkemizin dört bir yanında konuşulan var olan dillerin ve lehçelerin yaşatılması oldukça önem arz etmektedir. Bunun en önemli koşulu ise, dilin yeni nesillere eğitim yoluyla aktarımıdır. Bu bağlamda;
Gerekçenin tamamını göster (3 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
I. Ülkemizde seçmeli ders kategorisinde yer alan kaç tane dil ve lehçe mevcuttur? Bu diller hangileridir?
Tel; 03124205950 Adres: Halkla İlişkiler Binası 3. Kat E-308 Çankaya / ANKARA
• 08041.
SORULAR
Son 5 yıl içinde Türkiye'de yaşayan diller ve lehçeler alanında lisans düzeyinde eğitim veren fakültelerden mezun olan öğretmen adayı sayısı nedir? Bu adayların branşlar (örneğin Kürtçe-Kurmanci, Kürtçe-Zazaki, Lazca, Gürcüce, vb.) ve mezuniyet yılları itibarıyla dağılımı nasıldır? Bu öğretmen adaylarının atanma oranları, atama sayıları ve atama yapılan iller bazında dağılımı nasıldır?
Son 5 yıl içerisinde bu alanlardan birinden atanıp alan değişikliyle yaparak başka bir alana geçen öğretmen sayısı kaçtır?
Seçmeli ders olarak okutulan yaşayan diller ve lehçeler kapsamında, öğretim materyalleri (ders kitapları, öğretmen kılavuzları vb.) hangi diller için hazırlanmıştır? Bu materyallerin hazırlanma süreci ve pedagojik yeterliliği nasıl değerlendirilmektedir?
Bu dersleri veren öğretmenlerin hizmet içi eğitim olanakları nelerdir? Bakanlık bu öğretmenlerin mesleki gelişimlerini desteklemek amacıyla hangi diller için hangi materyalleri sağlama çalışmaları yürütmektedir?
Anadili eğitimi alanındaki uygulamaların etkilerini ölçmek için 2025 yılında yapılmış bir akademik çalışma, değerlendirme raporu ya da geri bildirim süreci var mıdır?
2024-2025 yılında Kürtçe dersini seçen öğrenci sayısı nedir? Bu öğrenciler hangi illerde eğitime devam etmektedir?
Kürtçe eğitim yapmak için istihdam edilen kadrolu veya sözleşmeli statüde kaç öğretmen bulunmaktadır? Bu öğretmenlerin illere göre dağılımı ne şekildedir?
2012-2013 eğitim-öğretim yılından itibaren ilköğretim okullarının 5-6-7 ve 8. sınıflarında Yaşayan Diller ve Lehçeler adı altında seçmeli Kürtçe dersi verilmeye başlanmıştır. Bu tarihten günümüze kadar, yıllara göre dağılımı da belirtilmek üzere, toplamda kaç öğrenciye Kürtçe dersi verilmiştir?
Kürtçe seçmeli dersinin okul idarecileri tarafından zorlaştırıldığına dair Bakanlığınıza ulaşan herhangi bir şikâyet olmuş mudur? Olduysa bu şikâyetlere dair hangi işlemler yapılmıştır?
Adres: Halkla İlişkiler Binası 3. Kat E-308 Çankaya / ANKARA
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Yusuf Tekin, Milli Eğitim Bakanı ·
HAT
H/90g379 İlgi : a)20/05/2025 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1630082 sayılı yazınız. (Yİ ; Ek m
b) 28/05/2025 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1636504 sayılı Yazınız. Sf 247 > ©) 04/06/2025 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1640882 sayılı yazınız. a
ç) 13/06/2025 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1643991 sayılı yazınız. 7198 SİL
d) 13/06/2025 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1643995 sayılı yazınız. N
© See ©) 17/06/2025 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1646034 sayılı yazınız. 7/ 28915.
11192651 €y pa Bakanlığımıza İlgi (a-b-c-ç-d-e)'de kayıtlı yazıyla iletilen Mersin Milletvekili Mehmet Emin EKMEN"in 7/28042, Muğla Milletvekili Selçuk ÖZDAĞ'ın 7/28455, Mersin Milletvekili Perihan KOCA"nın 7/28774, Kocaeli Milletvekili Ömer Faruk GERGERLİOĞLU" nun 7/28779 ve 7(28914, Aydın Milletvekili Süleyman BÜLBÜL'ün 7(28781, Ankara Milletvekili Aylin YAMAN'ın 7/28917, Uşak Milletvekili Ali KARAOBA"nın 7/28997, İstanbul Milletvekili Özgür KARABAT'ın 7/29205 ile Hatay Milletvekili Nermin YILDIRIM KARA"'nın 7/29215 esas numaralı yazılı soru önergeleri incelenmiş olup konuya ilişkin bilgiler Ek'te sunulmuştur.
Milli Eğitim Bakanı
71126042. 6k 162 MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI 00) EĞİTİMİN Strateji Geliştirme Başkanlığı hp YÜZYILI YAZILI SORU ÖNERGESİNE İLİŞKİN BİLGİ
Yürürlükte olan İlköğretim Kurumları (İlkokul ve Ortaokul) Haftalık Ders Çizelgesi'nde yer alan ve öğrencilerin ortaokul kademesinde tüm sınıf düzeylerinde haftalık 2 ders saati, İmam Hatip Ortaokulu Haftalık Ders Çizelgesi'nde ise 5, 6 ve 7. sınıf düzeylerinde 1; 8. sınıf düzeyinde ise 1 veya 2 ders saati olarak seçebildikleri yaşayan diller ve lehçeler dersi kapsamında; Kürtçe (Kurmancca ve Zazaca); 5. Sınıf Öğretim Programı 2012/154, 6. Sınıf Öğretim Programı 2014/5, 7. Sınıf Öğretim Programı 2014/22, 8. Sınıf Öğretim Programı 2015/100 sayılı Talim ve Terbiye Kurulu Kararları doğrultusunda uygulanmaktadır.
Söz konusu derslere ilişkin ortaokul düzeyinde farklı kademelerde okutulacak ders araçlarına ilişkin liste 2025 yılı Ocak ayında 2806 sayılı Tebliğler Dergisi'nde yayımlanmıştır. Listede Yaşayan Diller ve Lehçeler Kurmanci 5, Yaşayan Diller ve Lehçeler Kurmanci 6, Yaşayan Diller ve Lehçeler Kurmanci 7, Yaşayan Diller ve Lehçeler Kurmanci $, Yaşayan Diller ve Lehçeler Zazaki 5, Yaşayan Diller ve Lehçeler Zazaki 6, Yaşayan Diller ve Lehçeler Zazaki 7 ve Yaşayan Diller ve Lehçeler Zazaki $ başlıklı eğitim araçları yer almaktadır.
Milli Eğitim Bakanlığına bağlı eğitim-öğretim kurumlarında okutulacak ve Bakanlıkça temin edilecek ders kitapları ve eğitim araçları; Milli Eğitim Bakanlığı Ders Kitapları ve Eğitim Araçları Yönetmeliği, ilgili öğretim programı ve Talim ve Terbiye Kurulunca uygun görülen kriterler doğrultusunda hazırlanmaktadır.
Ders kitapları ve eğitim araçları hazırlanırken öncelikli dikkat edilecek hususlar aşağıda sıralanmıştır:
• o Anayasa ve diğer mevzuata uygun olarak hazırlanmalıdır.
• Bilimsel yeterliğe uygun olmalıdır.
• Eğitim ve öğretim programının amaç ve kapsamını karşılamalıdır.
• Eğitim ve öğretim programının bütünleşik yapısına uygun olmalıdır.
• Öğrencilerin bilgi ve beceri düzeylerinin ölçülmesi ile biçimlendirici ve geliştirici ölçme ve değerlendirme etkinliklerini içermelidir.
• Dil ve anlatım yeterliği taşımalıdır.
• Görsel tasarım ve içerik tasarımı öğrenmeyi destekleyecek nitelikte ve öğrencilerin gelişim özelliklerine uygun olmalıdır.
• Dersintürüne ve içeriğine göre yaş/sınıf seviyesine uygun olarak etkili bir öğrenme-öğretme sağlayacak nitelik ve nicelikte elektronik içeriğe sahip olmalıdır.
Bakanlığımızca sunulan eğitim öğretim hizmetlerinin çerçevesi; Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 42. maddesinde yer alan "7 ürkçe'den başka hiçbir dil, eğitim ve öğretim kurumlarında Türk vatandaşlarına ana dilleri olarak okutulamaz ve öğretilemez. " hükmü, Anayasa'nın eğitim hakkını düzenleyen maddelerinin yanı sıra 1739 sayılı Milli Eğitim Temel Kanunu ve ilgili mevzuat hükümleri ile çizilmiştir.
Bakanlığımıza bağlı resmi kurumlara; Yaşayan Diller ve Lehçeler (Kürtçe-Kurmançi) alanında 153, Yaşayan Diller ve Lehçeler (Kürtçe-Zazaki) alanında ise 47 öğretmen atanmıştır. Hâlihazırda Yaşayan Diller ve Lehçeler (Kürtçe-Kurmançi) alanında 110, Yaşayan Diller ve Lehçeler (Kürtçe-Zazaki) alanında ise 35 ö gretmen görev yapmaktadır.
Bakanlığımıza bağlı 196 resmi okulda 27.015 öğrenci yaşayan diller ve lehçeler (Kürtçe-Kurmançi); 30 okulda 3.510 öğrenci ise yaşayan diller ve lehçeler (Kürtçe-Zazaki) seçmeli dersini tercih etmiştir.
Soru önergesinde bahse konu hususla ilgili inceleme-soruşturma bulunmamaktadır. MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI 00) EĞİTİMİN Strateji Geliştirme Başkanlığı ho YÜZYILI
Yükseköğretim Kurulu Başkanlığından alınan 40496 sayılı konuya ilişkin yazıları Ekte yer almaktadır.
YÜKSEKÖĞRETİM KURULU BAŞKANLIĞI Strateji ve Geliştirme Dairesi Başkanlığı
Sayı (o :E-57802651-610-40496 Konu : Soru Önergeleri-7/28042
MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞINA (Strateji Geliştirme Başkanlığı)
b) Kurulumuz Veri Yönetimi İzleme ve Değerlendirme Da tarihli ve E-14071587-610-40210 sayılı yazısı.
Mersin Milletvekili Mehmet Emin EKMEN tarafında ileri 7128042 esas sayılı Soru Önergesi Kurulumuz Başkanlığınca incelenmiştir. as teşkil etmek üzere Kurulumuz Veri Yönetimi İzleme ve Değerlendirme Dairesi Başkanlığının W rmiş olduğu bilgiler ekte sunulmaktadır. Bilgilerinize arz ederim. ö Prof. Dr. Metin TOPCUOĞLU Başkan Vekili
YÜKSEKÖĞRETİM KURULU BAŞKANLIĞI Veri Yönetimi İzleme ve Değerlendirme Dairesi Başkanlığı
Sayı (O :E-14071587-610-40210 Konu :Soru Önergeleri-7/28042
23.06.2025
STRATEJİ GELİŞTİRME DAİRESİ BAŞKANLIĞIN
İlgi yazınızda, Mersin Milletvekili Mehmet Emin EKME; ve 2. maddelerine verilen cevap aşağıda yer almaktadır. |
1. Soru önergesinde bahsi geçen dil ve lehçelere ait derslerirt'listesi ekte yer almaktadır.
2. Son beş yılda Kürt Dili ve Edebiyatı lisans progr:
215, Zaza Dili ve Edebiyatı lisans programlarından mez plam 74'tür.
Daire Başkanı Ek: Dil ve Lehçe Dersleri BELİS