Ankara'nın Polatlı ilçesi Avdanlı Mahallesi'nde radyoaktif atık bertaraf tesisi kurulacağı iddiasına ilişkin
Kaynak göster
İbrahim Akın (DEM Parti), 30 Aralık 2025 tarihinde 7/38438 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 59 gün sonra, 27 Şubat 2026).
İbrahim Akın (DEM Parti, İzmir). “Ankara'nın Polatlı ilçesi Avdanlı Mahallesi'nde radyoaktif atık bertaraf tesisi kurulacağı iddiasına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/38438, 30 Aralık 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-38438-ankara-nin-polatli-ilcesi-avdanli-mahallesi-nde-radyoaktif-atik-bertaraf-tesisi-kurulacagi (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/a9efb26f-dd83-47dd-992c-019b7dea8dfd
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 59 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan BAYRAKTAR tarafından Anayasa'nın 98'inci ve İçtüzüğün 96'ncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.
Bakanlığınıza daha önce iletmiş olduğum 7/15283 esas numaralı yazılı soru önergesinde, Türkiye Enerji, Nükleer ve Maden Araştırma Kurumu'nun (TENMAK) radyoaktif atık bertaraf tesisi kurma planlarını ve özellikle Ankara'nın Polatlı İlçesi Avdanlı Mahallesi'nde mera vasıflı arazilerin bu amaçla tahsis edilip edilmediğini sormuştuk.
Tarafınızca verilen 26.09.2024 tarihli yanıtta; nükleer atıkların yönetimi konusunda yasal çerçevenin 7381 sayılı Kanun ile belirlendiği, atıkların TENMAK tarafından bertaraf edileceği ve "Yakın Yüzey Bertaraf Tesisi" yönteminin kullanılacağı belirtilmiştir. Ayrıca yer seçimi çalışmalarının; nüfus, sismik, topoğrafya gibi kriterlere göre devam ettiği, ÇED sürecinin ise saha tahsisinden sonra başlayacağı ifade edilmiştir.
Ancak verilen yanıtta, kamuoyunda ciddi endişe yaratan ve belgeleriyle basına yansıyan "Polatlı/Avdanlı" lokasyonuna ilişkin sorularımız yanıtsız bırakılmış, söz konusu arazilerin tahsis durumu hakkında "evet" veya "hayır" denilmemiştir. Akkuyu Nükleer Güç Santrali'nin (NGS) faaliyete geçmesine çok az bir süre kalmışken, atıkların depolanacağı sahanın hala "belirlenme aşamasında" olduğunun ifade edilmesi, sürecin şeffaflıktan uzak yürütüldüğü izlenimini güçlendirmektedir.
Bu bağlamda;
SORULAR
715283 esas numaralı önergemizde açıkça parsel numaralarını (Polatlı İlçesi Avdanlı Mahallesi 101 ada | parsel ve 101 ada 2 parsel) vererek sorduğumuz araziler, radyoaktif atık bertaraf sahası aday havuzundan çıkarılmış mıdır? Bakanlığınızın "yer belirleme çalışmaları sürmektedir" ifadesi, Polatlı/Avdanlı bölgesinin hala masada olduğu anlamına mı gelmektedir? Gelmiyorsa diğer alternatifler nelerdir?
Önceki yanıtınızda Akkuyu NGS"den çıkacak atıkların "Yakın Yüzey Bertaraf Tesisinde" depolanacağı belirtilmiştir. Santralin ilk reaktörünün devreye girmesi planlanırken, bu tesisin inşasına başlanmış mıdır? Henüz saha tahsisi ve ÇED süreci tamamlanmadıysa, santral faaliyete geçtiğinde ortaya çıkacak atıklar, bertaraf tesisi hazır olana kadar nerede ve hangi koşullarda bekletilecektir?
Polatlı/Avdanlı bölgesindeki mera ve ağnam yeri vasıflı arazilerin (toplamda yaklaşık 4 milyon metrekare) tahsis amacı değişikliği için Tarım ve Orman Bakanlığı veya ilgili diğer kurumlarla yapılmış güncel bir yazışma veya alınmış bir "kamu yararı" kararı mevcut mudur?
Bakanlığınızın yanıtında "yer belirleme çalışmaları sürmektedir" denilmesine rağmen, TENMAK-"'ın stratejik planlarında bu tesislerin kurulumu için belirlenen nihai tarih nedir? Türkiye'nin nükleer atık yönetiminde "geçici depolama" süresi ne kadar öngörülmektedir?
Radyoaktif atıkların taşınması konusunda; nükleer atıkların karayoluyla yüzlerce kilometre taşınmasının yaratacağı çevresel ve güvenlik risklerine dair bir simülasyon veya risk analiz raporu hazırlanmış mıdır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Alparslan Bayraktar, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı ·
7381 sayılı Nükleer Düzenleme Kanunu'nun 9'uncu maddesi dördüncü fıkrasının (b) bendinde "Tesislerde yürütülen herhangi bir faaliyet sonucu üretilen radyoaktif atıklar başka bir yetkilendirilen kişiye devredilene kadar tesiste depolanır. " ve (c) bendinde ise "Nükleer santrallerde ortaya çıkan kullanılmış yakıtlar, işletme ömrü boyunca nükleer santral sahasında depolanır. " hükümleri amirdir. Akkuyu Nükleer Güç Santrali'nin (NGS) işletimi sonucu ortaya çıkacak radyoaktif atıklar bahsi geçen hükümler çerçevesinde yönetilecek, Nükleer Düzenleme Kurumu'nca (NDK) yetkilendirme yapılacak ve gerekli denetimler icra edilecektir.
Bununla birlikte radyoaktif atıkların yönetiminin uzun dönemli faaliyetleri içermesi sebebiyle diğer birçok ülkede olduğu gibi bu atıkların bertarafı için -yönetim maliyetleri atığı üretene ait olmak kaydıyla- bir kamu kurumunun yetkilendirilmesi zorunluluğu ortaya çıkmaktadır. Bu çerçevede 7381 sayılı Kanun'da ülkemiz egemenlik alanında yapılan faaliyetler neticesinde ortaya çıkan radyoaktif atıkların Türkiye Enerji, Nükleer ve Maden Araştırma Kurumu (TENMAK) tarafından bertaraf edileceği hükme bağlanmış olup, Akkuyu Nükleer Santrali'nden çıkacak çok düşük, düşük ve orta seviyeli (her türlü kontamine kâğıt havlu, bez, önlük, galoş vb.) radyoaktif atıklar, uluslararası uygulamaları bulunan ve kabul gören yöntem olan Yakın Yüzey Bertaraf Tesisinde depolanacaktır. Bu kapsamda, halihazırda yakın yüzey bertaraf tesisine yönelik saha onayı çalışmaları devam etmektedir.
Yakın yüzey bertaraf tesisinin 2035 yılında işletmeye alınması öngörülmekte olup, Akkuyu NGS'nin çok düşük seviyeli ve düşük-orta seviyeli radyoaktif atıkları için öngörülen geçici depolama süresi ise 8 yıldır.
Mezkur Kanun ve ilgili diğer mevcut düzenlemeler uyarınca kullanılmış yakıtların nükleer santral sahası dışına çıkarılması veya bu kapsamda taşınması planlanmamaktadır.
Bununla birlikte tüm radyoaktif maddelerin kara yolu, demir yolu, hava yolu veya deniz yoluyla taşınması sırasında çalışanların ve halkın radyasyondan korunması ile çevrenin güvenliğinin sağlanmasına yönelik gerekler 7381 sayılı Kanun uyarınca yürürlükte olan Radyoaktif Maddenin Güvenli Taşınması Yönetmeliği'nde belirlenmiştir. Nükleer maddelerin taşınması sırasında alınması gereken fiziksel koruma önlemlerine ilişkin esaslar ise Nükleer Maddelerin Taşınmasında Fiziksel Korunma Yönetmeliği ile düzenlenmektedir.
Bu doğrultuda ülkemizde gerçekleşen veya gerçekleşecek tüm radyoaktif madde taşınması faaliyetlerinin, söz konusu yönetmeliklerde yer alan güvenlik ve fiziksel korunmaya ilişkin gerekler yerine getirilerek ve uygun taşıma koşullarında gerçekleştirilmesi ve taşımaya yönelik hazırlıkların bu kapsamda yürütülmesi gerekmektedir.
Alparslin BAYRAKTARBakan