Elektronik ödeme kuruluşları üzerinden kara para aklama faaliyetlerinin engellenmesi için alınan önlemlere ilişkin
Kaynak göster
Namık Tan (CHP), 9 Ocak 2026 tarihinde 7/39001 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Hazine ve Maliye Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 123 gün sonra, 12 Mayıs 2026).
Namık Tan (CHP, İstanbul). “Elektronik ödeme kuruluşları üzerinden kara para aklama faaliyetlerinin engellenmesi için alınan önlemlere ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/39001, 9 Ocak 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-39001-elektronik-odeme-kuruluslari-uzerinden-kara-para-aklama-faaliyetlerinin-engellenmesi-icin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/4bfde965-fe7b-44df-bd18-019bb21bc9ee
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- Bakanlığa iletildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 123 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 111 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Hazine ve Maliye Bakanı Sayın Mehmet ŞİMŞEK tarafından Anayasa'nın 98. ve İçtüzüğün 96. Maddeleri gereğince yazılı olarak yanıtlanmasını arz ederim.
SORULAR
01.2026
Gia 72—
Namık TAN İstanbul Milletvekili
Kamuoyuna "Laleli Çamaşırhanesi" adıyla yansıyan ve soruşturması devam eden dosyalara göre; 2018 yılından itibaren Libya, Irak ve Ukrayna kaynaklı yüksek tutarlı fonların, Laleli ve Kapalıçarşı merkezli şirketler aracılığıyla POS cihazları ve elektronik ödeme sistemleri kullanılarak hayali ticari işlemler üzerinden Türkiye bankacılık sistemine dâhil edildiği iddia edilmektedir. Mali Suçları Araştırma Kurulu (MASAK), Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) ve Vergi Denetim Kurulu raporlarına yansıyan tespitler, söz konusu para trafiğinin münferit olmayıp, uzun süreli ve organize bir yapı içinde gerçekleştiği kuşkusunu doğurmaktadır.
AKP iktidarı döneminde, kayıt dışı sermaye girişlerine karşı denetim mekanizmalarının zayıflatıldığı; "ticaretin önünü açma", "bölgesel ilişkileri güçlendirme" ve "finansal esneklik" söylemleri altında, bankacılık ve ödeme sistemleri üzerindeki kamu denetiminin geri plana itildiği görülmektedir. Rıza Sarraf ve Halkbank dosyalarının ağır sonuçlarına rağmen, benzer riskleri barındıran para trafiği mekanizmalarının devam etmesine göz yumulduğu yönündeki eleştiriler, "Laleli Çamaşırhanesi" dosyasının, hükümetin mali yönetişim ve ekonomi politikalarından bağımsız ele alınamayacağını ortaya koymaktadır.
Bankalar, elektronik ödeme kuruluşları ve finansal aracılar üzerinden yürütüldüğü iddia edilen bu işlemler, Türkiye'nin finansal sisteminin bütünlüğü ve güvenilirliği ile kamu maliyesi açısından ciddi riskler barındırmaktadır. POS cihazlarının tahsisi, işlem limitleri, şüpheli işlem bildirimleri ve nakit çekim süreçlerine ilişkin olarak dile getirilen aksaklıklar; hayali ihracat, fiktif işlemler ve yüksek hacimli parasal hareketler yoluyla vergi kaybı, kayıt dışı ekonomi ve mali disiplinin zedelenmesi gibi sonuçlar doğurabilecek bir denetim zaafına işaret etmektedir. Söz konusu faaliyetlerin yıllar boyunca sürdürülebilmiş olması, mali denetim ve gözetim mekanizmalarının etkinliği konusunda kamuoyunda soru işaretleri yaratmaktadır.
Türkiye'nin geçmişte kara para aklama ve terörün finansmanıyla mücadeledeki yetersizlikler nedeniyle, FATF (Kara Paranın Aklanmasının Önlenmesine Yönelik Mali Eylem Görev Gücü) tarafından gri listeye alınmış olması dikkate alındığında, söz konusu dosyanın yeniden benzer bir risk doğurması ihtimali son derece ciddidir. Gri listeye alınmanın; yabancı sermaye girişlerinin azalması, bankacılık işlemlerinin maliyetlerinin artması ve uluslararası ticaretin zorlaşması gibi doğrudan ekonomik sonuçları bulunmaktadır. Bu nedenle, "Laleli Çamaşırhanesi" dosyasında iddia edilen para trafiğinin Türkiye ekonomisi, kamu maliyesi ve finansal itibar üzerindeki etkilerinin şeffaf biçimde ortaya konulması; Türkiye'nin finansal güvenliği, istikrarı ve ekonomik gücü bakımından, ekonomi yönetimine duyulan güveni sarsabilecek kuşkuların giderilmesi açısından büyük önem taşımaktadır.
Bu bağlamda,
I) POS cihazları, sanal POS uygulamaları ve elektronik ödeme kuruluşları üzerinden gerçekleştirilen işlemlerde açık risk göstergeleri bulunmasına rağmen, söz konusu şüpheli para trafiğinin uzunca bir dönem sürdürülebilmiş olması, mali denetim ve gözetim mekanizmalarındaki hangi kurumsal ve yapısal eksikliklerden kaynaklanmaktadır? Bu süreçte, Bakanlığınızın görev ve sorumluluk alanına giren denetim ve gözetim yükümlülüklerinin zamanında ve etkin biçimde yerine getirilmemiş olması söz konusu mudur?
POS cihazları, sanal POS uygulamaları ve elektronik ödeme kuruluşları üzerinden gerçekleştirilen işlemlerde, şüpheli işlem bildirimlerinin zamanında ve usulüne uygun şekilde yapılıp yapılmadığına ilişkin MASAK denetimlerinin sonuçları nelerdir? Bu kapsamda, yükümlülüklerini yerine getirmediği tespit edilen bankalar, ödeme kuruluşları veya diğer finansal aracılar hangileridir?
Bakanlığınız döneminde başlatıldığı ve hâlen yürütüldüğü basına aktarılmış olan soruşturmalarda, sizden önce görevdeki bakan döneminde ne gibi ihmal veya usulsüzlüklere rastlanmıştır? POS cihazları üzerinden para aklama faaliyetleri, bakanlığın denetim görevini ihmalinden mi ibarettir? Bunun yanında Bakanlık personeli içerisinde denetimi engellemeye ya da sonuçları çarpıtmaya yönelik faaliyette bulunan herhangi bir kişi tespit edilmiş midir?
Türkiye'nin daha önce FATF tarafından gri listeye alınması göz önünde bulundurulduğunda, soruşturma aşamasındaki "Laleli Çamaşırhanesi" dosyası hakkındaki soruşturmanın yurtdışındaki muhataplarımıza doğru yansıtılması ve böylelikle Türkiye'nin mali itibarına daha fazla zarar gelmemesi amacıyla Bakanlığınızca hangi çalışmalar yürütülmektedir?
Benzer nitelikteki kara para trafiği ve hayali ticaret mekanizmalarının tekrarının önlenmesi amacıyla, POS işlemleri, elektronik ödeme sistemleri ve kıymetli maden ticaretine ilişkin denetimlerin sıkılaştırılması yönünde Bakanlığınız tarafından yeni bir düzenleme ya da denetim programı hazırlanmakta mıdır? Hazırlık varsa, bu çalışmaların uygulanmaya koyulma takvimine ilişkin planlar nedir?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Mehmet Şimşek, Hazine ve Maliye Bakanı ·
İlgi 21/01/2026 tarihli ve E-43452547-120.07.04- 1782702 sayılı yazınız.
İlgi yazınız ekinde alınan İstanbul Milletvekili Sayın Namık TAN'a ait yazılı soru önergesine ilişkin olarak, Bakanlığımız tarafından hazırlanan cevap metni ektedir.
Vural.
Mehmet ŞİMŞEK.
Bakan
Bilgilerini ve gereğini arz ederim.
Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat: 5-4
7 7139001 Esas Sayılı Soru Önergesine İlişkin Olarak Hazine ve Maliye Bakanlığı Cevap Metni
Sayın Namık TAN, öncelikle şahsıma yönelik olarak Bakanlığımıza sunduğunuz yazılı soru önergeniz için teşekkür ederim.
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), 6493 sayılı Ödeme ve Menkul Kıymet Mutabakat Sistemleri, Ödeme Hizmetleri ve Elektronik Para Kuruluşları Hakkında Kanun çerçevesinde 2020 yılından beri ödeme ve elektronik para kuruluşlarının lisanslama, gözetim ve denetimini etkin şekilde yapmaktadır.
TCMB tarafından ödeme ve elektronik para kuruluşlarının uyumu konusunda üç yönlü yoğun bir gözetim faaliyeti yürütülmektedir: yerinde denetim faaliyeti, veri analizi ve bağımsız denetim raporları. Bunlar neticesinde ilgili kuruluşlar nezdinde tespit edilen aykırılıklara ilişkin idari para cezası, faaliyet izni iptali gibi caydırıcı nitelikte idari yaptırımlar ile faaliyet izninin geçici olarak durdurulması gibi düzeltici nitelikte idari tedbirler uygulanmaktadır.
TCMB tarafından gözetim faaliyetlerinin yanı sıra düzenleme faaliyetleri de yoğun bir şekilde yürütülmektedir. Bu kapsamda, Ödeme Hizmetleri ve Elektronik Para İhracı ile Ödeme Hizmeti Sağlayıcıları Hakkında Yönetmelik ve Ödeme ve Elektronik Para Kuruluşlarının Bilgi Sistemleri ile Ödeme Hizmeti Sağlayıcılarının Ödeme Hizmetleri Alanındaki Veri Paylaşım Servislerine ilişkin Tebliğ'de yer alan iç kontrol ve risk yönetimine ilişkin detaylı gereklilikler bulunmaktadır. Ayrıca, farklı talimatlarla da iç kontrol ve risk yönetimi uygulamalarına ilişkin hususlar (o detaylıca oOele alınmıştır. Bu kapsamda konuyla ilgili (talimatlar "htips://tcmb.gov.ir/wps/wcm/conneci/ir/tcmb--tr/main*menu/banka*hakkinda/mevzuat/öde me tsistemleri " internet adresinde yayımlanmakta ve kamuoyuyla paylaşılmaktadır.
Ayrıca, suç gelirlerinin aklanmasının önlemesi amacıyla yükümlü kuruluşlara getirilen yükümlülükler 5549 sayılı Suç Gelirlerinin Aklanmasının Önlenmesi Hakkında Kanun ve ilgili mevzuatta yer almaktadır. Suç örgütleri ile suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerinin aklanması ve terörizmin finansmanına ilişkin şüphelerin bulunduğu kişi, kurum ve kuruluşların finansal sistem içerisinde kullanılmasının önlenmesi amacıyla, sektörlerde faaliyet gösteren kuruluşlar risk bazlı program dahilinde veya münferiden denetim faaliyetlerine konu edilmektedir. Denetim faaliyetleri kapsamında, ülkemizin aklama ve terörün finansmanı açısından karşı karşıya olduğu riskler belirlenerek hangi sektörlerin hangi risklere maruz kaldığı ortaya konulmakta ve bu doğrultuda risk kriterleri oluşturulmaktadır.
Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12. M Blok, Kat: 3-4
Bu çerçevede, özellikle POS işlemler ve nakit yoğun faaliyetlerin yaygın olarak kullanıldığı sektörlerde faaliyet gösteren işletmeler, yüksek riskli alanlar olarak değerlendirilmekte ve öncelikli denetimlere tabi tutulmaktadır. Yükümlülük denetimleriyle birlikte bahse konu yükümlülük ihlallerinin odağı haline gelerek düzenlemeleri suiistimal eden işletmeler ise faaliyet gösterdikleri sektörün lisans veren otoritelerine raporlanarak idari tedbirler alınması sağlanmakta, suç şüphesi taşıyan unsurlara iştirak edenler hakkında ise adli makamlara bilgi verilmektedir.
Tarafımıza intikal eden şüpheli işlem bildirimleri programlı denetime alınan yükümlülerin belirlendiği risk analizi çalışmalarında değerlendirmeye alınan en önemli unsurlardan biridir. Her yıl hazırlanan çalışma programında o döneme ilişkin tüm kriterlerin toplam skoru dikkate alınarak bir yükümlü listesi oluşturulmaktadır. Bu kapsamda iletilen bildirimlerde yer alan tüm riskli hususlar denetim listelerinin oluşturulmasında dikkate alınmıştır.
Öte yandan, üyesi olduğumuz Mali Eylem Görev Gücü (Financial Action Task Force-FATP), 5. Tur Değerlendirme süreci Aralık 2024 tarihinde başlamış; teknik ve etkililik kriterleri bağlamında gerekli raporlamalar yapılmıştır. FATF Değerlendirme Ekibi, son olarak 11-28 Kasım 2025 tarihlerinde ülkemizi ziyaret ederek hem yetkili tüm kamu otoriteleri hem de özel sektör temsilcileri ile yüz yüze toplantılar gerçekleştirmiştir. Bahsi geçen süreç tüm ilgili kurumlarımızın etkin iş birliği ve yoğun çabaları ile sürdürülmektedir.
Diğer taraftan, 5 Sıra No.lu MASAK Genel Tebliği'nin "Elektronik Para ve Ödeme Kuruluşlarına İlişkin İşlemler" başlıklı maddesinde 25.12.2024 tarihinde yapılan değişiklik ile ödeme kuruluşlarının sanal terminal hizmeti (POS Hizmeti) almak isteyen üye işyerleri ile (müşteri) iş ilişkisi tesisinde basitleştirilmiş tedbirler uygulaması sonlandırılmıştır. Ayrıca, Suç Gelirlerinin Aklanmasının ve Terörün Finansmanının Önlenmesine İlişkin Yükümlülüklere Uyum Programı Hakkında Yönetmeliğin "Yüksek derecede riskli gruplara yönelik ilave tedbirler" başlıklı maddesinde 25.12.2024 tarihinde yapılan değişiklikle, ödeme kuruluşları ve elektronik para kuruluşlarının üye iş yerleri ile terminal aracılığıyla tesis ettikleri iş ilişkilerinin (POS işlemleri) sıkılaştırılmış tedbirler kapsamında yakından izlenmesine ilişkin zorunluluklar getirilmiştir.
Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok. Kat: 3-4