Sayıştay'ın 2024 yılı Denetim Raporu'nda Türkiye Kömür İşletmeleri Kurumu ile ilgili yaptığı bazı tespitlere ilişkin
Kaynak göster
Sevda Erdan Kılıç (CHP), 21 Ocak 2026 tarihinde 7/39354 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 40 gün sonra, 2 Mart 2026).
Sevda Erdan Kılıç (CHP, İzmir). “Sayıştay'ın 2024 yılı Denetim Raporu'nda Türkiye Kömür İşletmeleri Kurumu ile ilgili yaptığı bazı tespitlere ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/39354, 21 Ocak 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-39354-sayistay-in-2024-yili-denetim-raporu-nda-turkiye-komur-isletmeleri-kurumu-ile-ilgili-yapti (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/1f91190b-65d2-4f21-b296-019be47d7149
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- Bakanlığa iletildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 40 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 31 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Sayın Alparslan Bayraktar tarafından Anayasa'nın 98'inci, TBMM İçtüzüğü'nün 96'ncı ve 99*uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını saygılarımla arz ederim.
. Sevda Erdan Kılıç İzmir Milletvekili
Türkiye Kömür İşletmeleri Kurumu'nun (TKİ) 2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporu'nda; kurumun kömür üretiminin büyük ölçüde yükleniciler eliyle gerçekleştirildiği, özellikle dekapaj, üretim ve yardımcı hizmet alımlarında taşeron bağımlılığının arttığı, Kamu İhale Kanunu istisnaları kapsamında yapılan alımların yaygınlaştığı ve iç kontrol sisteminin güncel . ve etkin olmadığı açıkça ortaya konulmuştur. Raporda, rödövans gelirleri hariç tutulduğunda TKİ'nin esas faaliyetlerinden zarar ettiği; buna karşın yüksek tutarlı hizmet ve mal alımlarının devam ettiği, milyonlarca ton kömür alımında kalite—fiyat-ölçüm denetimlerinin hayati önem taşıdığı, ancak bu alanlarda kamu zararına yol açabilecek ciddi risklerin bulunduğu vurgulanmaktadır.
Bu kapsamda;
SORULAR
2026 yılı itibarıyla TKİ'nin dekapaj, kömür üretimi ve yardımcı üretim hizmetleri kapsamında yükleniciler eliyle yürüttüğü işlerin; İhale adları, İhale usulleri, Sözleşme bedelleri, Yüklenici firma/firmalar, İş artışı, süre uzatımı ve fiyat farkı uygulamaları ayrı ayrı nelerdir? i
Sayıştay raporunda, TKİ'de tüvenan kömür üretiminin 9657,2'sinin yükleniciler aracılığıyla gerçekleştirildiği belirtilmektedir. Bu oranın yıllar itibarıyla artmasının gerekçesi nedir? Kurumun kendi imkânlarıyla üretim kapasitesini artırmaya yönelik bir planı bulunmakta mıdır?
Dekapaj işlerinde programlanan üretim miktarları ile fiili gerçekleşmeler arasında yüksek sapmalar olduğu belirtilmektedir. Bu sapmalar hangi sözleşmelerde meydana gelmiştir? Fazla veya eksik gerçekleşmeler nedeniyle kamu zararı oluşup oluşmadığına dair herhangi bir inceleme yapılmış mıdır?
TKİ tarafından 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun 3/g, 3/o ve 3/r maddeleri Kapsamında yapılan alımların; 2024 yılı toplam tutarı nedir? Bu alımlar kaç farklı firmadan
. — yapılmıştır? Aynı firmalardan tekrarlayan alımlar söz konusu mudur?
2024 yılında TKİ tarafından 5.652.694 ton ticari kömür alımı yapıldığı dikkate
• alındığında; Bu alımlarda kömürün kalite kriterleri (kalori, nem, kül, kükürt oranı vb.) nasıl denetlenmektedir? Aynı kalite kömürün farklı firmalardan farklı birim fiyatlarla alınıp alınmadığı incelenmiş midir?
Ticari kömür alımlarında kullanılan kantar, tonaj ve sevk ölçüm sistemlerinin doğruluğu ve güvenilirliği en son ne zaman denetlenmiştir?
Sayıştay raporunda, rödövans gelirleri hariç tutulduğunda TKİ'nin esas faaliyetlerinden zarar ettiği belirtilmektedir. Bu durumun temel nedeni olarak yüksek maliyetli hizmet alımlarının etkisi değerlendirilmiş midir? Rödövans sözleşmeleri kapsamında üretilen kömür miktarlarının doğruluğu nasıl denetlenmektedir?
2024 yılı itibarıyla yürürlükte bulunan rödövans sözleşmelerinin; Sayısı, Saha bazında üretim miktarları, Kuruma aktarılan paylar nelerdir?
Sayıştay raporunda, TKİ'de iç kontrol sisteminin güncel olmadığı, İç Kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planı'nın en son 2010 yılında hazırlandığı ve İç Kontrol İzleme ve Yönlendirme Kurulu'nun oluşturulmadığı tespit edilmiştir. Bu eksikliklerin giderilmesine yönelik bir takvim mevcut mudur?
Raporda yer alan bulgular doğrultusunda; TKİ'nin ihale, alım ve sözleşme süreçlerinde kamu zararına yol açabilecek usulsüzlük risklerine ilişkin Bakanlığınızca herhangi bir idari veya adli inceleme başlatılmış mıdır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Alparslan Bayraktar, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı ·
İzmir Milletvekili Sayın Sevda ERDAN KILIÇ'ın tarafıma tevcih ettiği 7-39354 esas numaralı yazılı soru önergesi, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü'nün 99 uncu maddesi gereği ekte cevaplandırılmaktadır.
Bilgilerinizi arz ederim.
Alparsla BAYRAKTAR Bakan Ek: 7-39354 Esas Numaralı Önerge Cevabı (| Sayfa) 03125464646 ETK Uzmanı 03122225760 Telefon No:(312) 546 58 80
KILIÇ'IN YAZILI SORU ÖNERGESİNE İLİŞKİN ' DÖNEM ESASNO CEVAPLAR 0 284 739354
Türkiye Kömür İşletmeleri Kurumu (TKİ) sahalarında dekapaj. kömür üretimi ve yardımcı üretim hizmetleri kapsamında yüklenici firma veya firmalar eliyle yürütülen faaliyetler, ilgili mevzuat ve imzalanan sözleşmeler çerçevesinde gerçekleştirilmekte; bu kapsamda TKİ tarafından yürütülen üretim faaliyetleri 3213 sayılı Maden Kanunu'nun Ek Vinci maddesi, 233 sayılı Kanun Hükmünde Kararname doğrultusunda hazırlanan Ana Statü ve Türkiye Kömür İşletmeleri Kurumu Rödövans ve Ruhsat Devri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği hükümleri çerçevesinde sürdürülmektedir.
Sahalara ilişkin rezerv durumu, kalorifik ve kimyasal özellikler, jeolojik ve hidrojeolojik koşullar, üretim ve pazar şartları ile sosyoekonomik hususlar dikkate alınarak yapılan değerlendirmeler sonucunda TKİ'nin kendi imkânlarıyla işletilmesi uygun bulunan sahalarda üretim faaliyetleri TKİ tarafından yürütülmektedir. TKİ tarafından işletilmesi uygun görülmeyen sahalarda ise üretim faaliyetleri iştirakler aracılığıyla gerçekleştirilmektedir.
TKİ sahalarında sözleşme kapsamında gerçekleştirilen dekapaj faaliyetlerinin, ilgili mevzuat ve sözleşme hükümleri doğrultusunda iş programlarına uygun şekilde yürütülmesi hususunda gerekli takip ve kontrol süreçleri işletilmektedir. Bu çerçevede yapılan değerlendirmelerde sözleşme ve mevzuat hükümlerine herhangi bir uyumsuzluk tespit edilmesi hâlinde tasfiye ve fesih dâhil olmak üzere gerekli tüm işlemler tesis edilmektedir.
TKİ tarafından gerçekleştirilen tüm alım işlemlerinde ilgili mevzuat hükümlerine uygun işlem tesis edilmekte olup, aynı şekilde 2024 yılında 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun 3/8, 3/0 ve 3/r maddeleri kapsamında gerçekleştirilen alımlar da istisna hükümleri çerçevesinde, kurum menfaatine ve mevzuata uygun olarak sonuçlandırılmıştır. Nitekim yapılan ihaleler kapsamında gerçekleştirilen doğrudan temin işlemleri farklı firmalardan gerçekleştirilmiş ve ihtiyaç sahibi hanelere dağıtılmak üzere iştirak ve rödövansçı firmalardan kömür temin edilmiştir.
Ticari kömür alımlarında kömürün kalite kriterleri; termik santraller ile TKİ akredite laboratuvarları tarafından yapılan analizler neticesinde belirlenmekte, kalite değerleri üzerinde mutabakat sağlanmasının ardından faturalandırma işlemleri gerçekleştirilmektedir. Ayrıca Cumhurbaşkanı Kararı kapsamında ihtiyaç sahibi hanelere dağıtılan kömürlerin kalite uygunluğu, Isınmadan Kaynaklanan Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği'nde belirtilen kriterler çerçevesinde denetlenmekte olup, bu kapsamda yapılan alımların birim fiyatları kömür kalitesi ile uyumlu şekilde belirlenmektedir.
Kömür alım ve satışlarında kullanılan kantar, tonaj ve sevk ölçüm sistemleri; TKİ Tartı Kurulum, Kontrol ve Denetim Yönergesi, ISO 9001 Kalite Yönetim Sistemi ile ulusal ve uluslararası standartlar çerçevesinde kullanılmakta olup, ölçüm sistemlerine ilişkin doğrulama, kalibrasyon ve akreditasyon işlemleri düzenli olarak gerçekleştirilmektedir. Bu işlemler kapsamında Türk Akreditasyon Kurumu onaylı firmalardan hizmet alınmaktadır.
2024 ve 2025 yıllarında rödövanslı sahalarda yürütülen üretim faaliyetleri kapsamında toplam 46.8 milyon ton kömür üretimi karşılığı olarak 12.8 milyar TL tutarında kurum payı ile 126.956 ton kömürün TKİ'ye aktarılması sağlanmıştır.
TKİ bünyesinde iç kontrol sistemine ilişkin görev, yetki ve sorumluluklar yazılı hâle getirilmiş; ön mali kontrol sistemi kurulmuş, iç denetim birimi oluşturulmuş ve risk yönetimine yönelik sistemler uygulanmaya başlanmıştır. Bu kapsamda kalite, çevre, enerji, iş sağlığı ve güvenliği ile risk yönetimi sistemleri doğrultusunda iç ve dış tetkiklerle sürekli izleme ve iyileştirme faaliyetleri yürütülmektedir.
Sayıştay raporunda yer alan bulgular doğrultusunda, TKİ'nin ihale, alım ve sözleşme süreçlerine ilişkin olarak başlatılmış herhangi bir idari veya adli inceleme bulunmamakta olup, söz konusu süreçler 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu ve ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde yürütülmektedir.
Alparsla BAYRAKTARBakan