Sayıştayın 2023 ve 2024 yılı denetim raporlarında Türkiye Elektromekanik Sanayi A.Ş. ile ilgili yaptığı bazı tespitlere ilişkin
Kaynak göster
Hüseyin Olan (DEM Parti), 30 Mart 2026 tarihinde 7/42616 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 53 gün sonra, 22 Mayıs 2026).
Hüseyin Olan (DEM Parti, Bitlis). “Sayıştayın 2023 ve 2024 yılı denetim raporlarında Türkiye Elektromekanik Sanayi A.Ş. ile ilgili yaptığı bazı tespitlere ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/42616, 30 Mart 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-42616-sayistayin-2023-ve-2024-yili-denetim-raporlarinda-turkiye-elektromekanik-sanayi-a-s-ile-i (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/5630648a-1d70-417a-a891-019d438ebd79
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- Bakanlığa iletildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 53 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 45 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan BAYRAKTAR tarafından Anayasa'nın 98'inci TBMM İçtüzüğünün 96'ncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılması konusunda gereğini arz ederim.
Hüseyin OLAN Bitlis Milletvekili
Türkiye Elektromekanik Sanayi Anonim Şirketi (TEMSAN) hakkında Sayıştay tarafından hazırlanan 2023 ve 2024 Yılı Denetim Raporları ile kurumun kendi internet sitesinde kamuoyuyla paylaştığı faaliyet raporları birlikte değerlendirildiğinde, kamu kaynaklarının kullanımında şeffaflık, hesap verebilirlik ve kamu yararı ilkeleri açısından ciddi çelişkiler ve yapısal sorunlar bulunduğu görülmektedir.
Sayıştay raporlarına göre; 2023 yılında TEMSAN'ın net satışları artmasına rağmen dönem kârının ciddi biçimde düştüğü, 2024 yılında ise net satışlarda düşüş yaşanmasına karşın finansman giderleri ve yönetim giderlerinin olağanüstü biçimde arttığı, buna karşın dönem kârının neredeyse tamamen eridiği anlaşılmaktadır. Kurumun kendi faaliyet raporlarında "büyüme", "kurumsal güçlenme" ve "sürdürülebilir mali yapı" vurguları yapılırken, Sayıştay verilerinin bu anlatıyı doğrulamadığı açıkça görülmektedir.
Bu bağlamda;
SORULAR
2023 yılında 3.560.690,17 TL olan dönem kârının, 2024 yılında bütçe hedeflerine rağmen yaklaşık 1.718.870,44 TL seviyesine gerilemesinin temel nedenleri nelerdir?
2023 yılında yaklaşık 51 milyon TL olan finansman giderlerinin 96260 oranında artışla 2024 yılında 187 milyon TL'ye yükselmesinin gerekçesi nedir?
. 2024 yılında net satışlar bir önceki yıla göre yaklaşık 9019 oranında düşmüşken, işçi sayısı düşmesine rağmen personel giderlerinin aynı dönemde "0108'in üzerinde artmasının gerekçesi nedir?
. 2023 yılında 1 milyon 346 bin TL olan yönetim kurulu başkan ve üyelerine ödenen huzur hakkı ve ücretlerin, 2024 yılında 2 milyon 305 bin TI.*ye çıkarılmasının hukuki ve mali gerekçesi nedir?
. Yönetim kurulu başkan ve üyelerinin her birinin, görev süreleri boyunca başka kamu kurumları, kamu iştirakleri, özel şirketler veya vakıflarda görev alıp almadıkları, bu görevlerden ayrıca huzur hakkı, ücret, prim veya benzeri ödemeler alıp almadıkları nelerdir?
. Yönetim kurulu başkan ve üyeleri hakkında bugüne kadar idari veya adli herhangi bir soruşturma, inceleme ya da dava açılmış mıdır, açılmış ise bu dosyaların içeriği ve mevcut durumu nedir?
. 2019-2024 yılları arasında TEMSAN'a ait faaliyet raporları hazırlanmış mıdır, hazırlanmış ise hangi gerekçeyle kamuoyuna açıklanmamış, hazırlanmadıysa bu durum mevzuata ve kamu mali yönetimi ilkelerine aykırı değil midir?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Alparslan Bayraktar, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı ·
Türkiye Elektromekanik Sanayi Anonim Şirketi (TEMSAN) tarafından yürütülen faaliyetlerin önemli bir bölümünün yıllara sari projelerden oluşması nedeniyle, proje uygulama süreçlerinde oluşan hak ediş tutarları ilgili dönemde yurtiçi satışlar hesabına yansıtılamamakta, söz konusu tutarlar projelerin tamamlanmasını müteakip satış gelirleri içerisine dâhil edilmektedir. Bu durum ise gerçekleşen dönem kârının gerilemesinde etkili olmuştur.
Finansman giderlerinin yükselmesi hususu, yıllara yaygın projelerin gerektirdiği dönemsel nakit ihtiyacının kredi kullanımı yoluyla karşılanmasından kaynaklanmaktadır.
Personel giderlerinde yaşanan artışa ilişkin olarak; TEMSAN bünyesindeki taban ve tavan ücretleri meri mevzuat çerçevesinde belirlenmekte olup, 2024 yılı içerisinde memur maaş katsayılarındaki artışlar, emekliye ayrılan personel sayısındaki yükselişe bağlı olarak ödenen kıdem tazminatı tutarları ve yasal düzenlemeler çerçevesinde gerçekleştirilen ücret iyileştirmeleri, personel sayısındaki azalmaya rağmen gider kaleminin artmasına neden olmuştur.
TEMSAN Yönetim Kurulu Başkanı ve Üyelerine 399 sayılı Kamu İktisadi Teşebbüsleri Personel Rejiminin Düzenlenmesi ve 233 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Bazı Maddelerinin Yürürlükten Kaldırılmasına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin 34'üncü maddesi "aj Teşebbüslerde, bağlı ortaklıklarda ve bunları temsilen iştiraklerde teşebbüs mensupları ile kamu görevlilerinden ve dışarıdan atanan veya seçilen bütün yönetim ve danışma kurulu başkan ve üyeleri, denetçi ve tasfiye kurulu üyelerine, her yıl Cumhurbaşkanınca belirlenen miktarda aylık ücret ve diğer ödemeler yapılabilir. b) Tahakkuk ettirilen ücret prim, temettü ve benzeri ödemelerin, Cumhurbaşkanınca kararlaştırılan miktarı aşan kısmı ilgililere verilmeyerek bir ay içinde temsil olunan teşebbüs veya bağlı ortaklığa ödenir." ve 631 sayılı Memurlar ve Diğer Kamu Görevlilerinin Mali ve Sosyal Haklarında Düzenlemeler ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 12'nci maddesi "70/12/2003 tarihli ve 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununa ekli (1), (10), (110) ve (IV) sayılı cetveller kapsamındaki kamu idareleri ve bu idarelere bağlı, ilgili ve ilişkili kurum ve kuruluşlar, sermayesinin yarısından fazlası tek başına veya birlikte ya da ayrı ayrı doğrudan veya dolaylı olarak kamuya ait olan ortaklıklar, fonlar, döner sermayeler, il özel idareleri, belediyeler, il özel idareleri ve belediyelerin bağlı kuruluşları, kurdukları veya üye oldukları birlikler ile doğrudan veya dolaylı olarak tek başına veya birlikte ya da ayrı ayrı sermayesinin yarısından fazlasına sahip oldukları şirketler, kamu iktisadi teşebbüsleri ile bunların doğrudan veya dolaylı olarak tek başına veya birlikte ya da ayrı ayrı sermayesinin yarısından fazlasına sahip olduğu kuruluş, müessese, birlik, işletme ve şirketler, özelleştirme kapsam ve programında bulunanlardan sermayesinin yarısından fazlası kamuya ait kuruluşlar ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarında istihdam edilen her statüdeki personel ile belediye başkanları, belediye meclisi üyeleri ve il genel meclisi üyelerinden; özel veya kamu ayrımı gözetilmeksizin her statüdeki kurum ve kuruluşun yönetim kurulu, denetim kurulu, tasfiye kurulu, danışma kurulu üyeliğinde ve komisyon, heyet, komite ile benzeri organlarda görev alanlara, kurum içi ve kurum dışı ayrımı yapılmaksızın bu görevlerinden sadece biri için ücret ödenebilir. " hükümleri kapsamında varsa birden fazla yönetim kurulu üyeliği bulunanlara bu görevlerinden sadece biri için meri mevzuatta belirlenen tutar kadar ücret ödenmektedir.
TEMSAN Yönetim Kurulu Başkan ve Üyeleri hakkında yürütülen adli bir soruşturma bulunmamaktadır.
TEMSAN'ın 2019-2024 yılları arasındaki faaliyet raporlarına TEMSAN'ın https://Www.temsan.gov.tr/y/27/yayinlar internet adresinden ulaşılabilmektedir.