İzmir'in Seferihisar ilçesinde bulunan Teos Marina Kapasite Artışı Projesi'ne ilişkin

İLİŞKİN SORULAR VE CEVAPLARI

SORULAR

İzmir'in Seferihisar ilçesine bağlı Sığacık Mahallesi'nde yer alan ve Kolin Holding bünyesindeki şirket tarafından işletilen Teos Marina için hazırlanan kapasite artışı ve genişletme projesi, bölgenin ekolojik dengesi, kıyı kamusallığı ve yerel geçim kaynakları açısından ciddi sonuçlar doğuracak bir müdahaledir. Mevcut durumda yaklaşık 480 yat bağlama kapasitesine sahip olan marinanın, revize proje ile 738 yata çıkarılmak istenmesi, yüzde 54'ü aşan bir büyüme anlamına gelmektedir. Bu ölçekte bir genişlemenin, çevresel etkileri bakımından "sınırlı" ya da "yönetilebilir" olarak sunulması bilimsel gerçeklerle bağdaşmamaktadır.

Sığacık Körfezi, doğal yapısı itibarıyla büyük ölçüde kapalı bir su alanıdır. Bu tür alanlarda marina kapasitesinin bu denli artırılması, su sirkülasyonunun zayıflamasına, körfez içindeki suyun yenilenme süresinin uzamasına ve çözünmüş oksijen seviyelerinin düşmesine yol açacaktır. ÇED dosyasında öngörülen yeni yüzer iskeleler, dalgakıran sistemleri ve sabitleme yapıları, deniz tabanında ciddi tahribat yaratacak, dip canlıları ve balık üreme alanları üzerinde kalıcı hasara yol açacaktır. Marina kaynaklı artan tekne trafiği ise sintine suları, yakıt sızıntıları, ağır metal ve kimyasal atıklar yoluyla kirlilik yükünü ciddi biçimde artıracaktır.

Buna karşın hazırlanan ÇED raporunda, bu etkiler bütüncül ve kümülatif bir bakışla ele alınmamış, marina kapasitesinin yüzde elliden fazla artırılmasının deniz ekosistemi üzerindeki uzun vadeli sonuçları yeterince değerlendirilmemiştir. Bölgedeki küçük ölçekli balıkçılık faaliyetleri, yüzlerce ailenin temel geçim kaynağı olmasına rağmen raporda tali bir unsur gibi ele alınmış, balıkçı teknelerinin barınma alanlarının daralması, avlanma sahalarının fiilen kullanılamaz hale gelmesi ve denize erişim haklarının ihlali görmezden gelinmiştir. Bu durum, ÇED sürecinin kamu yararını değil, özel bir şirketin ticari beklentilerini öncelediğini göstermektedir.

ÇED sürecinin halkın katılımını esas alması gerekirken, Sığacık'ta yürütülen süreç yoğun itirazlara ve demokratik tepkilere rağmen ilerletilmiş, yerel halkın, meslek örgütlerinin ve bilim insanlarının görüşleri fiilen etkisizleştirilmiştir.

Bu konuyla ilgili olarak;

1. 480 yat kapasiteli bir marinanın 738 yata çıkarılmasının, yani yaklaşık yüzde 54 oranında büyütülmesinin çevresel etkilerinin kabul edilebilir olduğu yönündeki değerlendirme hangi bilimsel rapor ve kriterlere dayanmaktadır?

2. Bu kapasite artışının Sığacık Körfezi'nde su sirkülasyonu, oksijen dengesi ve deniz tabanı ekosistemi üzerindeki etkilerine ilişkin bağımsız ve akademik bir modelleme yapılmış mıdır? 3. Marina kaynaklı kirlilik yükünün ciddi biçimde artacağı açıkken, neden kümülatif çevresel etki analizi yapılmamış ve alternatif senaryolar değerlendirilmemiştir?

4. Bölgedeki küçük ölçekli balıkçıların barınma ve avlanma alanlarının daralacağı gerçeği ÇED raporunda neden açık ve bağlayıcı biçimde ele alınmamıştır?

5. Halkın katılımı sürecinde ortaya çıkan yoğun itirazlara rağmen projenin sürdürülmesi, bakanlığınızın çevresel demokrasi anlayışıyla nasıl bağdaşmaktadır?

CEVAPLAR

İzmir İli, Seferihisar İlçesi, Sığacık Mahallesi, Akkum Caddesi mevkiinde T.C. Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı Altyapı Yatırımları Genel Müdürlüğü tarafından yapılması planlanan Teos (Sığacık) Yat Limanı Kapasite Artışı projesine Bakanlığımızca 15.05.2026 tarihinde ÇED Olumlu Kararı verilmiştir.

ÇED süreci, sadece Bakanlığımızca sürdürülen bir işlem olmayıp, proje konusuyla ilgili tüm kurum ve kuruluşların katılımıyla gerçekleştirilen; projenin çevresel etkilerinin mevzuatın gerektirdiği biçimde araştırılıp incelendiği, olası çevresel etkilerin en aza indirilmesi için gerekli önlemlerin alındığı ve bu kapsamda diğer ilgili kurum ve kuruluşların görüşleri ile halkın görüşlerinin dikkate alınarak değerlendirildiği bir süreçtir. Kapasite artışına yönelik proje kapsamında oluşabilecek tüm çevresel etkiler Nihai ÇED Raporunda detaylı olarak hesaplanmıştır.

Proje kapsamında Hidrografik ve Oşinografik Etüt Raporu hazırlanmış olup, oşinografik çalışmalardan elde edilen veriler, akıntı hızının işletme aşamasında da yüzer yapıların etkisiyle hidrodinamiği etkileyecek seviyelere düşmeyeceğini göstermektedir. Ayrıca, projenin deniz ve kara alanlarını kapsayan ekosistem değerlendirme raporu, uzman akademisyenlerce hazırlanmış ve Nihai ÇED Raporunda verilmiştir.

Projenin hem inşaat hem de işletme aşamasında oluşabilecek çevresel etkiler kümülatif olarak hesaplanmış olup, Nihai ÇED Raporunun ilgili bölümlerinde yer almaktadır.

ÇED süreci içerisinde su ürünleri konusunda yetkili kurum olan Tarım ve Orman İl Müdürlüğü komisyon üyesi olarak yer almıştır. Projenin inşaat ve işletme aşamasında su ürünlerinin korunmasına ve balıkçılık faaliyetlerinin olumsuz etkilenmemesine yönelik yapılması gereken işlemler, kurum görüşü kapsamında ÇED Raporunun ilgili bölümlerinde taahhüt edilmiştir.