Bir zincir market çalışanlarının sendikal haklarını kullanmalarının engellendiği iddiasına ilişkin
Kaynak göster
Meral Danış Beştaş (DEM Parti), 4 Şubat 2026 tarihinde 7/39815 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 181 gün sonra, 4 Ağustos 2026).
Meral Danış Beştaş (DEM Parti, Erzurum). “Bir zincir market çalışanlarının sendikal haklarını kullanmalarının engellendiği iddiasına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/39815, 4 Şubat 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-39815-bir-zincir-market-calisanlarinin-sendikal-haklarini-kullanmalarinin-engellendigi-iddiasina (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/eb0f482c-5412-490c-a0fa-019c2cd00793
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 181 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)i Aşağıdaki sorularımın, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat IŞIKHAN © "tarafından Anayasa'nın 98'inci ve TBMM İçtüzüğü'nün 96 ve 99*uncu maddeleri uyarınca yazılı olarak yanıtlanmasını arz ederim.
Türkiye genelinde Migros'a ait depo ve dağıtım merkezlerinde çalışan işçiler; düşük ücretler, uzun ve ağır çalışma saatleri, iş sağlığı ve güvenliği önlemlerinin yetersizliği, güvencesiz istihdam biçimleri ve sendikal haklarının fiilen engellenmesi nedeniyle günlerdir grevdedir. Depo ve lojistik işkolunda çalışan işçilerin, artan hayat pahalılığı karşısında insanca yaşamaya yetecek bir ücret talep ettikleri, buna karşın işveren tarafından taleplerinin karşılanmadığı ve grev sürecinin baskı altına alınmaya çalışıldığı kamuoyuna yansımıştır.
Basına ve sendika açıklamalarına yansıyan bilgilere göre; grev sürecinde bazı işyerlerinde işçilere yönelik tehdit, baskı ve yıldırma girişimleri yaşanmış, sendikal örgütlenme faaliyetleri engellenmiş, işten çıkarma tehdidiyle grevin kırılmaya çalışıldığı iddia edilmişür. Özellikle taşeron ve depo işçilerinin uzun süredir maruz kaldığı güvencesizlik, bu grevle birlikte bir kez daha görünür hale gelmiştir. Grev, yalnızca Migros işçilerini değil, Türkiye genelinde perakende ve lojistik sektöründe çalışan yüzbinlerce emekçinin yaşadığı yapısal sorunları da açığa çıkarmaktadır.
Gerekçenin tamamını göster (4 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Anayasa'nın 2. maddesinde tanımlanan sosyal devlet ilkesi ile 51. ve 54. maddelerinde güvence altına alınan sendikal örgütlenme ve grev hakkı, devletin yalnızca kağıt üzerinde değil fiilen koruması gereken temel haklardandır. Grev sürecinde işçilerin haklarını kullanmalarının engellenmesi, sendikal faaliyetler nedeniyle baskı görmeleri ya .da işten çıkarılmaları iddiaları, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı'nın doğrudan sorumluluk alanındadır.
Buna karşın, günlerdir süren grev ve dile getirilen ciddi hak ihlali iddialarına rağmen Bakanlığın etkin bir arabuluculuk, denetim ve koruyucu rol üstlendiğine dair kamuoyuna yansıyan somut bir bilgi bulunmamaktadır. Büyük ölçekli bir şirket olan Migros bünyesinde yaşanan bu süreç, kamusal denetimin ve işçi haklarının korunup korunmadığı sorusunu daha da yakıcı hale getirmektedir.
Bu bağlarda;
I. Migros'a ait depo ve dağıtım merkezlerinde günlerdir devam eden grev sürecine ilişkin Bakanlığınız ne zamandan beri bilgi sahibidir? Grevin başladığı tarihten bu yana hangi somut adımlar atılmıştır?
SORULAR
Grev süresince işçilere yönelik baskı, tehdit, sendikal faaliyetlerin engellenmesi ve grev kırma girişimlerine ilişkin kamuoyuna yansıyan iddialar hakkında Bakanlığınız tarafından resen bir inceleme başlatılmış mıdır? Başlatılmadıysa gerekçesi nedir?
Grevde bulunan Migros depo işçilerinin ücret, çalışma süresi, iş yükü ve iş güvenliği taleplerinin karşılanmasına yönelik olarak Bakanlığınız işverenle herhangi bir arabuluculuk veya uzlaştırma girişiminde bulunmuş mudur?
Migros ve bağlı şirketlerinde son üç yıl içinde sendikal nedenle işten çıkarıldığı iddia edilen işçi sayısı kaçtır? Bu iddialara ilişkin Bakanlığınızca verilen idari yaptırım veya yaptırım uygulanmama kararları nelerdir?
Grev sürecinde işçilerin yerine yeni işçi alınması, taşeron kullanımı veya farklı yöntemlerle grevin etkisizleştirilmeye çalışıldığı iddiaları doğru mudur? Bu uygulamalar hukuka aykırı olmasına rağmen neden engellenmemiştir?
Migros depo ve lojistik işyerlerinde son üç yıl içinde kaç iş müfettişi denetimi yapılmıştır? Bu denetimlerde tespit edilen iş sağlığı ve güvenliği, fazla mesai ve ücret ihlalleri nelerdir?
Depo ve lojistik işkolunda yaygınlaşan uzun çalışma saatleri, düşük ücret ve güvencesiz istihdam biçimlerinin bilindiği halde, Bakanlığınızın bu sektöre özgü neden herhangi bir etkili politika geliştirmediği görülmektedir. Bunun gerekçesi nedir?
Grev hakkı anayasal bir hak olmasına rağmen, grevdeki işçilerin fiilen yalnız bırakıldığı ve işveren karşısında korunmadığı yönündeki eleştiriler hakkında Bakanlığınızın değerlendirmesi nedir?
Türkiye'nin taraf olduğu ILO sözleşmeleri uyarınca sendikal örgütlenme ve grev hakkını koruma yükümlülüğü bulunmasına rağmen, Migros örneğinde bu yükümlülüklerin yerine getirilmediği iddiaları hakkında Bakanlığınız ne düşünmektedir?
Migros depo işçilerinin grevinin barışçıl ve hak temelli biçimde sonuçlanması, işten çıkarılan işçilerin işe iadesi ve benzer hak ihlallerinin tekrar etmemesi için Bakanlığınızın acilen atacağı somut adımlar nelerdir?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Vedat Işıkhan, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı ·
İlgi | : 12.02.2026 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1798147 sayılı yazınız.
İlgi yazınız ile Erzurum Milletvekili Sayın Meral DANIŞ BEŞTAŞ tarafından yöneltilen 7/39815 Esas Numaralı yazılı soru önergesine ilişkin cevap aşağıda sunulmuştur.
"Anayasanın 51 inci maddesi uyarınca sendikal örgütlenme hakkı; işçilere, işverenlere ve kamu görevlilerine tanınan anayasal bir haktır. 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununun 17 nci ve 19 uncu maddelerinde; 15 yaşını dolduran işçilerin sendikalara üye olabilmelerinin serbest olduğu, hiç kimsenin sendikaya üye olmaya, üye kalmaya veya üyelikten ayrılmaya zorlanamayacağı hüküm altına alınmıştır. 4857 sayılı İş Kanununun 18 inci maddesinde, otuz veya daha fazla işçi çalıştıran işyerlerinde en az altı aylık kıdemi olan işçinin belirsiz süreli iş sözleşmesini fesheden işverenin, işçinin yeterliliğinden veya davranışlarından ya da işletmenin, işyerinin veya işin gereklerinden kaynaklanan geçerli bir sebebe dayanmak zorunda olduğu hüküm altına alınmış olup, sendika üyeliğinin veya çalışma saatleri dışında veya işverenin rızası ile çalışma saatleri içinde sendikal faaliyetlere katılmanın ve işyeri sendika temsilciliği yapmanın iş sözleşmesinin feshi için geçerli sebep teşkil etmediği belirtilmiştir.6356 sayılı Kanun'un 78 inci maddesinde, 17 nci maddeye aykırı olarak üye kaydedenler ile 19 uncu maddeye aykırı olarak üye kalmaya veya üyelikten ayrılmaya zorlayanların, fiilleri daha ağır bir cezayı gerektirmediği takdirde her bir üyelik için idari para cezası ile cezalandırılacağı hüküm altına alınmıştır. .
Diğer taraftan, 4857 sayılı İş Kanununda asgari hususlar düzenlenmiş olup çalışma koşullarının işçi ve işveren arasında akdedilen iş sözleşmeleri ve tarafların arasında bağıtlanan toplu iş sözleşmesi ile serbesiçe belirlenmesi mümkün bulunmaktadır. 4857 sayılı İş Kanununun 39 uncu maddesi ile Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 522 nci maddesinin birinci fıkrasının () bendi gereğince, iş sözleşmesi ile çalışan ve bu Kanun'un kapsamında olan veya olmayan her türlü işçinin ekonomik ve sosyal durumlarının düzenlenmesi için ücretlerin asgari hadlerinin, Asgari Ücret Tespit Komisyonu aracılığı ile Asgari Ücret Yönetmeliği'nde belirlenen ilke ve esaslara göre belirleneceği öngörülmüştür. Buna göre, asgari ücret devlet, işçi ve işveren temsilcilerinden oluşan üçlü yapı içindeki bağımsız bir komisyon olan Asgari Ücret Tespit Komisyonu tarafından çalışanların geçim şartları ile ülkenin ekonomik durumu da göz önünde bulundurularak belirlenmektedir. Asgari ücret, kamu düzeni ile ilgili olup, işçilere Asgari Ücret Tespit Komisyonunca belirlenen miktarın altında bir ücretin ödenmesi mümkün bulunmamaktadır.
Bakanlığımızca yıl içinde yürütülen iş teftişi faaliyetleri, geçmiş yıllara ait istatistiki veriler, ulusal politikalar ve ihtiyaçlar göz önünde bulundurularak, çalışma hayatının riskleri ve öncelikleri ile Bakanlığımızın kaynakları dikkate alınarak programlı teftişler ve program dışı teftişler şeklinde yürütülmektedir. Programlı teftişler, çalışma hayatındaki sorunların değerlendirilmesi ve önceliklendirilmesi sonucu belirlenen alanlarda veya sektörlerde yahut özel bir risk grubu hedeflenerek belirlenen işyerlerinde çalışma hayatı ile ilgili mevzuat hükümlerinin uygulanmasının denetlenmesi amacıyla gerçekleştirilen teftişlerdir. İncelemelerden oluşan program dışı tefiişler ise programlı teftişler dışında kalan ihbar, şikâyet vb. talepler üzerine veya Bakanlığa intikal eden evraklardan teftiş hizmetiyle bağdaşır gitelikte olanların teftiş programına alınması sonucu gerçekleştirilmektedir. "
Prof. Dr. VedatAŞIKHAN
Bakan Çankaya / ANKARA Tel: (0312) 296 71 68