Vergi veya SGK prim borcu nedeniyle kredi kullanamayan çiftçilere ilişkin

İlgi yazınız ekinde alınan Hatay Milletvekili Sayın Nermin YILDIRIM KARA 'ya ait yazılı soru önergesine ilişkin olarak, Bakanlığımız tarafından hazırlanan cevap metni ektedir.

Bilgilerini ve gereğini arz ederim.

Mev

Mehmet ŞİMŞEK Bakan

Devlet Mah, Dikmen Cad. No12. M Blok, Kat: 3-4

7139953 Esas Sayılı Soru Önergesine İlişkin Olarak Hazine ve Maliye Bakanlığı Cevap Metni Sayın Nermin YILDIRIM KARA, öncelikle şahsıma yönelik olarak Bakanlığımıza sunduğunuz yazılı soru önergeniz için teşekkür ederim.

3370 sayılı Kamu Sermayeli Bankalar Tarafından Yürütülen Faiz Destekli Kredi ve Kâr Payı Destekli Fon Kullandırılmasına Dair Kanun uyarınca yayımlanan 8038 ve 8039 sayılı Cumhurbaşkanı Kararları çerçevesinde T.C. Ziraat Bankası A.Ş. Tarım Kredi Kooperatifleri ve Ziraat Katılım Bankası A.Ş. tarafından tarımsal üreticilere Hazine faiz/kâr payı destekli krediler/finansmanlar kullandırılmaktadır. Bu kapsamda, Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından yayımlanan 01.05.2024 tarihli ve 2024/15 sayılı Tebliğ hükümleri çerçevesinde mevzuatta yer alan şartların sağlanması ve üreticilerin krediye/finansmana konu ürünlerinin/varlıklarının doğal afetlerden etkilendiğinin tespit edilmesi halinde söz konusu krediler/finansmanlar ertelenebilmekte veya taksitlendirilebilmektedir.

Söz konusu erteleme/taksitlendirme işlemlerine ilişkin hususlar 8038 ve 8039 sayılı Kararların 4 üncü maddeleri ve 2024/15 sayılı Tebliğ'in 34 üncü maddesinde yer almakta olup söz konusu Tebliğ'de "deprem, şiddetli rüzgâr, doğal afetlerden kaynaklanan yangın, aşırı sıcak zararı, sam Yeli, çığ, heyelan, taban suyu yükselmesi, sel, su baskını, fırtına, aşırı yağış, aşırı kar yağışı, kar fırtınası, dolu, kırağı, don, kuraklık, yıldırım düşmesi, güneş yanıklığı ve hortum afetlerine maruz kalan ve bu afetler sebebiyle ekilişleri, ürünleri, hayvan varlıkları, tesisleri veya oseraları oOzarar oOgören" o üreticilerin oOHazine ofaiz/kâr Opayı (destekli kredilerinin/finansmanlarının ertelenebileceği veya taksitlendirilebileceği hüküm altına alınmıştır.

Bunun yanı sıra, 8038 ve 8039 sayılı Kararların 4 üncü maddelerinin beşinci fıkraları uyarınca bu madde kapsamındaki kredilere/finansmanlara, üretim konusuna bakılmaksızın | yıl süreyle ertelenmesi halinde yüzde 25, taksitlendirilmesi durumunda ise yüzde 20 oranında faiz/kâr payı indirimi uygulanacağı belirtilmiştir.

Bununla birlikte, 2025 yılında meydana gelen zirai don nedeniyle ürünleri hasar gören çifiçilere destekleme ödemesi yapılmasına ilişkin 10396 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı 14.09.2025 tarihinde Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiş olup, ÇKS'ye kayıtlı olup tarım sigortası yaptırmamış (ya da don teminatı olmayan) üreticilere hasarları oranında destekleme ödemesi yapılmıştır. Söz konusu desteğin toplam tutarı 23,77 milyar TL olarak gerçekleşmiştir.

Devlet Mah, Dikmen Cad. No:12. M Blok, Kat: 3-4

Öte yandan, 8038 ve 8039 sayılı Kararların 3 üncü maddesinin yirmi beşinci fıkrası ile 9436 sayılı Kararın 7 nci maddesinin beşinci fıkrası uyarınca, 2026 yılı Ocak ayı başından itibaren yapılacak kredi/finansman tahsis işlemlerinde "vadesi geçmiş borç durumu" sorgulanması hükme bağlanmıştır. Ancak, 15.02.2026 tarihli ve 10935 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile 8038, 8039 ve 9436 sayılı Kararlarda değişikliğe gidilmiştir.

Yeni düzenleme ile küçük üretici ile esnaf ve sanatkârı korumak adına "Temel Bitkisel Üretim" ve "Temel Hayvansal Üretim" konularında 400.000 T ye kadar olan tamamı ayni krediler ile kaybolmaya yüz tutmuş meslek kollarındaki esnaf ve sanatkâr kredileri 2026 sonuna kadar istisna kapsamına alınmış, diğer kullanımlarda ise borcu bulunan üretici ile esnaf ve sanatkârların krediye erişimlerine imkân tanınmıştır. Bu kapsamda, kredi/finansman kullandırım aşamasında borcu bulunanlar için kredi tutarının yüzde 25'ini ve her halükarda yılda toplam 300.000 TL'yi geçmemek kaydıyla borcun öncelikli olarak açılacak farklı bir krediden mahsup edilmesi imkânı getirilmiştir.

Tarım sektörünün stratejik önemi çerçevesinde, tarımsal üretimin sürdürülebilirliğinin temini, yeterli ve güvenilir gıda arzının sağlanması ile bitkisel ve hayvansal ürünlerin üretiminde verimliliğin artırılması temel amaçları kapsamında üreticilerimiz desteklenmeye devam edilmektedir. Bu çerçevede, 2026 yılı tarımsal destek bütçesi 2025 yılı başlangıç bütçesine göre yaklaşık yüzde 24 artırılarak 167,6 milyar TL seviyesine çıkarılmıştır.

Öte yandan, gelir politikalarımız ile sürdürülebilir büyüme, mali disiplinin tesisi ve fiyat istikrarı gibi makroekonomik hedefler gözetilirken, vergiler, bütüncül sosyal politikalarımızın önemli bir bileşeni olarak da etkin bir şekilde kullanılmaktadır.

Bu çerçevede tarımsal faaliyetler vergi politikalarımız ile güçlü bir şekilde desteklenmekte olup bu alanda birçok düzenleme mevzuatımıza kazandırılmış bulunmaktadır.

Bu kapsamda;

Temel gıda maddelerinin teslimi yüzde 1 oranında katma değer vergisine (KDV) tabi bulunmaktadır.

• Tarım ve hayvancılığın önemli girdi maliyetlerini oluşturan yem ve gübre teslimleri

KDV'den istisna edilmiştir.

• Traktör, biçerdöver, ilaçlama, süt sağma makineleri gibi tarımsal makinaların teslimlerinde, tarımsal sulama sistemleri ve tarımsal abonelere yapılan elektrik teslimlerinde indirimli KDV oranı uygulanmaktadır.

• Çiftçilere yapılan destek ödemelerinden gelir vergisi kesintisi kaldırılmış, daha önce

Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat: 3-4 yapılan kesintiler iade edilmiştir.

• Lisanslı depoculuk sisteminin teşvik edilmesine ve bu alandaki yatırımların artarak gelişmesine katkı sağlamak amacıyla ürün senetlerinin elden çıkarılmasından doğan kazançlar, 31.12.2028 tarihine kadar gelir ve kurumlar vergisinden istisna edilmiş, istisna edilen bu kazançlar üzerinden tevkifat yapılmaması da sağlanmıştır. Lisanslı depoculuk faaliyetleri kapsamında düzenlenen ürün senetlerinin teslimleri KDV'den de istisna edilmiştir.

• Münhasıran lisanslı depoculuk faaliyetinden elde edilen kazançlar için gelir vergisi mükelleflerince yıllık beyanname verilmemekte, bu kazançlar verilecek beyannamelere de dâhil edilmemektedir.

• Tarım Satış Kooperatifleri ve Birlikleri, Sulama Kooperatifleri ile Tarım Kredi Kooperatiflerinin her türlü muamelelerinde düzenlenen ve bunlar tarafından ödenmesi gereken kâğıtlara damga vergisi istisnası sağlanmıştır.

• Tarımda ölçek ekonomisine ulaşmak ve arazilerin bölünmesini engellemek amacıyla arazi birleşmelerinde damga vergisi ve harç istisnası getirilmiştir.

Tarımsal faaliyetlerin teşvik edilmesi amacıyla 2025 yılı bütçesinde 211,2 milyar TL vergiden vazgeçilmiştir.

Bununla birlikte, depremden etkilenen bölgenin yeniden inşaası, ekonomik ve sosyal hayatın iyileştirilmesi amacıyla gerçekleştirilen çalışmalar ve merkezi yönetim bütçesinden yapılan harcamaları içeren "Kahramanmaraş ve Hatay Depremleri Yeniden İmar ve Gelişme

Raporu-2026 3 Şubat 2026 tarihinde Strateji ve Bütçe Başkanlığı tarafından yayınlanmıştır.

Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat: 3-4

Mehmet ŞİMŞEKBakan