Şanlıurfa'da 6 Ocak 2026 tarihinden itibaren gerçekleşen protestolarda gözaltına alınan bazı kişilere kötü muamelede bulunulduğu iddiasına ilişkin
Kaynak göster
Serhat Eren (DEM Parti), 4 Şubat 2026 tarihinde 7/39967 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: İçişleri Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 103 gün sonra, 18 Mayıs 2026).
Serhat Eren (DEM Parti, Diyarbakır). “Şanlıurfa'da 6 Ocak 2026 tarihinden itibaren gerçekleşen protestolarda gözaltına alınan bazı kişilere kötü muamelede bulunulduğu iddiasına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/39967, 4 Şubat 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-39967-sanliurfa-da-6-ocak-2026-tarihinden-itibaren-gerceklesen-protestolarda-gozaltina-alinan-ba (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/9fd2ab79-5229-43c8-bc4d-019c28d7500a
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- Bakanlığa iletildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 103 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 91 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın İçişleri Bakanı tarafından Anayasa'nın 98'inci ve
TBMM İçtüzüğünün 96'ncı ve 99*uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.
Serhat Eren
Gerekçenin tamamını göster (3 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Özgürlük İçin Hukukçular Derneği Urfa Şubesi tarafından yayımlanan raporda; Ocak 2026 boyunca Urfa il merkezi ile Suruç ve Viranşehir ilçelerinde Rojava ve Halep'te Kürt mahallelerine yönelik saldırıların protesto edilmesi kapsamında gerçekleştirilen barışçıl toplantı, basın açıklaması ve yürüyüşlere yönelik kolluk müdahaleleri sırasında ağır ve yaygın insan hakları ihlallerinin yaşandığı ortaya konulmuştur. Söz konusu raporda, barışçıl eylemlerin büyük bölümünün kolluk kuvvetleri tarafından engellendiği, yürüyüşlerin fiilen yasaklandığı, yoğun ve orantısız güç kullanımıyla eylemlerin dağıtıldığı; bu süreçte en az yirmi kişinin gözaltına alındığı ve en az on üç kişinin tutuklandığı, çocuklar ve emziren bir anne dahil olmak üzere kırılgan grupların doğrudan etkilendiği belirtilmiştir. i
Raporda ayrıca; darp, boğaz sıkma, ters kelepçe, uzun süre kelepçeli bekletme, aç ve susuz bırakma, tehdit ve hakaret gibi uygulamaların yaygın biçimde gerçekleştirildiği; bu fiillerin yalnızca yakalama anıyla sınırlı kalmayıp nezarethane, hastane sevki ve il dışı sevk süreçlerinde de devam ettiği; buna karşın sağlık raporlarının yüzeysel düzenlendiği ve darp izlerinin raporlara yansıtılmadığı tespit edilmiştir. 22 Ocak 2026 tarihinde Suruç'ta gerçekleştirilen müdahale sırasında plastik mermi kullanımı sonucu bir yurttaşın yüzünden ağır şekilde yaralandığı ve gözünü kaybetme tehlikesiyle karşı karşıya kaldığı; çocukların darp edilerek gözaltına alındığı; emziren bir annenin bebeğinden fiilen ayrıldığı; avukatların ve gazetecilerin de kolluk müdahalelerinin hedefi haline geldiği raporda açıkça belirtilmiştir. ÖHD raporunda, il geneline yayılan toplantı ve gösteri yasaklarının ölçüsüz ve keyfi biçimde uygulandığı, bu yasakların toplantı ve gösteri yürüyüşü hakkını fiilen kullanılamaz hale getirdiği; işkence ve kötü muamele iddialarına ilişkin etkili, bağımsız ve tarafsız soruşturma mekanizmalarının işletilmemesinin cezasızlık pratiğini derinleştirdiği vurgulanmıştır.
Bu bağlamda;
SORULAR
Ocak 2026 boyunca Urfa il merkezi ile Suruç ve Viranşehir ilçelerinde gerçekleştirilen barışçıl toplantı, basın açıklaması ve yürüyüşlere kaç kez kolluk müdahalesinde bulunulmuştur? Bu müdahalelerin tarih ve yer bilgileri nelerdir?
Söz konusu müdahaleler sırasında toplam kaç kişi gözaltına alınmış, bunlardan kaçı tutuklanmıştır? Gözaltına alınan ve tutuklananlar arasında çocuk, kadın ve emziren anne bulunmakta mıdır?
Kolluk müdahaleleri sırasında darp, ters kelepçe, boğaz sıkma, uzun süre kelepçeli bekletme, aç ve susuz bırakma gibi uygulamalara ilişkin Bakanlığınıza intikal eden şikayet sayısı kaçtır? Bu şikayetler hakkında hangi işlemler yapılmıştır?
Gözaltına alınan kişilere ilişkin düzenlenen sağlık raporlarının hangi sağlık kuruluşlarında, hangi usullerle ve kimlerin huzurunda düzenlendiği denetlenmiş midir? Darp izlerinin raporlara yansıtılmamasına ilişkin herhangi bir idari veya adli inceleme yapılmış mıdır?
22 Ocak 2026 tarihinde Suruç"ta gerçekleştirilen müdahalede plastik mermi kullanıldığı doğru mudur? Plastik mermi kullanımı hangi mevzuat ve talimatlara dayandırılmıştır? Bu müdahalede görev alan kolluk personeli hakkında herhangi bir soruşturma başlatılmış mıdır?
Barışçıl eylemlere müdahalelerde plastik mermi ve kimyasal ajan kullanımına ilişkin Bakanlığınızın güncel politika ve talimatları nelerdir? Bu araçların kullanımının askıya alınmasına yönelik bir çalışma bulunmakta mıdır?
Çocukların darp edilerek gözaltına alınması ve emziren bir annenin bebeğinden fiilen ayrılması gibi uygulamalar hakkında Bakanlığınız tarafından özel bir inceleme başlatılmış mıdır?
Avukat kimliğini belirtmesine rağmen darp edilerek gözaltına alınan avukatlar ve görevleri sırasında yaralanan gazeteciler hakkında yürütülen herhangi bir idari veya adli soruşturma bulunmakta mıdır?
Şanlıurfa Valiliği tarafından il geneline yayılan toplantı ve gösteri yasakları hangi somut ve bireyselleştirilmiş gerekçelere dayandırılmıştır? Bu yasakların ölçülülüğü ve hukuka uygunluğu Bakanlığınız tarafından denetlenmiş midir?
Kolluk kaynaklı işkence ve kötü muamele iddialarına ilişkin etkili, bağımsız ve tarafsız soruşturma yürütülmesini sağlamak amacıyla Bakanlığınız tarafından alınmış özel bir tedbir veya politika bulunmakta mıdır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Ali Yerlikaya, İçişleri Bakanı ·
İlgi"de kayıtlı yazı ekinde yer alan Diyarbakır Milletvekili Serhat EREN'e ait 7/39967 esas numaralı yazılı soru önergesi incelenmiştir.
Toplantı ve gösteri yürüyüşü düzenleme hakkının kullanılmasında uygulanacak usuller ile gerçek ve tüzel kişilerin düzenleyecekleri toplantı ve gösteri yürüyüşlerinin yeri, zamanı, usul ve şartları, düzenleme kurulunun görev ve sorumlulukları, yetkili merciin yasaklama ve erteleme halleri, güvenlik kuvvetlerinin görev ve yetkileri 2911 sayılı
Toplantı ve Gösteri Yürüyüşleri Kanunu ile bu Kanunun Uygulanmasına Dair Yönetmelikte detaylı olarak düzenlenmiştir.
Mevzuat çerçevesinde gerçekleştirilen hiçbir toplantı ve gösteri yürüyüşüne kolluk kuvvetlerince müdahalede bulunulmamaktadır. Kanunsuz olarak düzenlenen veya sonradan kanunsuz hale dönüşen eylemlerde, öncelikle güvenlik güçlerince topluluğun yetkilileri ile görüşülerek gösterilerin olaysız sonuçlanması sağlanmaya çalışılmakta, ancak müdahalenin kaçınılmaz olduğu durumlarda, görevlendirilen personel tarafından, "Toplumsal Olaylarda Görevlendirilen Personelin Hareket Usul ve Esaslarına Dair Yönerge" ve diğer mevzuat hükümleri doğrultusunda kamu düzeninin tesis edilmesi açısından gösteriyi düzenleyen grupların dağılmalarını sağlamak amacı ile orantılı güç kullanımı ilkeleri çerçevesinde gerekli müdahalelerde bulunulmaktadır.
Emniyet Genel Müdürlüğü envanterinde toplumsal olayları denetim altında tutmak ve asayişin sağlanması amacıyla Kimyasal Silahlar Sözleşmesi (KSS) çerçevesinde yasaklanmayan, (OC) ve (CS) göz yaşartıcı gaz maddeleri başta ABD ve AB ülkelerinde kullanıldığı gibi ülkemizde de eğitimli personel tarafından mevzuata uygun şekilde kullanımı sağlanmaktadır.
Emniyet teşkilatında hizmet içi eğitim faaliyetleri düzenlenmekte olup personele "İnsan Hakları", "Orantılı Güç Kullanımı", "Çocuk Adalet Sistemi Kursu", "Çocuk Polisi Temel Eğitim Kursu", "Çocuk Polisi Mukayyit Eğitimi ", "Çocuğun Cinsel İstismarının Soruşturulması Temel Eğitim Kursu", "Çocuk Polisi Eğitici Yetiştirme Kursu", "Adli
Çocuk Mevzuatı ve Mukayyitlik Kursu", "Çocuğa Yönelik Şiddetin Önlenmesi Kapasite Güçlendirme Eğitimi" verilmektedir.
Soru önergesine konu olan protestolar ile ilgili olarak emniyet tedbirlerinde görevli kolluk kuvvetlerine karşı taşlı, sopalı ve fiziki saldırılarda bulunan şahıslar adli makamların talimatları doğrultusunda yakalanarak gözaltına alınmıştır.
Gözaltına alınan SSÇ (Suça Sürüklenen Çocuk) şahıs veya şahısların adli tahkikatı Çocuk Şube Müdürlüğü tarafından yapılarak tüm adli işlemler mevzuat hükümleri doğrultusunda icra edilmiştir
Olaya karışan ve Cumhuriyet Savcısı talimatı ile gözaltına alınan bir kadın şahsın gözaltında kaldığı süre boyunca, kendisinin veya yakınlarının isteği doğrultusunda bebeğinin bakımı ve emzirme istekleri ile ilgili gerekli ortam sağlanarak bu istekleri karşılanmıştır.
Ayrıca şüpheli şahısların gözaltı sürecinde su ve yemek verilmediği, kötü muamele ve işkenceye maruz bırakıldıkları gibi bir durum söz konusu olmayıp tüm işlemler Cumhuriyet Savcısı talimatı ve Yakalama, Gözaltına Alma ve İfade Alma Yönetmeliği hükümleri çerçevesinde gerçekleştirilmiştir
Mustafa ÇİFTÇİ Bakan Adres :Ayrancı Mah. Selimiye Cd. No:17 Çankaya/ANKARA Ayrıntılı Bilgi : Soru Önergeleri Büro Amirliği Telefon/Fax: 0 312 462 17 83/ Unvanı Kep - emniyetgenelmudurlugu(Dhs01.kep.tr Elektronik Ağ : soruonergeleri(Gegm.gov.tr
Mustafa ÇİFTÇİBakan