İçeriğe atla

28. DÖNEM · 592 VEKİL · SON GÜNCELLEME

Ara
YAZILI SORU ÖNERGESİ · 7/39971 GEÇ CEVAPLANDI · 103 GÜN

6 Ocak 2026 tarihinden itibaren gerçekleşen protestolarda gözaltına alınan bazı kişilere kötü muamelede bulunulduğu iddiasına ilişkin

Kaynak göster

Nejla Demir (DEM Parti), 4 Şubat 2026 tarihinde 7/39971 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: İçişleri Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 103 gün sonra, 18 Mayıs 2026).

Nejla Demir (DEM Parti, Ağrı). “6 Ocak 2026 tarihinden itibaren gerçekleşen protestolarda gözaltına alınan bazı kişilere kötü muamelede bulunulduğu iddiasına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/39971, 4 Şubat 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-39971-6-ocak-2026-tarihinden-itibaren-gerceklesen-protestolarda-gozaltina-alinan-bazi-kisilere-k (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/de6a36e8-3c46-4a33-888d-019c291c4e71

Sade metin (Markdown) →

ÖNERGENİN YOLCULUĞU

  1. TBMM'ye verildi
  2. 15. gün
  3. Bakanlık cevapladı

Verilişten cevaba 103 gün. Tarihler TBMM kaydından.

Önerge metni

PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)

Aşağıdaki sorularımın, İçişleri Bakanı tarafından Anayasanın 98 ve İç

Tüzüğün 96. ve 99. Maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.

Nejla DEMİR Ağrı Milletvekili

Gerekçenin tamamını göster (7 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt

Özgürlük İçin Hukukçular Derneği (ÖHD) tarafından hazırlanarak kamuoyuyla paylaşılan ve 1 Ocak 2026 — 2 Şubat 2026 tarihleri arasında Türkiye'nin birçok ilinde Rojava'ya yönelik saldırıları protesto etmek amacıyla gerçekleştirilen eylemlere ilişkin rapor, temel hak ve özgürlükler bakımından son derece ağır ve kaygı verici bulgular içermektedir. Rapora göre söz konusu süreçte en az 842 kişi gözaltına alınmış, 118 kişi tutuklanmış, 106 kişi gözaltı sürecinde darp ve kötü muameleye maruz kalmıştır. Daha da çarpıcı olan ise, bu kişiler arasında en az 99 çocuğun gözaltına alınmış olması ve en az 25 çocuğun tutuklanmış bulunmasıdır.

Raporda yer alan tespitler, gözaltı ve tutuklama işlemlerinin şiddet içermeyen, barışçıl toplantı ve gösteri yürüyüşlerine katılım gerekçesiyle gerçekleştirildiğini ortaya koymaktadır. Bu durum, Anayasası'nın 34. maddesi ile güvence altına alınan toplantı ve gösteri yürüyüşü hakkının, aynı zamanda Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin 10. ve 11. maddeleri kapsamında korunan ifade ve örgütlenme özgürlüğünün açık ihlali anlamına gelmektedir.

Özellikle çocuklara yönelik uygulamalar hem ulusal mevzuat hem de Türkiye'nin taraf olduğu uluslararası sözleşmeler açısından ağır ihlal iddiaları içermektedir.

Raporda çocuklara yönelik gözaltı, tutuklama ve kötü muamele uygulamalarının, çocuğun üstün yararı ilkesinin sistematik biçimde ihlal edildiğini ortaya koymaktadır. Çocukların, yetişkinlerle aynı koşullarda gözaltına alındığı, ters kelepçe ve fiziksel şiddete maruz bırakılmış, "çocuk adalet sisteminin koruyucu ve onarıcı yaklaşımı tamamen göz ardı edilmiştir." Çocukların gözaltına alınması, darp edilmesi, ters kelepçe uygulanması ve tutuklanması; Türkiye'nin de taraf olduğu Çocuk Koruma Kanunu, Birleşmiş Milletler Çocuk

Haklarına Dair Sözleşme ve çocuk adalet sisteminin temel ilkeleriyle açıkça çelişmektedir. 329974.

Ayrıca çok sayıda ilde valilikler tarafından alınan geniş kapsamlı eylem ve etkinlik yasaklarının, orantılılık, gereklilik ve hukuka uygunluk kriterlerini aşarak keyfi uygulamalara yol açmaktadır. Özgürlük İçin Hukukçular Derneği (ÖHD) yaptığı açıklamaya göre; "Raporda yer alan vakalar, suç ve cezaların kanuniliği ilkesinin açık biçimde ihlal edildiğini göstermektedir. Barışçıl eylemlere katılım, basın açıklaması yapmak, slogan atmak ya da pankart taşımak gibi anayasal haklar, hukuki dayanağı olmayan biçimde "örgüt propagandası ", "kanuna aykırı toplantı' ya da "görevli memura direnme ' suçlamalarına konu edilmiştir. Suçun unsurları oluşmadan, soyut ve geniş yorumlara dayalı isnatlarla özgürlük kısıtlayıcı tedbirlerin uygulanması, ceza hukukunun temel ilkeleriyle bağdaşmamaktadır. Bu durum, Kürt meselesi bağlamında hukukun siyasal amaçlarla araçsallaştırıldığını ve Rojava'daki gelişmelerle bağlantılı olarak Türkiye'de muhalif her sesin kriminalize edildiğini göstermektedir. " Raporda açıkça ifade edilen hak ihlalleri, bireysel ihlallerin ötesinde, ifade özgürlüğü, toplanma hakkı ve çocuk hakları bakımından ihlal ve ihmallere işaret etmektedir. Bu nedenle iktidarın, söz konusu raporda yer alan iddialara ilişkin sorumlular hakkında etkili soruşturmalar yürütmesi ve benzer ihlallerin tekrarının önüne geçecek somut tedbirleri kamuoyuyla paylaşması gerekmektedir.

Bu bağlamda;

SORULAR

  1. Özgürlük İçin Hukukçular Derneği (ÖHD) tarafından hazırlanan raporda ifade edilen 842 gözaltı ve 118 tutuklama iddiası doğru mudur? Doğru ise bu gözaltı ve tutuklanmalara ilişkin il ve ilçe bazlı dağılım nedir?

  2. Raporda yer aldığı üzere barışçıl protesto ve basın açıklamalarına katılan kişilere yönelik gözaltı ve tutuklama kararları verildiği iddiası doğrudur mu?

  3. Raporda belirtilen çocuklara yönelik gözaltı, darp ve tutuklama iddialarıyla ilgili herhangi bir soruşturma açılmış mıdır?

  4. Gözaltına alınan çocukların yetişkinlerle birlikte tutulduğu ve çocuk adalet sistemi ilkelerinin hiçe sayıldığı yönündeki iddialar doğru mudur?

  5. Gözaltı sırasında darp, ters kelepçe, tehditle gözdağı verme gibi eylemlere maruz kaldığını belirten kişilerin beyanları resmi soruşturma süreçlerine yansımış mıdır? Varsa bu tür iddialarla ilgili kaç soruşturma açılmıştır ve ne aşamadadır?

  6. Barışçıl toplantı ve gösteri yürüyüşlerinin yasaklanması ve bu kapsamda valilikler tarafından alınan yasak kararlarının hukuki temeli nedir?

Bakanlığın cevabı

Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)

Ali Yerlikaya, İçişleri Bakanı ·

İlgi (o : 16.02.2026 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1798708 sayılı yazınız.

İlgi'de kayıtlı yazı ekinde yer alan Ağrı Milletvekili Nejla DEMİR"e ait 7/39971 esas numaralı yazılı soru önergesi incelenmiştir.

Toplantı ve gösteri yürüyüşü düzenleme hakkının kullanılmasında uygulanacak usuller ile gerçek ve tüzel kişilerin düzenleyecekleri toplantı ve gösteri yürüyüşlerinin yeri, zamanı, usul ve şartları, düzenleme kurulunun görev ve sorumlulukları, yetkili merciin yasaklama ve erteleme halleri, güvenlik kuvvetlerinin görev ve yetkileri 2911 sayılı Toplantı ve Gösteri Yürüyüşleri Kanunu ile bu Kanunun Uygulanmasına Dair Yönetmelikte detaylı olarak düzenlenmiştir.

Mevzuat çerçevesinde gerçekleştirilen hiçbir toplantı ve gösteri yürüyüşüne kolluk kuvvetlerince müdahalede bulunulmamaktadır. Kanunsuz olarak düzenlenen veya sonradan kanunsuz hale dönüşen eylemlerde, öncelikle güvenlik güçlerince topluluğun yetkilileri ile görüşülerek gösterilerin olaysız sonuçlanması sağlanmaya çalışılmakta, ancak müdahalenin kaçınılmaz olduğu durumlarda, görevlendirilen personel tarafından, "Toplumsal Olaylarda Görevlendirilen Personelin Hareket Usul ve Esaslarına Dair Yönerge" ve diğer mevzuat hükümleri doğrultusunda kamu düzeninin tesis edilmesi açısından gösteriyi düzenleyen grupların dağılmalarını sağlamak amacı ile orantılı güç kullanımı ilkeleri çerçevesinde gerekli müdahalelerde bulunulmaktadır.

2911 sayılı Toplantı ve Gösteri Yürüyüşleri Kanunu, 2559 sayılı Polis Vazife ve Salahiyet Kanunu, Polis Çevik Kuvvet Yönetmeliği, Göz Yaşartıcı Gazlar, Gaz ve Savunma Tüfekleri ile Bunlara Ait Teçhizat ve Mühimmatın Kullanımı, Depolanması ve Kullanıcı Personelin Eğitimine Dair Yönerge ve Toplumsal Olaylarda Görevlendirilen Personelin Hareket Usul ve Esaslarına Dair Yönerge'de müdahale ile ilgili hususlar yer almaktadır.

Emniyet Teşkilatı personelinin işlemiş olduğu iddia edilen suçlar ile ilgili olarak personele yönelik ihbar ve şikâyetler, iddianın niteliğine göre Mülkiye Başmüfettişleri, Polis Başmüfettişleri ya da muhakkikler marifetiyle yürütülmekte ve neticesine göre yetkili mercilerce karara bağlanmaktadır.

Ayrıca meydana gelen olaylarla ilgili soruşturma ve kovuşturma işlemleri adli makamlar tarafından yürütülmektedir.

Mustafa ÇİFTÇİ Bakan

Adres :Ayrancı Mah. Selimiye Cd. No:17 Çankaya/ANKARA Telefon/Fax: 0 312 462 17 83/

Kep :emniyetgenelmudurlugu(&hs0| .kep.tr

Unvanı

Elektronik Ağ : soruonergeleri(Degm. gov.tr

Mustafa ÇİFTÇİBakan

Metin otomatik okundu. 2 yer belgede seçilemedi. Yanlış okunan bir yer görürseniz bildirin. Hata bildir