Diyarbakır Vakıflar Bölge Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilen bazı işlemlere ilişkin
Kaynak göster
Adalet Kaya (DEM Parti), 10 Şubat 2026 tarihinde 7/40440 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Kültür ve Turizm Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 171 gün sonra, 31 Temmuz 2026).
Adalet Kaya (DEM Parti, Diyarbakır). “Diyarbakır Vakıflar Bölge Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilen bazı işlemlere ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/40440, 10 Şubat 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-40440-diyarbakir-vakiflar-bolge-mudurlugu-tarafindan-gerceklestirilen-bazi-islemlere-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/f172e33d-a270-427d-82d8-019c56345ab4
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 171 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Kültür ve Turizm Bakanı Sayın Mehmet Nuri Ersoy tarafından Anayasa'nın 98'inci ve İçtüzüğün 96'ncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını saygılarımla dilerim.
Diyarbakır Vakıflar Bölge Müdürlüğü'nün son dört yıllık süreçteki uygulamalarına dair kamuoyuna yansıyan iddialar, kurumun hem ekonomik işleyişi hem de idari şeffaflığı açısından ciddi soru işaretleri yaratmaktadır.
Öncelikle, Bölge Müdürlüğü bünyesindeki taşınmazlarda kiracı olan esnaf ve yurttaşlara yönelik uygulanan *0300'ü aşan kira artışları, bölgenin mevcut ekonomik gerçekleri ve yasal sınırlamalarla bağdaşmamaktadır. Bu fahiş artışlar, Diyarbakır'ın yerel esnafını iflasın eşiğine getirmiş, tarihsel ve ticari dokunun zarar görmesine neden olmuştur.
Gerekçenin tamamını göster (3 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
İkinci olarak, kamu ihalelerinde şeffaflık, rekabet ve fırsat eşitliği temel ilkelerdir. Özellikle Sur içi restorasyon projeleri gibi yüksek bütçeli ve kültürel miras açısından kritik öneme sahip ihalelerin, iddialara göre sürekli belirli iki firma (Ayata İnşaat ve Metin İnşaat) üzerinde yoğunlaşması, ihale mevzuatının temel ilkelerine dair kuşku uyandırmaktadır. Kamu kaynaklarının etkin kullanımı adına bu projelerin dağılımı ve denetimi büyük önem arz etmektedir.
Son olarak, idari atamalarda liyakat esasının gözetilip gözetilmediği ve üst düzey yöneticilerin görev süreleri içerisindeki mal varlığı değişimlerine dair iddialar, kamu vicdanını rahatsız etmektedir. Kamu görevlilerinin etik standartlara uygun hareket etmesi ve kurumların şeffaf bir denetim mekanizmasına tabi tutulması, hukuk devletinin gereğidir.
Bu bağlamda;
SORULAR
Diyarbakır Vakıflar Bölge Müdürlüğü sorumluluk alanındaki taşınmazlarda son dört yıl baz alındığında, yıllık bazda yapılan ortalama kira artış oranları nedir? 90300'ü aşan kira artışlarının yasal dayanağı ve gerekçesi nedir?
Kurum bünyesinde Şube Müdürü olarak görev yapan Fatih Akdeniz'in atanma süreci nasıl gerçekleşmiştir? Söz konusu atamada hangi liyakat kriterleri esas alınmıştır?
Sur içi restorasyon projeleri başta olmak üzere, Bölge Müdürlüğü tarafından açılan ihalelerin usulleri (açık ihale, pazarlık vb.) nedir? Bu ihalelerin kaçı Ayata İnşaat ve Metin İnşaat isimli firmalara verilmiştir?
Bahsi geçen firmalara (Ayata İnşaat ve Metin İnşaat) son dört yıl içerisinde teslim edilen işlerin listesi ve bu projelerin toplam ihale bedelleri ne kadardır?
. Bölge Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilen ihalelerde rekabetin sağlanması ve kamu zararının önlenmesi adına hangi denetim mekanizmaları işletilmektedir? Son dört yılda açılan ihalelere katılan ortalama firma sayısı kaçtır?
Kurumun üst düzey yönetiminde bulunan kamu görevlilerinin mal varlıklarındaki değişimler, 3628 sayılı Mal Bildiriminde Bulunulması, Rüşvet ve Yolsuzluklarla Mücadele Kanunu kapsamında düzenli olarak denetlenmekte midir? Kamuoyuna yansıyan iddialar üzerine başlatılmış bir idari soruşturma bulunmakta mıdır?
Fahiş kira artışları nedeniyle ekonomik zorluk yaşayan yerel esnafın korunması ve mağduriyetlerin giderilmesi amacıyla Bakanlığınızca yürütülen bir çalışma veya iyileştirme planı var mıdır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Mehmet Nuri Ersoy, Kültür ve Turizm Bakanı ·
Bakanlığımız (Vakıflar Genel Müdürlüğü)'ca;
Vakıflar Genel Müdürlüğü yönetiminde bulunan kamu görevlileri, 3628 sayılı Kanun gereğince mal bildiriminde bulunmakta ve bu bildirimler ilgili mercilerce denetlenmektedir.
Vakıf taşınmazlarının kiraya verilmesi ve kira artışlarının belirlenmesi; 5737 sayılı Vakıflar Kanunu ve 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu hükümleri doğrultusunda yürütülmektedir. Sözleşmeler yıllık olarak düzenlenmekte olup kira artışına rıza gösterilmediği takdirde kiracı imzalamama hakkına sahiptir. Devam eden sözleşmelerde, artış oranı sözleşmede belirtilen TÜFE veya yeniden değerleme oranına göre yapılmaktadır. Ortalama 90300 gibi artışlar söz konusu olmayıp, mevcut 868 kiracının 269'una piyasa rayiçleri, 592'sine TÜFE uygulanmıştır.
Vakıf taşınmazları vakıf hayır şartlarının sürdürülebilirliğini sağlamak amacıyla gelir üretmektedir. Bununla birlikte ekonomik dalgalanma dönemlerinde kira ertelemesi, taksitlendirme ve uzlaşma mekanizmaları uygulanabilmektedir.
Ancak kamu zararına yol açacak, rayiç bedelin altında kira uygulamaları mevzuat gereği mümkün bulunmamaktadır.
Vakıflar Genel Müdürlüğü bünyesindeki ihale süreçleri; 5737 sayılı Vakıflar Kanunu, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu, ihale yönetmelikleri, ihale komisyonu değerlendirme sistemi, iç denetim mekanizmalarının yanı sıra Sayıştay denetimine tabi olarak şeffaf bir şekilde yürütülmektedir.
Son dört yıllık kayıtlara göre; Diyarbakır Bölge Müdürlüğünce son 4 yıl içinde toplam 7 ihale yapılmış olup bu ihalelerden 1'i Ayata Restorasyon Mimarlık Mühendislik İnşaat Taahhüt Sanayi ve Ticaret Limited Şirketine verilmiştir. Metin İnşaat'a ait herhangi bir ihale kaydı bulunmamaktadır. Her bir ihaleye katılan firma sayısı işlerin niteliğine göre değişmekte olup her bir iş için katılımcı sayısı 4 ila 12 olarak değişkenlik göstermektedir.
Restorasyon projeleri uzmanlık, referans ve teknik yeterlilik gerektirdiğinden sektörde faaliyet gösteren firma sayısı sınırlıdır. Buna rağmen gerçekleştirilen ihaleler rekabet ortamını sağlayacak katılım oranına ulaşmıştır.
"Mardin-Artuklu Şar (Şeyhullah-Şemsettin İbni Alaattin) Camii Restorasyon İşi" için 22.11.2022 tarihinde VGM-22 Açık İhale Usulü ile ihale düzenlenmiştir. Açık ihaleye 5 firma katılım göstermiştir.
Mehmet Nuri ERSOYBakan