İçeriğe atla

28. DÖNEM · 592 VEKİL · SON GÜNCELLEME

YAZILI SORU ÖNERGESİ · 7/40457 GEÇ CEVAPLANDI · 63 GÜN

Kız çocuklarının okullaşma oranlarına ilişkin

ÖNERGENİN YOLCULUĞU

  1. TBMM'ye verildi
  2. Bakanlığa iletildi
  3. 15. gün
  4. Bakanlık cevapladı

Verilişten cevaba 63 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 57 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.

Önerge metni

PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)

Aşağıdaki sorularımın, Milli Eğitim Bakanı Sn. Yusuf TEKİN tarafından Anayasa'nın 98'inci ve TBMM İçtüzüğü'nün 96'nci ve 99'uncu maddeleri gereğince T olarak cevaplandırılmasını arz ederim. Ç

Av. Dr. M. Sezgin TANRIKULU Diyarbakır Milletvekili

Zorunlu eğitim çağındaki çocukların, özellikle de kız çocuklarının örgün eğitim dışına çıkması, erken yaşta evlilik ve çocuk işçiliği gibi ağır hak ihlallerinin en önemli ön habercisidir. Bakanlığınızın verilerine göre okullaşma oranlarının yüksek olduğu ifade edilse de, sahada "kağıt üzerinde öğrenci görünen ancak okula devam etmeyen" binlerce çocuk olduğu bilinmektedir. Eğitimden kopuşun takibi, çocuğun yaşama ve gelişme hakkının korunması için elzemdir.

Bu Bağlamda:

SORULAR

  1. 2024-2025 eğitim-öğretim yılı itibarıyla; zorunlu eğitim çağında (6-17 yaş aralığı) olmasına rağmen, MERNİS kayıt sisteminde bulunup hiçbir okula kaydı yapılmamış kız çocuğu sayısı kaçtır? Bu çocukların illere göre dağılımı nedir?

  2. Örgün eğitimden koparak Açık Öğretim Lisesi ve Açık Öğretim Ortaokulu'na geçiş yapan 18 yaş altı kız çocuğu sayısı son 5 yılda nasıl bir değişim göstermiştir? Açık öğretime kayıtlı görünen ancak sınavlara girmeyen, yani sistemi fiilen terk etmiş kız öğrenci sayısı tespit edilmiş midir?

  3. İlköğretim ve ortaöğretim kurumlarında, devamsızlık sınırını aşan ve okul ile ilişiği kesilme riski taşıyan kız öğrenci sayısı kaçtır? Bu öğrencilerin aileleri ile "ikna süreci" dışında hangi yasal ve idari süreçler (para cezası, sosyal inceleme talebi vb.) işletilmektedir?

  4. Okul idarecileri ve rehberlik servisleri tarafından; öğrencilerin okula devam etmemesi nedeniyle "erken yaşta evlilik şüphesini" içeren ve Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı veya Emniyet birimlerine yapılan resmi ihbar sayısı kaçtır?

  5. Bakanlığınızın Eğitimde İzleme ve Değerlendirme Raporları kapsamında; kız çocuklarının okul terk nedenleri arasında "evlilik/nişanlılık" gerekçesi resmi kayıtlara ne oranda yansımaktadır? Yoksa bu durum "ailevi nedenler" gibi genel bir başlık altında mı gizlenmektedir?

  6. Mevsimlik tarım işçisi ailelerin çocuklarının eğitime erişimi konusunda, taşımalı eğitim sistemindeki aksaklıklar nedeniyle okula gidemeyen kız çocuğu sayısı hakkında Bakanlığınızın elinde güncel bir veri var mıdır?

  7. Mesleki Eğitim Merkezleri (MESEM) uygulaması kapsamında, haftanın sadece 1 günü okula giden, diğer günler iş yerlerinde bulunan 18 yaş altı kız öğrenci sayısı kaçtır? Bu öğrencilerin iş yerlerinde taciz, mobbing veya erken evlilik baskısı görüp görmediğine dair MEB müfettişlerince yapılan fiili denetim sayısı nedir?

  8. Özellikle Doğu ve Güneydoğu Anadolu bölgelerinde; kız çocuklarının liseye devam oranlarının düşüklüğü karşısında, sadece "farkındalık kampanyaları" dışında, yurt/pansiyon yapımı ve ücretsiz ulaşım gibi hangi somut, bütçeli yatırım planlaması mevcuttur?

  9. 4*444 eğitim sistemi sonrasında, ilkokuldan ortaokula ve ortaokuldan liseye geçişteki "kademeler arası kayıp" oranı nedir? Diplomasını almadan sistemden çıkan kız çocuklarının takibi için (ADES dışında) hangi "birebir takip" mekanizması uygulanmaktadır?

  10. Çocuğunu okula göndermeyen velilere yönelik 222 sayılı İlköğretim ve Eğitim Kanunu gereğince uygulanan idari para cezası miktarı caydırıcı mıdır? Son 3 yılda bu gerekçeyle kaç veliye yasal işlem yapılmıştır?

Bakanlığın cevabı

Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)

Yusuf Tekin, Milli Eğitim Bakanı ·

ç) 24/02/2026 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1805220 sayılı yazınız. d)25/02/2026 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1805887 sayılı yazınız.

e) 02/03/2026 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1808753 sayılı yazınız.

f) 05/03/2026 tarihli-ve E-43452547-120.07.04-1811464 sayılı yazınız.

Bakanlığımıza İlgi (a-b-c-ç-d-e-f)'de kayıtlı yazıyla iletilen İstanbul Milletvekili Turan Taşkın ÖZER'in 7/40144 ve 7/40952, Denizli Milletvekili Yasin ÖZTÜRK'ün 71405557, Zonguldak Milletvekili Eylem ERTUĞ ERTUĞRUL'un 7/40461, Diyarbakır Milletvekili M. Sezgin TANRIKULU'nun 7/40457 ve 7/40953, Şırnak Milletvekili Mehmet Zeki İRMEZ"in 7/40699, İstanbul Milletvekili Kezban KONUKÇU'nun 7/40822, Aydın Milletvekili Evrim KARAKOZ'un 7740825, Gaziantep Milletvekili Sevda KARACA'nın 7/40829, Karabük Milletvekili Cevdet AKAY'ın 7/40955 ile Bartın Milletvekili Aysu BANKOĞLU'nun 7/41227 esas numaralı yazılı soru önergeleri incelenmiş olup konuya ilişkin bilgiler Ek'te sunulmuştur.

Milli Eğitim Bakanı

(A MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI O) Eğiyrin M EN Strateji Geliştirme Başkanlığı OO zn e YE x YA Ö > NUMARALI YAZILI SORU ÖNERGESİNE İLİŞKİN BİLGİ

222 sayılı İlköğretim ve Eğitim Kanunu'nun 2'nci maddesinde "İlköğretim, ilköğrenim kurumlarında verilir; öğrenim çağında bulunan kız ve erkek çocuklar için mecburi, Devlet okullarında parasızdır." ve Milli Eğitim Bakanlığı Okul Öncesi Eğitim ve İlköğretim Kurumları Yönetmeliğinin "Okul öncesinde eğitim hizmeti" başlıklı 67'nci maddesinin birinci fıkrasında "Okul öncesi eğitim hizmeti resmi okul öncesi eğitim kurumlarında ücretsizdir." hükümleri yer almaktadır.

Okullarımızda kayıt işlemleri adrese dayalı kayıt sistemi esas alınarak yapılmakta, öğrencilerin ikamet ettikleri adreslere en yakın okullara kayıtları ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde otomatik olarak gerçekleşmektedir.

Soru önergesinde Resmi İstatistik Programı kapsamında talep edilen veriler; Bakanlığımızın "https://sgb.meb.gov.tr/www/resmi-istatistikler/icerik/64" internet adresinde yayımlanan "Milli Eğitim Örgün Eğitim İstatistikleri" adlı yayında yer alan "1.1.c Öğretim yılı ve yaş gruplarına göre NET okullaşma oranı", "1.1.a Eğitim kurumlarının kademelere göre okul, öğrenci, öğretmen ve derslik sayısı" ile "2.10 Ortaöğretim kurumlarında okul türlerine göre okul, öğrenci, öğretmen ve derslik sayısı" başlıklı tablolarda yer almaktadır. Geçmiş yıllara ait verilere aynı adresten erişilebilmektedir.

Açık öğretim liseleri, 2012-2013 eğitim öğretim yılından itibaren mecburi ortaöğretim kapsamına alınmıştır. 14/09/2023 tarihli ve "Örgün Ortaöğretim Kurumlarından Açık Öğretim Liselerine Geçişler" konulu 2023/30 sayılı Genelge ve 22/10/2024 tarihli ve 32700 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Milli Eğitim Bakanlığı Açık Öğretim Kurumları Yönetmeliği ile açık öğretim liselerine geçişe ilişkin kapsamlı düzenlemeye gidilmiş, açık öğretim lisesine geçen öğrenci sayısı 2023-2024 eğitim öğretim yılında 437.169 iken 2024- 2025 eğitim öğretim yılında bu sayı 109.578'e düşmüş; aktif öğrenci sayısı ise 2022-2023 eğitim öğretim yılında 2.009.480 iken bu sayı 2023-2024 eğitim öğretim yılında 1.075.550'ye, 2024-2025 eğitim öğretim yılında ise 931.820'ye düşmüştür.

2024-2025 eğitim öğretim yılı başı itibarıyla örgün ortaöğretim kurumlarından açık öğretim liselerine geçişler, Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği'nin 41.maddesinin ikinci fıkrası kapsamında yapılmıştır. Bu eğitim öğretim yılında örgün ortaöğretim kurumlarından açık öğretim liselerine 40.221 kız olmak üzere 81.258 öğrenci geçmiştir.

Öğrencilerin okula devamları; 222 sayılı İlköğretim ve Eğitim Kanunu'nun "Okula devam" başlıklı 6. bölümünde yer alan;

"59. Hastalık, sel, kar, deprem ve yangın gibi okul idaresince takdir edilecek sebeplerle okula gelemeyen öğrenciler izinli sayılırlar. Bu hallerin dışında 53 üncü madde gereğince yapılacak teşebbüs ve alınacak tedbirlere rağmen;

a) Çocuğunu okula göndermeyen;

b) Verilen izin müddetini geçiren;

c) Geç nakil yaptıran;

d) Okul çevresi dışına çıkarak izini kaybettiren;

e) Çocuğunun devamsızlık durumunu özürsüz olarak zamanında okul idaresine bildirmeyen,

Öğrencinin veli veya vasi veya aile başkanları, okul idaresince köylerde muhtarlığa, diğer yerlerde mülki amirliğe hemen bildirilir. Muhtarlar ve mülki amirler en geç üç gün içinde

• |) MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI 10 EĞİTİMİN vi içti 5 YÜZYILI e 7 yi Strateji Geliştirme Başkanlığı O durumun veli veya vasi veya aile başkanlarına tebliğini sağlarlar. Yapılan tebliğde okulca kabul edilecek geçerli sebepler dışında çocuğun okula gönderilmemesi hâlinde idari para cezasıyla cezalandırılacağı bildirilir.

Madde 56 - Muhtarlıkça veya mülki amirce yapılan tebliğe rağmen çocuğunu okula göndermeyen veli veya vasiye okul idaresince tespit edilen çocuğun okula devam etmediği beher gün için onbeş Türk Lirası idari para cezası verilir. Bu para cezasına rağmen çocuğunu okula göndermeyen veya göndermeme sebeplerini okul idaresine bildirmeyen çocuğun veli veya vasisine beşyüz Türk Lirası idari para cezası verilir.

Madde 57 - Okul idareleri ve mülki amirliklerce bu Kanuna göre usulen sorulacak sorulara cevap vermekten kaçınanlar ile gerçeğe uymayan beyanda bulunanlara yüz Türk Lirası idari para cezası verilir." hükümleri gereğince ilgili kurumlarca takip edilmekte ve gerekli tedbirler alınmaktadır.

Öte yandan 2023 yılında Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği"ne eklenen 59/A maddesi gereğince okullarda kurulan önleme, müdahale ve yönlendirme komisyonları, akademik başarısızlık veya devamsızlık nedeniyle sınıf tekrarı riski olan öğrencileri takip etmekte ve devamsızlık nedenlerini ortadan kaldırmaya yönelik önleyici çalışmaları yapmaktadır.

Öğrencinin devamsızlık yaptığı süreye ilişkin özür belgesi veya yazılı veli beyanı, özür gününü takip eden en geç 5 iş günü içinde okul yönetimine velisi tarafından verilmekte ve e-Okul sistemine işlenmektedir. Zorunlu hallerde özür belgesinin teslim süresi 20 iş gününü aşmamak üzere uzatılabilmektedir. Okul yönetimi, özürsüz olarak yapılan her bir devamsızlık günü, haftalık ders çizelgesinde belirtilen sosyal sorumluluk çalışmaları için öngörülen süreye bir saat olarak ayrıca ekleyerek devamsızlık yapan öğrencilerin sosyal sorumluluk çalışmalarını tamamlamalarını sağlamakla yükümlüdür.. Okul içinde veya il içinde yukarıda belirtilen izinlerin dışında okul müdürü veya görevlendirmesi hâlinde nöbetçi müdür yardımcısı tarafından verilen faaliyet izinleri devamsızlıktan sayılmaz. Önleme, müdahale ve yönlendirme komisyonlarının bu bağlamdaki çalışmaları yıl boyunca devam ettiğinden devamsızlık yapan öğrenci sayısı net olarak belirtilememektedir.

Mili Eğitim Bakanlığı Taşıma Yoluyla Eğitime Erişim Yönetmeliği hükümleri doğrultusunda, Milli Eğitim Temel Kanunu ile tanınan eğitim hakkından yoksun kalması muhtemel ilköğretim, ortaöğretim ve özel eğitim okul/kurumlarına devam eden öğrenciler ile yaygın eğitim hizmetinden yararlanan özel eğitim kursiyerleri kayıtlı oldukları resmi okul/kurumlara ücretsiz taşınmaktadır.

Yönetmelik'in "Tanımlar" başlıklı 4. maddesinin (ç) bendinde "Geçici ikamet: Yangın, sel, deprem gibi doğal afetler, mevsimlik işler, eğitim ve diğer sebeplere bağlı olarak yapılan göçler nedeni ile ikamet adresinin geçici olarak değişmesini ", şeklinde tanımlanmakta olup mevsimlik işçilerin öğrencileri de bu kapsamda değerlendirilmektedir. Bu doğrultuda, öğrencinin geçici ikamet adresi esas alınarak bulunduğu yerde gidebileceği türde okul, kurum ve toplu taşıma hizmeti bulunmaması durumunda "Öğrenci Taşıma Uygulaması" kapsamında bu öğrencilerin eğitime erişimleri sağlanmaktadır. Ayrıca bu kapsamda taşınan öğrenciler ücretsiz öğle yemeği hizmetinden de faydalandırılmaktadır.

Metin otomatik okundu. 1 yer belgede seçilemedi. Yanlış okunan bir yer görürseniz bildirin. Hata bildir