MESEM uygulamasına ve bu kapsamda çalışırken hayatını kaybeden öğrencilere ilişkin
Kaynak göster
Mustafa Sezgin Tanrıkulu (CHP), 5 Şubat 2026 tarihinde 7/40503 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 221 gün sonra, 14 Eylül 2026).
Mustafa Sezgin Tanrıkulu (CHP, Diyarbakır). “MESEM uygulamasına ve bu kapsamda çalışırken hayatını kaybeden öğrencilere ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/40503, 5 Şubat 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-40503-mesem-uygulamasina-ve-bu-kapsamda-calisirken-hayatini-kaybeden-ogrencilere-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/2124c616-8563-44c6-8334-019c426e89b3
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlığa iletildi
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 221 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 203 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Sn. Mahinur Göktaş tarafından Anayasa'nın 98'inci ve TBMM içtüzüğü'nün 96'ncyşnaddeleri uyayında yazılı olarak yanıtlanmasını arz ederim. Ç Av. Dr.M. İN Tanrıkulu
Türkiye'de çocuk işçiliği bireysel ihmal değil, çok katmanlı devlet politikalarının sonucu olan yapısal bir sömürü rejimidir. Çocuk emeği; Yoksulluk politikaları, Eğitimin piyasalaştırılması, MESEM sistemi, Kayıt dışı ekonomi, göçmen emeği, Denetimsizlik, Tarımda âile işçiliği modeli, Mesleki eğitim adı altında erken yaşta üretime sürülme üzerinden kurumsallaşmıştır. Bu yapı artık sadece sömürü değil, ölüm üretmektedir
2025: En az 94 çocuk iş cinayetinde yaşamını yitirdi. Son 13 yıl: 836 çocuk ölümü. Yaş dağılımı: 68'i: 15—17 yaş, 26'sı: 14 yaş altı. Cinsiyet: 81 erkek, 13 kız. Göçmen çocuk: 5. Bu verilere göre yaşanan ölümlerin;
SORULAR
Sektörel Dağılım Tarım: 31, Sanayi: 27, Hizmet: 20, İnşaat: 16 3. Kurumsal Alanlar
MESEM kaynaklı ölümler: 2025'te 6, toplamda 18, Stajyer ölümleri: 7, Motokurye çocuk ölümleri: 5
Bu tablo eğitim sistemi * çalışma rejimi * yoksulluk politikası üçgeninin ölüm üreten bir yapıya dönüştüğünü göstermektedir.
Türkiye'de çocuk işçiliği bireysel aile tercihleriyle açıklanamayacak ölçüde kurumsallaşmış bir yapı haline gelmiştir. Eğitim politikaları, mesleki eğitim uygulamaları, yoksulluk yönetimi stratejileri ve sosyal politika alanındaki dönüşüm çocukları sistematik biçimde üretim süreçlerine sürüklemektedir.
Son yıllarda MESEM uygulamaları, mesleki staj sistemleri, tarımda aile işçiliği ve kayıt dışı çalışma biçimleri çocuk emeğini devlet eliyle meşrulaştıran alanlara dönüşmüştür.
2025 yılında en az 94 çocuğun çalışırken yaşamını yitirmesi, bu sistemin artık sadece sömürü değil, ölüm üreten bir rejime dönüştüğünü göstermektedir.
Bu Bağlamda;
Çocuk işçiliği riski taşıyan haneler için uygulanan sosyal destek modelleri neden çalışmamaktadır?
Sosyal yardım sisteminin çocuk emeğini önleyici değil, sürdürücü etki üretmesinin nedeni nedir?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Mahinur Özdemir Göktaş, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı ·
İlgi .a)23.02.2026 tarihli ve 1803642 sayılı yazınız.
b) 24.02.2026 tarihli ve 1804977 sayılı yazınız.
©) 02.03.2026 tarihli ve 1808753 sayılı yazınız.
ç) 03.04.2026 tarihli ve 1829485 sayılı yazınız.
Türkiye Büyük Millet Meclisi - Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı gö Tarih: 14/09/2026 10:44 # Sayı: E-120.07.03-1939618
A KURRA AMA
ACELE ?Juoz?o GEN T1yaSa? 6 W7 Tİ4083y OLUŞ 71422 GK 173
İlgi yazı ekinde alınan Diyarbakır Milletvekili Sayın Dr. M. Sezgin TANRIKULU tarafından Bakanlığımıza yöneltilen 7/40370, 7/40503, 7/40874 ve 7/42473 Esas Numaralı yazılı soru önergelerine, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 99 uncu maddesi uyarınca hazırlanan cevabi yazımız ekte sunulmuştur.
Mahinur ÖZDEMİR GÖKTAŞ Bakan
1. 740370 Cevap Metni (2 Sayfa)
2. 7140503 Cevap Metni (2 Sayfa)
3. 7/40874 Cevap Metni (2 Sayfa)
4. 7/42472 Cevap Metni (2 Sayfa)
Sosyal Çalışmacı tf Telefon No:(312) 705 73 30 Ki
740502 GK
Diyarbakır Milletvekili Sayın Dr. M. Sezgin TANRIKULU'na Ait 7/40503 Esas Numaralı Yazılı Soru Önergesine İlişkin Cevap Metni
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, kuruluş kanunuyla kendisine verilen görevler çerçevesinde ve ILO'nun ulusal partneri olarak, çocuk işçiliğiyle mücadelede 1997 yılından bu yana öncü ve koordinatör kurumdur.
Çocuk işçiliği ile mücadele konusunda merkezi düzeyde politika oluşturulması ve yerel düzeyde etkin şekilde uygulanmasına yönelik çalışmalar Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından gerçekleştirilmektedir.
Bu çerçevede çocuk işçiliği kapsamındaki istatistiki veriler Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı uhdesinde takip edilmektedir.
Bakanlığımızca çocuk işçiliğiyle mücadele kapsamında "Çocuk İşçiliği ile Mücadele Ulusal Programı" çerçevesinde ve "çocuk işçiliğine sıfır tolerans" ilkesiyle çalışmalar yürütülmektedir.
Bakanlığımızca 81 ilde Çocuklar Güvende Ekipleri oluşturularak ekipler aracılığıyla farklı risk gruplarındaki çocuklara yönelik tespit, yönlendirme ve izleme çalışmaları gerçekleştirilmektedir. Sokakta, okulda veya kırsal alanda, kurumlar arası iş birliği çerçevesinde yapılan çalışmalar sonucu tespit edilen veya paydaş kurumlarca bildirilen çocuklar ve ailelerinin uygun sosyal hizmet modeline veya destek ve yardımlara yönlendirilmesi sağlanmaktadır.
Bu kapsamda alan taramaları, çocuklarla mesleki çalışmalar, hane ziyaretleri, ailelere yönelik rehberlik faaliyetleri, eğitim kurumları ziyaretleri gerçekleştirilmektedir. Yapılan çalışmalar ile risk altındaki çocuklar ve ailelerinin erken tespiti ve hizmetlere erişiminin arttırılması amaçlanmaktadır.
Bakanlığımız tarafından çocukların ihtiyaçlarının karşılanması, ailelerin güçlendirilmesi, geçici olarak yaşanan sosyal ve ekonomik güçlüğün önüne geçilmesi yoluyla çocukların öz aileleri ve yakınları yanında bakımlarının ve desteklenmelerinin sağlanması ile fırsat eşitliğinin oluşturulması amacıyla Sosyal ve Ekonomik Destek Hizmeti (SED) verilmektedir. Hizmet kapsamında ailelere ekonomik destek sağlanmasının yanı sıra psikososyal destek, rehberlik ve izleme çalışmaları da gerçekleştirilmektedir.
Zorunlu eğitim çağında bulunan ve SED hizmetinden yararlanan çocukların okula devam durumları düzenli olarak takip edilmekte; sosyal, kültürel ve sportif faaliyetlere katılımları teşvik edilmektedir. Çocukların gelişim süreçleri bütüncül bir yaklaşımla değerlendirilmekte; ihtiyaç duyulması hâlinde ilgili mevzuat çerçevesinde gerekli koruyucu ve destekleyici tedbirler alınmaktadır.
Diğer taraftan Bakanlığımızca Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma (SYD) Vakıfları aracılığıyla ihtiyaç sahibi vatandaşlarımıza yönelik başta 3294 sayılı Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışmayı Teşvik Kanunu olmak üzere 2029 sayılı 65 Yaşını Doldurmuş Muhtaç, Güçsüz ve Kimsesiz Türk Vatandaşlarına Aylık Bağlanması Hakkında Kanun ve diğer mevzuat hükümleri doğrultusunda sosyal yardım programları yürütülmektedir. Yürütülmekte olan sosyal yardım programları düzenli ve süreli nitelikte olmak üzere aile yardımları, barınma ve gıda yardımları, engelli ve yaşlı yardımları, sağlık yardımları, eğitim yardımları ve proje destekleri olarak sınıflandırılmaktadır.
Bakanlığımız yoksulluğun nesiller arası transferinin önüne geçebilmek ve sağlıklı nesillerin yetişmesine katkı verebilmek için özellikle çocukları destekler nitelikte yardım programlarına önem vermektedir. Bu nedenle ihtiyaç sahibi hanelerimiz çeşitli hane bazlı sosyal yardımlarla desteklenmektedir. Bu çerçevede doğrudan çocuklarımızı destekler nitelikte olan Şartlı Nakit Transferleri, Öksüz ve Yetim Yardımı, Asker Çocuğu Yardımı, Engelli Yakını Aylığı, Doğum ve Çoklu Doğum Yardım programları gibi düzenli yardım programları yürütülmektedir.
Bununla birlikte yoksulluk döngüsünden çıkarmak amacıyla özel önem verilen eğitim yardımları kapsamında aktarılan tutarlar sosyal yardım harcamalarının önemli bir bölümünü oluşturmaktadır. Bu kapsamda eğitim materyali, ücretsiz ders kitabı, engelli öğrencilerin ücretsiz taşınması, öğrenci barınma, taşıma ve yemek yardımı, öğrencilerin ulaşım giderlerine yönelik yardımlar ve öğle yemeği yardımı gibi pek çok yardım programı ile de çocuklarımız desteklenmektedir.
Öte yandan çocuklu hanelerimizde çocuklara yönelik yardımlara ek olarak; yardım özelinde belirlenen şartları sağlamaları halinde Gıda Yardımı, Barınma Yardımı, Elektrik Tüketim Desteği ve Yakacak Yardımı gibi diğer yardımlar ile bütüncül bir yaklaşım benimsenerek ihtiyaçlı yönlerinden desteklenmektedir.
Mahinur ÖZDEMİR GÖKTAŞBakan