Akaryakıt fiyatlarına ilişkin
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- Bakanlığa iletildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 28 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 16 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Sayın Dr. Alparslan BAYRAKTAR tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını; Anayasa'nın 98 ve İçtüzüğün 96.maddeleri gereğince saygılarımla arz ederim.
Türk Lirasının döviz karşısında sürekli değer kaybetmesi, yüksek enflasyon ve derinleşen hayat pahalılığı, Vatandaşlarımızın günlük yaşamını her geçen gün daha da zorlaştırmaktadır.
Bu ağır ekonomik tablo içerisinde akaryakıt fiyatlarına kısa aralıklarla yapılan zamlar, yalnızca ulaşımı değil; gıdadan tarıma, sanayiden hizmet sektörüne kadar tüm alanları doğrudan etkilemekte ve zincirleme fiyat artışlarına yol açmaktadır.
Gerekçenin tamamını göster (5 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Son dönemde art arda gelen akaryakıt zamları sonrası Vatandaşlarımız araç kullanmaktan çekinir hâle gelmiş, sabah işe giderken akşam kaç liraya yakıt alacağını öngöremez duruma düşmüştür. Akaryakıt fiyatlarının neredeyse geceden sabaha değişmesi, Vatandaşların bütçe planlamasını imkânsız kılmakta; toplumda haklı bir öfke ve güvensizlik yaratmaktadır.
Kamuoyunda sıkça dile getirilen "Dünyada petrol fiyatları düşerken Türkiye?de artıyor", "Döviz kuru gerilerken pompa fiyatları düşmüyor" yönündeki eleştiriler ise akaryakıt fiyatlandırma politikasının şeffaflığı ve öngörülebilirliği konusunda ciddi soru işaretleri doğurmaktadır.
" Öte yandan, her seçim dönemi veya kritik süreçte kamuoyuna duyurulan doğal gaz ve petrol keşiflerinin, Vatandaşın cebine neden yansımadığı da açıklığa kavuşturulması gereken bir başka önemli başlıktır.
Bu çerçevede, akaryakıt fiyatlarının hangi kriterlere göre belirlendiğinin, fiyat artışlarının hangi gerekçelerle Vatandaşa yansıtıldığının ve yerli enerji kaynaklarının Vatandaşın yaşam maliyetlerine etkisinin net biçimde ortaya konulması zorunlu hâle gelmiştir.
Bu Bağlamda;
SORULAR
Akaryakıt pompa fiyatları belirlenirken;
Ham petrol fiyatları, Döviz kuru, Vergi oranları (ÖTV, KDV) ve dağıtım—bayi kâr marjları hangi ağırlıklarla esas alınmaktadır?
Bu kriterlerin Vatandaşla şeffaf biçimde paylaşılmasına yönelik bir düzenleme bulunmakta mıdır?
Uluslararası piyasalarda petrol fiyatlarının düştüğü veya döviz kurunun gerilediği dönemlerde, akaryakıt fiyatlarının neden aynı kaldığı ya da artmaya devam ettiği Bakanlığınızca nasıl açıklanmaktadır?
MELE 8411
Akaryakıt fiyatlarında yaşanan artışların;
Enflasyon, Gıda fiyatları, Ulaşım ve üretim maliyetleri üzerindeki etkilerine ilişkin Bakanlığınızca yapılmış bir etki analizi bulunmakta mıdır?
Kamuoyuna sık sık duyurulan yerli petrol ve doğal gaz keşiflerinin, akaryakıt ve enerji fiyatlarına pozitif yönde yansıtılmasına ilişkin somut bir takvim var mıdır? Bu kaynakların vatandaşın pompa fiyatlarına ne zaman ve hangi oranlarda yansıtılması öngörülmektedir?
Akaryakıt üzerindeki yüksek vergi yükünün azaltılması, özellikle dar gelirli Vatandaşların ve üretici kesimlerin korunması amacıyla ÖTV indirimi veya sabitlemesi yönünde bir çalışmanız bulunmakta mıdır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Alparslan Bayraktar, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı ·
5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu ile akaryakıt fiyatlarının belirlenmesinde rafineri fiyatlarının endeksle oluşturulması, dağıtıcı ve nakliye paylarının tavanı gibi fiyatların doğrudan veya dolaylı olarak kamu tarafından belirlenmesine ilişkin uygulamalar sona erdirilmiş olup, akaryakıt fiyatları 01/01/2005 tarihinden itibaren en yakın erişilebilir uluslararası piyasa oluşumu dikkate alınarak serbest piyasa koşullarında belirlenmektedir. Ayrıca Uluslararası ham petrol fiyatının yanı sıra navlun bedeli, döviz kuru, ülkelerin mevzuatlarına göre belirledikleri gümrük vergileri gibi diğer vergileme unsurları, tarafların özel hukuk hükümleri çerçevesinde aralarındaki anlaşmalar, benzin ve motorin gibi ürünlerin kendi arz-talepleri ile belirli bir zamandaki dönemsel gelişmeler de akaryakıt fiyatlarının oluşumuna etki edebilmektedir.
Yurt içinde akaryakıt bayi satış fiyatının oluşumunda ise temel olarak üç ana bileşen bulunmakta olup, bunlar; ürün fiyatı (rafineri çıkış fiyatı veya ithalat fiyatı), dağıtıcı ve bayi marjı ile vergiler (ÖTV ve KDV) olarak sıralanmaktadır.
Uluslararası piyasalarda petrol fiyatlarının düşmesi veya döviz kurunda gerileme yaşanması durumlarında akaryakıt fiyatlarının aynı seviyede kalması ya da artış göstermesi hususu ise, fiyat oluşumunun yalnızca ham petrol fiyatlarına bağlı olmamasından kaynaklanmaktadır. Rafine ürünlerin uluslararası piyasa fiyatları, arz ve talep dengeleri, navlun maliyetleri, döviz kuru hareketleri, vergisel unsurlar ve piyasa koşullarında meydana gelen diğer gelişmeler de fiyat oluşumuna eş zamanlı olarak etki edebilmektedir. Bu nedenle söz konusu unsurların birlikte değerlendirilmesi sonucunda oluşan fiyatların nihai olarak pompa satış fiyatlarına yansıtılması söz konusu olmaktadır.
Vergisel düzenlemeler ise Bakanlığımız görev alanına girmemekte olup, konuya ilişkin Hazine ve Maliye Bakanlığı"ndan görüş alınmasının uygun olacağı değerlendirilmektedir.