Sinop ilindeki Tarihi Medrese Çarşısı'nda bulunan iş yerlerinin kapatılmasına ilişkin

Aşağıdaki sorularımın Anayasa'nın 98 inci ve TBMM İçtüzüğü 'nün 96'ncı maddeleri gereğince Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını saygılarımla arz ederim.

Sinop il merkezinde, Vakıflar Genel Müdürlüğü mülkiyetinde bulunan tarihi Medrese Çarşısı, uzun yıllardır kentin kültürel dokusuna, turizmine ve yerel ekonomisine katkı sunan, özgün ve yaşayan bir kamusal alan olarak faaliyet göstermekteydi. Söz konusu çarşıda yer alan 12 iş yerinin 11'inin kadın işletmeciler tarafından işletildiği, ağırlıklı olarak el emeği ve yöresel ürünlerin satışının yapıldığı bilinmektedir.

Ancak 15 Ekim 2025 tarihinde kiracılara gönderilen yazı ile, yalnızca iki buçuk ay gibi son derece kısa bir süre tanınarak iş yerlerinin boşaltılması istenmiş; bu sürenin sonunda çarşı fiilen tahliye edilmiş, dükkânların kapılarına kilit vurulmuştur. Böylelikle, kamuoyuna açık ve şeffaf herhangi bir bilgilendirme yapılmaksızın, Sinop'un önemli bir kültürel ve ticari alanı bir gecede işlevsiz hâle getirilmiştir.

Gerekçenin tamamını göster (8 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt

Tahliyeye gerekçe olarak bazı iş yerlerinde sözleşmeye aykırı fiziki düzenlemeler bulunduğu ifade edilmiştir. Buna karşın, kiraların düzenli ödendiği, işletmelerin kamuya karşı herhangi bir borcu ya da kira kaynaklı bir yükümlülük eksikliğinin bulunmadığı bilinmektedir. Düzettilebilir nitelikteki bu aykırılıkların, mevcut kira sözleşmeleri devam ederken, tüm işletmelerin topyekün tasfiyesine gerekçe yapılması, ölçülülük ilkesinin açık bir ihlali niteliğindedir.

Sinop halkı ve Medrese Çarşısı esnafı, uğradıkları maddi ve manevi zarara rağmen, alınan karara karşı herhangi bir fiili taşkınlık göstermemiş; devletine duyduğu saygı gereği dükkânlarını tahliye etmiştir. Bu tutum, yaşanan mağduriyete rağmen sergilenen sağduyunun ve kamu düzenine olan bağlılığın açık bir göstergesidir.

Bununla birlikte, ülke genelinde ekonomik krizin bu denli derinleştiği bir dönemde, üretime, istihdama ve turizme katkı sunan; vergisini ödeyen, sigortalı çalışan istihdam eden, kiralarını düzenli biçimde yatıran ve Sinop ekonomisinin canlı unsurlarından biri olan esnafların faaliyet alanlarının tamamen kapatılmasının, kamu yararıyla ve devletin ekonomik çıkarlarıyla ne ölçüde bağdaştığı ciddi bir soru işareti oluşturmaktadır. Bu durumun, dolaylı olarak devleti de ekonomik ve sosyal açıdan zarara uğratan bir sonuç doğurup doğurmadığı kamuoyunda haklı biçimde tartışılmaktadır.

Daha da önemlisi, Medrese Çarşısı'nın hangi amaçla ve hangi kuruma tahsis edileceğine ilişkin net ve şeffaf bir açıklama yapılmamış, ortaya çıkan belirsizlik Sinop kamuoyunda ciddi bir rahatsızlığa yol açmıştır. Ayrıca, 23 yıl önce medreseden turizm ve ticaret alanına dönüştürülen bu mekânla ilgili hangi gerekçelerle bu karara varıldığı, bugün ise neden bu anlayıştan geri dönülmek istendiği hususunda kamuoyunun bilgilendirilmemesi, idarenin tutarlılığı ve öngörülebilirliği açısından da soru işaretleri doğurmaktadır.

Kadın girişimcilerin yoğunlukta olduğu bir yapının bu şekilde ortadan kaldırılması; kadınların ekonomik hayattan dışlandığı, kentin kültürel ve turistik değerinin bilinçli biçimde zayıflatıldığı yönünde güçlü bir toplumsal algı oluşturmuştur.

Bu tablo karşısında; tahliye kararının hukuki dayanağının, idari sorumluluğunun ve kamu yararı gerekçesinin açık, net ve şeffaf biçimde ortaya konulması zorunludur.

YOKSA

Bu bağlamda;

SORULAR

1. Sinop Medrese Çarşısı'ndaki iş yerlerinin fiilen tahliye edilmesi ve kapılarına kilit vurulması, hangi idari karara ve hangi mevzuat hükmüne dayanmaktadır?

2. Tahliye işlemi gerçekleştirilmeden önce, tespit edilen sözleşmeye aykırılıkların i giderilmesi için kiracılara yazılı süre tanınmış mıdır? Tanınmadıysa, bunun gerekçesi nedir?

3. Tahliye edilen işletmelerin, kira borcu veya kamuya karşı herhangi bir mali yükümlülük eksikliği bulunmakta mıdır?

4. Düzettilebilir nitelikteki fiziki düzenlemeler gerekçe gösterilerek, mevcut kira sözleşmeleri sona ermeden tüm işletmelerin tahliye edilmesi, Vakıflar Genel Müdürlüğünün yerleşik uygulaması mıdır?

5. Medrese Çarşısı'nın tahliyesi sonrasında alan hangi kuruma tahsis edilmiştir veya edilmesi planlanmaktadır? Bu tahsisin amacı nedir?

6. Söz konusu tahliye ve tahsis sürecinde, alanın tarihi, kültürel ve turistik işlevi ile burada faaliyet gösteren kadın işletmecilerin sosyo-ekonomik durumu dikkate alınmış mıdır?

7. Medrese Çarşısı'nın kapatılmasıyla birlikte, Sinop'un turizmine ve yerel ekonomisine verilecek zarara ilişkin herhangi bir etki analizi yapılmış mıdır?

8. Tahliye edilen işletmecilere, alternatif bir yer tahsisi veya geçiş süreci desteği

   | sağlanmış mıdır?

9. Kamuoyunda oluşan tepkiler dikkate alınarak, Medrese Çarşısı'nın yeniden işlevlendirilmesi veya özgün ticari-kültürel yapısının korunması yönünde bir değerlendirme yapılması planlanmakta mıdır?