Mardin'de yer alan bir medrese ve türbenin restore edilmesi talebine ilişkin
Kaynak göster
Doğan Bekin (Yeniden Refah Partisi), 28 Şubat 2024 tarihinde 7/9985 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Kültür ve Turizm Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 174 gün sonra, 20 Ağustos 2024).
Doğan Bekin (Yeniden Refah Partisi, İstanbul). “Mardin'de yer alan bir medrese ve türbenin restore edilmesi talebine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/9985, 28 Şubat 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-9985-mardin-de-yer-alan-bir-medrese-ve-turbenin-restore-edilmesi-talebine-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/ec81bc6e-4017-48c1-bfa2-018df3e61f35
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 174 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Kültür ve Turizm Bakanı Sayın Mehmet Nuri Ersoy tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederinZ$./92/2024 - 4 oğan BEKİN İstanbul Milletvekili
Mardin ilimizde 22 Şubat 2019 Tarihinde Osman Devlet Sarayı yanındaki duvar yağışlar nedeniyle yıkılmıştır. Bu yıkılma sonrasında Osmanlı Devletinin ilk valisi Yakub Bey'in inşa ettiği YAKUBİYE MEDRESESİ'nin çeşme eyvanı ve hemen yanında Hüsamiye Külliyesi bünyesinde yer alan, daha önce o alanda kubbeli bir cami de olan Sahabi Muhammed el Faris bin Caferi Tayyar'ın türbesinin bir kısmı ortaya çıkmıştır.
Duvarın yıkılmasından sonra saklı kalan tarihi yapıların ortaya çıkmasının üzerinden altı yıl geçtiği halde herhangi bir restorasyon çalışması yapılmamıştır. Aksine birçok kez yıkılan duvar örülmek istenmiştir. Bölge halkının karşı çıkması sonucunda duvar örülmemiştir.
Araştırmacı yazar Nihat Ayanoğlu, 2 yıl boyunca Ezher Üniversitesinde binlerce kitabı tarayarak SAHABİ MUHAMED EL FARİS BİN CAFERİ TAYYAR'IN hayatını ve kabrinin kesin yerini tespit etmiştir. Birçok özelliğinin yanı sıra, Kerbela Şehidi olduğu kesin delillerle tespit edilmiş Şahabi Türbesine de sahip çıkılmamış ve gerekli çalışmalar başlatılmamıştır. Türbenin yer aldığı son dönemlerde El Gazi Mescidi olarak bilinen cami yıkılmışsa da ada içerinde yer alan parselin mahfuz ve Milli Emlak mülkiyetinde olduğu tespit edildiği uzmanlar tarafından ifade edilmektedir.
Bu bilgiler doğrultusunda;
SORULAR
Duvarın yıkımdan sonra aradan geçen 6 yıl süre zarfında neden hala tarihi eserlerin resterasyonu konusunda gerekli çalışmalar yapılmamıştır?
Yakubiye Medresesinin çeşme eyvanı ve yanında yer alan Hüsamiye Külliyesinin, daha öncesinde de kubbeli bir cami olan Sahabi Muhammed el Faris bin Caferi Tayyar'ın türbesinin restore edilmesi için yapılacak bir çalışma var mıdır?
Tarihi varlıklarımızı koruma altına alarak, Mardin ilimizde ortaya çıkan tarihi eserlerin günümüze kazandırılması için bir proje başlatmayı planlıyor musunuz?
Şahabi Muhammed el Faris bin Caferi Tayyar'ın türbesinin gerek Mardin ilimize gerekse ülkemizin tarihi varlıklarını günümüze kazandırmak için tescil verilecek midir?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Mehmet Nuri Ersoy, Kültür ve Turizm Bakanı ·
Bakanlığımız (Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel MüdürlüğüY'ca;
Caferi Tayyarın Türbesi olarak anılan yerleşkeye yönelik Mardin Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu Müdürlüğü arşivinde resmi olarak kayıtlı herhangi bir bilgi ve belge bulunmamakta olup sözlü kaynaklardan elde edilen bilgiler ışığında Mardin ili, Artuklu ilçesi, Gül Mahallesi, 133 ada 2 numaralı parselde yer alan yolun istinat duvarının yıkılması sonucu alanda çeşme ve yapı kalıntıları olduğu tespit edilmiş, 2863 sayılı Kanun kapsamında tescil işlemlerinin başlatılmasına ilişkin 29.11.2023 tarihli Kurul kararı alınmış, çeşme kalıntısı korunması gerekli taşınmaz kültür varlığı ve 1. Grup yapı olarak tescil edilmiş, diğer yapının tescil edilmesine yönelik talebin ise alanda Müze Müdürlüğünce gerçekleştirilecek yüzey araştırması ve dolgu temizliği sonucu hazırlanacak raporun sunulmasından sonra değerlendirilebileceğine karar verilmiştir.
Söz konusu yapı Mardin Kentsel Sit Alanı ve Koruma Amaçlı İmar Planı sınırları içinde, 17.07.1962 tarihli Bakanlar Kurulu Kararı ile ilan edilen Afete Maruz . Bölge olarak planlanmış alanda kalmaktadır.
Tescilli kültür varlıklarının restorasyonu hususu, 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu, diğer ilgili mevzuat ve Koruma Bölge Kurulları kararları çerçevesinde, yıllık yatırım programları kapsamında ve ödenekler nispetinde etaplandırılarak değerlendirilmekte olup yukarıda açıklanan hususlar doğrultusunda, söz konusu taşınmazda bu aşamada yürütülen veya yürütülmesi planlanan bir çalışma bulunmamaktadır.
Mardin ilinde bulunan tarihi eserlerin günümüze kazandırılması amacıyla. yapılan çalışmalar çerçevesinde; e Mardin Midyat Anıtları Restorasyonu ve Çevre Düzenlemesi,
"e Mardin Midyat Akçakaya ve Işıklar Mahallelerinde Kuyumcular, Hazır Giyimciler Caddesi ve Telkari Müzesi Onarımı (Mardin Midyat Anıtları Restorasyonu ve Çevre Düzenlemesi), e Midyat Ulucami Mahallesi 3. Etap 1. ve 2. Bölge Sokak Sağlıklaştırma/Cephe İyileştirme Yapım İşi, e Mardin Dargeçit Sokak Sağlıklaştırma Uygulamaları,
"e Mardin Matiate Yer Altı Şehrine Rölöve, Restitüsyon ve Restorasyon Projelerinin Hazırlanması (Mardin Midyat Sokak Sağlıklaştırma Uygulamaları işi kapsamında yürütülen iş) çalışmaları yürütülmektedir.
Mehmet Nuri ERSOYBakan