MAPEG tarafından ihaleye açılan maden sahalarının çevresel etkilerine ilişkin
Kaynak göster
Zeynel Emre (CHP), 16 Şubat 2026 tarihinde 7/40637 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 43 gün sonra, 31 Mart 2026).
Zeynel Emre (CHP, İstanbul). “MAPEG tarafından ihaleye açılan maden sahalarının çevresel etkilerine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/40637, 16 Şubat 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-40637-mapeg-tarafindan-ihaleye-acilan-maden-sahalarinin-cevresel-etkilerine-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/edfadb15-70c4-487b-ac94-019c6bdc86ad
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 43 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın T.C. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Sayın Alparslan BAYRAKTAR tarafından yazılı olarak yanıtlanmasını arz ederim.
Zeynel EMRE pa Miletvekili
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı'na bağlı Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü'nün (MAPEG) 317. ihale grubu kapsamında Türkiye genelinde 485 maden sahasını ihaleye çıkardığı; ihaleye çıkarılan sahaların toplam büyüklüğünün 548.696 hektar olduğu ve bu büyüklüğün yaklaşık İstanbul'un yüzölçümüne denk geldiği kamuoyuna yansımıştır. Söz konusu alanın 166.319 hektarlık bölümünün ise orman, tarım arazisi, mera ve su havzası niteliği nedeniyle Tarım ve Orman Bakanlığı ile bağlı kurumların iznine tabi olduğu ifade edilmektedir.
Tarım alanlarının yıllar içinde daraldığı, iklim krizi ve su stresi koşullarında gıda arz güvenliğinin öneminin arttığı bir dönemde; tarımsal üretim ve kırsal geçim kaynakları üzerinde etkisi olabilecek madencilik faaliyetlerinin yer seçimi, izin süreçleri ve yerleşim yerlerine yakınlık kriterleri bakımından kamuoyunun açık, anlaşılır ve denetlenebilir bilgilere ihtiyacı bulunmaktadır.
Bu bağlamda;
SORULAR
İhaleye çıkarılan sahalardan kaçı; orman alanı, tarım arazisi, mera-su havzası veya koruma kuşağı niteliğindedir? Bu sahaların il ve ilçe bazında dağılımı ile hangi nitelikleri nedeniyle maden sahası olarak değerlendirilmektedir?
Tarım arazisi veya mera niteliği taşıyan sahalar için, ihaleye çıkmadan önce tarımsal üretim, hayvancılık ve su kaynakları üzerindeki etkileri ortaya koyan bir tarımsal etki değerlendirmesi" yapılmış mıdır? Bu değerlendirme kapsamında Tarım ve Orman Bakanlığı'nın görüşü alınmış mıdır; üniversiteler (ziraat/orman fakülteleri) ve ilgili uzman kurumlarla bilimsel raporlar istenmiş midir?
Bu çalışma veya değerlendirmeler yapıldıysa hangi riskler tespit edilmiş ve hangi tedbirler öngörülmüştür; yapılmadıysa gerekçesi nedir?
Yerleşim yerlerine yakın olduğu belirtilen maden sahaları bakımından Bakanlığınız 'yakınlık/uzaklık" ölçütünü hangi somut kriter ve mesafe eşiklerine göre belirlemektedir? Bu ölçüte göre, ihaleye çıkarılan sahalar içinde veya bu mesafe sınırları içinde kalan kaç köy ve mahalle bulunmaktadır?
İhale edilecek sahalarda çevre ve insan sağlığına ilişkin (toz, gürültü, su kirliliği, atık yönetimi ve rehabilitasyon) asgari koşullar ihale aşamasında hangi bağlayıcı şartlarla güvence altına alınmıştır? Bu koşulların izleme ve denetimi hangi kurumlarca ve hangi usulle yapılacaktır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Alparslan Bayraktar, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı ·
İlgi 1 24/02/2026 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1805220 sayılı yazınız.
İstanbul Milletvekili Sayın Zeynel EMRE'nin tarafıma tevcih ettiği 7-40637 esas numaralı yazılı soru önergesi, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü'nün 99 uncu maddesi gereği ekte cevaplandırılmaktadır.
Bilgilerinizi arz ederim.
AlparsigA BAYRAKTAR
Bakan Ek: 7-40637 Esas Numaralı Önerge Cevabı (1 Sayfa) 03125464646 ETK Uzmanı 03122225760 Telefon No:(312) 546 58 80
EMRE'NİN YAZILI SORU ÖNERGESİNE İLİŞKİN (|! DÖNEM |! ESASNO !
CEVAPLAR b 284 740637
3213 Sayılı Maden Kanunu'na göre maden sahaları maden gruplarına göre ruhsatlandırılmakta ve ruhsatlandırma işlemleri ilk müracaat veya ihale yolu ile yapılmaktadır. Mezkur Kanun'un "İhale" başlıklı 30'uncu maddesinin birinci fıkrasında "7.Grup, 11. Grup (a) ve (c) bendi, UL. Grup ve V. Grup maden ruhsatları ihale ile verilir. (Ek cümle:19/7/2025-7554/10 md.) Sahayla ilgili konum, rezerv ve geçmiş bilgiler doğrultusunda Genel Müdürlük tarafından gerekliliği ortaya konulan hâllerde 1. Grup (b) bendi ve IV. Grup maden ruhsatları da ihale ile verilir. İhale ilanı Resmi Gazete'de yayımlanır." hükmü yer almakta olup, mevzuat çerçevesinde madenlerimizin üretilmesi ve ülkemiz ekonomisine kazandırılması amacıyla maden sahaları ihale yolu ile ruhsatlandırılmaktadır.
Bakanlığımız madencilik faaliyetlerinde önce insan, sonra çevre sonra katma değerli üretim düsturu ile hareket etmekte olup, maden sahalarının ihale yolu ile ruhsatlandırılması işlemlerinde; ihaleye çıkarılacak alanın kamu hizmeti ve umumun yararına ayrılmış yerlere, Karayolları Genel Müdürlüğü sorumluluğunda olan yollara, 1/5000 veya 1/2000 ölçekli nazım imar planı onaylanmış özel mülkiyete konu araziler ve binalar ile organize hale gelmiş tarım ve hayvancılık bölgelerine, denizlere, göllere, I. derece sit alanlarında fiziki olarak ortaya çıkarılmış kültürel varlıklara, mera ve orman alanlarına, su havzalarına isabet edip etmediğinin kontrolü yapılmakta ve bu alanlar ihale edilmemektedir. Ayrıca bahsi geçen alanlara, yatay olarak uygun mesafelerde koruma alanları bırakılarak ihalelik sahalar oluşturulmaktadır.
İhale yolu ile hak sağlanılan maden sahalarında; Maden Kanunu, Maden Yönetmeliği, Maden Sahaları İhale Yönetmeliği ve ilgili mevzuat çerçevesinde gerekli izinler alındıktan sonra madencilik faaliyetleri yapılabilmektedir.
Yürütülecek madencilik faaliyetleri ile ilgili olarak; maden sahalarında arama ve işletme ruhsat süreçlerinden sonra ruhsat sahipleri tarafından madencilik faaliyetlerine başlanabilmesi için "işletme izni" alınması gerekmekte olup, mevcut sahaların çok küçük bir alanına tekabül eden ve fiili olarak madencilik faaliyetinin yürütüldüğü alanı ifade eden işletme izinli alanlarda faaliyete başlanabilmesi için izin alanına yönelik olarak 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 7'nci maddesinde belirtilen; mülkiyet izninin (orman/mera/tapulu arazi vb.), ÇED Belgesi'nin, İş Yeri Açma ve Çalışma Ruhsatı'nın ve ilgili Bakanlık/Kurumlardan alınması zorunlu olan diğer tüm izinlerin (Sit, Milli Parklar, Turizm Bölgeleri Alanları ve Merkezleri ile Kültür ve Turizm Koruma ve Gelişim Bölgeleri ve duyarlı bölgeler için vb.) tamamlanması gerekmektedir.
Yapılacak olan madencilik faaliyetinin çevreye olan etkilerinin yerel halkla beraber ilgili kurumlarca etraflıca değerlendirildiği izin süreçlerini tamamlayamayan hiçbir ocağın açılmasına ise Bakanlığımızca müsaade edilmemekte olup, bu bağlamda tek başına arama ve/veya işletme ruhsatına sahip olunması fiili olarak madencilik faaliyetlerinin başlatılabilmesi için yeterli olmamaktadır.
Yürütülecek olan faaliyetlerin çevresel etkilerini konu alan ÇED sürecine ilişkin işlemler ise Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı uhdesinde yürütülmekte olup, bu çerçevede Önerge içeriğinde yer alan ve diğer bakanlıkların görev alanına giren hususlara ilişkin bilgilerin ilgili kurum/kuruluşlardan alınmasının uygun olacağı değerlendirilmektedir.