Esnaf ve kobilere ait kamu borçlarının yeniden yapılandırılması talebine ilişkin
Kaynak göster
Nurten Yontar (CHP), 20 Şubat 2026 tarihinde 7/40934 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Hazine ve Maliye Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 49 gün sonra, 10 Nisan 2026).
Nurten Yontar (CHP, Tekirdağ). “Esnaf ve kobilere ait kamu borçlarının yeniden yapılandırılması talebine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/40934, 20 Şubat 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-40934-esnaf-ve-kobilere-ait-kamu-borclarinin-yeniden-yapilandirilmasi-talebine-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/693cc45a-2828-432f-bc69-019c894f82fa
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- Bakanlığa iletildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 49 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 39 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Hazine (Bakanı Sayın Mehmet Şimşek tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını saygılarımla arz ederim.
Son dönemde esnaf ve küçük-orta ölçekli işletmeler tarafından tarafıma iletilen yoğun başvurularda, birikmiş vergi borçlarına uygulanan gecikme faizi ve gecikme zamlarının, ana para borcunu ödeme iradesi bulunan mükellefler açısından dahi sürdürülemez bir mali yük oluşturduğu ifade edilmektedir.
Yine, Esnaf ve Sanatkarlar Kredi ve Kefalet Kooperatifleri aracılığıyla kullanılan krediler ile kamu bankaları, başta Halk Bankası olmak üzere sağlanan düşük faizli kredi imkanlarından yararlanabilmek için BAĞ-KUR prim borcunun bulunmaması şartı aranmaktadır. Ancak Mevcut ekonomik koşullar; yüksek enflasyon, artan girdi maliyetleri, daralan iç talep ve krediye erişimde yaşanan zorluklar nedeniyle esnafın nakit akışı ciddi şekilde bozulmuş olup, esnafın krediye erişiminin tamamen engellenmesi, işletmelerin faaliyetlerini sürdürebilmesini güçleştirmektedir.
Gerekçenin tamamını göster (14 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Özellikle KOBİ niteliğindeki firmalar, bir yandan üretim ve istihdamı sürdürmeye çalışırken diğer yandan birikmiş kamu borçlarının faiz yükü altında faaliyet göstermektedir. Günlük olarak işleyen gecikme faizleri, yapılan ödemelerin önemli bir kısmının ana para yerine faize gitmesine neden olmakta bu durum borcun azalmasını güçleştirmekte ve mükellef üzerinde psikolojik ve mali bir çıkmaz yaratmaktadır.
Öte yandan, vergi dairelerince borç nedeniyle ticari araçlara konulan yakalama şerhleri, özellikle nakliye, lojistik ve saha hizmeti yürüten işletmeler açısından doğrudan faaliyet durmasına yol açabilmektedir. Üretim ve ticaretin aracı olan unsurların fiilen devre dışı bırakılması, yalnızca borçlu firmayı değil, o firmayla iş yapan tedarikçi ve müşterileri de olumsuz etkilemektedir.
Ayrıca, vergi dairelerince alacağın tahsili amacıyla firmaların çalıştığı üçüncü kişi ve kurumlara gönderilen haciz ve ödeme yazıları, ticari itibarı zedeleyici sonuçlar doğurabilmektedir. Bu yazıların muhatap firmalara ulaşması halinde, iş ilişkilerinin askıya alınması veya sonlandırılması söz konusu olabilmekte; bu durum borçlu işletmenin gelir elde etme kapasitesini daha da daraltmaktadır.
Vergi tahsilatı elbette çok önemli olsa da mali disiplin ile üretim, ticaret ve istihdamın korunması arasında makul bir denge kurulması gerekmektedir. Ekonomik daralma dönemlerinde faiz yükünün makul seviyelere çekilmesi, birikmiş gecikme faizlerinin silinmesi ya da sınırlandırılması ve borçların işletmelerin nakit akışına uygun, öngörülebilir ve ödenebilir taksitlerle yapılandırılması hem kamu alacağının tahsilini hızlandırabilecek hem de ekonomik faaliyetin devamlılığını sağlayabilecektir.
Bu bilgiler ışığında;
2024 ve 2025 yıllarında vergi borcu bulunan mükellef sayısı kaçtır? Bu borçların toplam tutarı ne kadardır?
Söz konusu borçların ne kadarı ana para ne kadarı gecikme faizi ve gecikme zammından oluşmaktadır?
Gecikme faizi oranı hangi ekonomik göstergeler esas alınarak belirlenmektedir?
BAĞ-KUR borcu nedeniyle son iki yıl içinde kredi başvurusu reddedilen esnaf sayısı kaçtır?
BAĞ-KUR borcu bulunan esnafa, borcunu yapılandırması veya kredi tutarından mahsup edilmesi suretiyle kredi kullandırılmasına yönelik bir düzenleme yapılması düşünülmekte midir?
Vergi borcu nedeniyle araçlara konulan yakalama şerhi sayısı son iki yılda kaçtır? Bu uygulamanın ticari araçlar açısından üretim ve istihdam üzerindeki etkisine ilişkin bir etki analizi yapılmış mıdır?
Vergi dairelerince üçüncü kişi ve firmalara gönderilen haciz-ödeme yazılarının sayısı nedir?
Bu yazıların firmaların ticari itibarı üzerindeki etkisine dair Bakanlıkça bir değerlendirme yapılmış mıdır?
Vergi tahsilatını hızlandırmak amacıyla gecikme faizlerinin silinmesi, düşürülmesi ya da belirli bir üst sınırla sınırlandırılması yönünde bir çalışma bulunmakta mıdır?
SORULAR
Vergi borçlarının işletmelerin nakit akışına uygun, uzun vadeli ve ödenebilir taksitlerle yeniden yapılandırılmasına yönelik yeni bir düzenleme planlanmakta mıdır?
Küçük ve orta ölçekli işletmeler için ayrı bir yapılandırma veya faiz indirimi modeli geliştirilmesi gündemde midir?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Mehmet Şimşek, Hazine ve Maliye Bakanı ·
İlgi yazınız ekinde alınan Tekirdağ Milletvekili Sayın Nurten YONTAR'" a ait yazılı soru önergesine ilişkin olarak, Bakanlığımız tarafından hazırlanan cevap metni ektedir.
Mate.
Mehmet ŞİMŞEK Bakan
Bilgilerini ve gereğini arz ederim.
Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat: 3-4
7140934 Esas Sayılı Soru Önergesine İlişkin Olarak Hazine ve Maliye Bakanlığı Cevap Metni
Sayın Nurten YONTAR, öncelikle şahsıma yönelik olarak Bakanlığımıza sunduğunuz yazılı soru önergeniz için teşekkür ederim.
Anayasanın 73'üncü maddesinde, "Vergi, resim, harç ve benzeri mali yükümlülükler kanunla konulur, değiştirilir veya kaldırılır." hükmüne yer verilmiştir. Bu çerçevede, mükelleflerin vergi borçlarının yeniden yapılandırılması amacıyla kanuni düzenleme yapma yetkisi Türkiye Büyük Millet Meclisinin takdirinde bulunmaktadır.
6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 48'inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, amme borcunun vadesinde ödenmesi veya haczin tatbiki veyahut haczolunmuş malların paraya çevrilmesi amme borçlusunu çok zor duruma düşürecekse, borçlu tarafından yazı ile istenmiş ve teminat gösterilmiş olmak şartıyla, alacaklı amme idaresince veya yetkili kılacağı makamlarca; amme alacağı 36 ayı geçmemek üzere ve faiz alınarak tecil olunabilir. Bu nedenle, mükelleflerin çok zor durumda olmaları nedeniyle borçlarını defaten ödeyemeyeceklerini belirterek, bağlı oldukları vergi dairelerinden borçlarının tecil ve taksitlendirilmesini talep etmeleri ve yapılacak değerlendirme sonucunda da bu taleplerinin kabul edilmesi halinde, cari oranda tecil faizi alınarak tecil ve taksitlendirme kapsamına giren borçlarının taksitlendirilmesi mümkün bulunmaktadır.
Öte yandan, Türkiye genelinde vergi borçlarının toplam hacmine ilişkin bilgiler "https:/muhasebat.hmb.gov.ir" internet adresinde yayımlanmakta ve kamuoyu ile paylaşılmaktadır.
Ayrıca, 5570 sayılı Kamu Sermayeli Bankalar Tarafından Yürütülen Faiz Destekli Kredi ve Kâr Payı Destekli Fon Kullandırılmasına Dair Kanun çerçevesinde, T. Halk Bankası A.Ş. (Banka) tarafından esnaf ve sanatkârların finansman ihtiyaçlarının uygun koşullarda karşılanmasını teminen 2002 yılından itibaren yürürlüğe giren kararlar çerçevesinde Hazine faiz destekli krediler kullandırılmaktadır. Banka aracılığıyla esnaf ve sanatkârlara kullandırılan bu kredilere cari faiz oranları esas alınarak "050 indirim oranı uygulanmakta olup indirim nedeniyle oluşan fark Bakanlığımız bütçesinden karşılanmaktadır.
Sağlanan bu imkân kapsamında, yıllar içinde geniş bir kesime ulaşılmış olup esnaf ve sanatkârlar için finansmana erişim kolaylaştırılmıştır. Böylece ekonomik faaliyetlerin sürdürülebilirliği desteklenmiştir.
Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat: 3-4
Bununla birlikte, 9436 sayılı Kararın 7'nci maddesinin beşinci fıkrası uyarınca; 2026 yılı Ocak ayı başından itibaren yapılacak kredi tahsis işlemlerinde "vadesi geçmiş borç durumu" sorgulanması hükme bağlanmıştır. Ancak, 15.02.2026 tarihli ve 10935 sayılı Cumhurbaşkanı
Kararı ile 9436 sayılı Kararda revizyona gidilmiştir.
Yeni düzenleme ile geleneksel, kültürel, sanatsal değeri olan ve kaybolmaya yüz tutmuş meslek kollarında faaliyet gösteren esnafa kullandırılacak krediler 2026 sonuna kadar istisna kapsamına alınmış; diğer kullanımlarda ise borcu bulunan esnaf ve sanatkârlara kredi kullandırım aşamasında yıllık 300.000 TL'yi aşmamak ve kredi tutarının 9025'i ile sınırlı kalmak kaydıyla borcun krediden mahsup edilmesi imkânı getirilmiştir.
Öte yandan, önergede bahsi geçen diğer hususlar Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı uhdesinde bulunmaktadır.
Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat: 3-4
Mehmet ŞİMŞEKBakan