Küçük esnafın vergi ve SGK prim borçlarının yapılandırılması talebine ilişkin
Kaynak göster
Mustafa Sezgin Tanrıkulu (CHP), 24 Mart 2026 tarihinde 7/42386 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Hazine ve Maliye Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 45 gün sonra, 8 Mayıs 2026).
Mustafa Sezgin Tanrıkulu (CHP, Diyarbakır). “Küçük esnafın vergi ve SGK prim borçlarının yapılandırılması talebine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/42386, 24 Mart 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-42386-kucuk-esnafin-vergi-ve-sgk-prim-borclarinin-yapilandirilmasi-talebine-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/18e35f7a-29f1-4a92-97e1-019d2016aa35
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- Bakanlığa iletildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 45 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 36 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Hazine ve Maliye Bakanı Sayın Mehmet Şimşek tarafından Anayasa'nın 98'inci ve İçtüzüğün 96 ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olârak cevaplandırılmasını arz ederim. 22.03.2026 ç Av.Dr NM Tanrıkulu
Türkiye'de derinleşen ekonomik kriz, özellikle dar gelirli vatandaşlar ile küçük esnaf üzerinde yıkıcı etkiler yaratmaktadır. Artan enflasyon ve hayat pahalılığı nedeniyle vatandaşlar yalnızca temel ihtiyaçlarını karşılayabilir hale gelmiş, bu durum iç piyasada ciddi bir daralmaya yol açmıştır.
Tüketim harcamalarının zorunlu ihtiyaçlarla sınırlı kalması, başta küçük esnaf olmak üzere ticari hayatın tüm aktörlerini olumsuz etkilemektedir. Bayram gibi dönemlerde dahi beklenen ekonomik hareketlilik gerçekleşmemekte, birçok esnaf siftah yapamadan iş yerini kapatmak zorunda kalmaktadır. Bu durum, esnafın kira, çalışan ücreti ve diğer işletme giderlerini karşılayamamasına yol açmaktadır.
Gerekçenin tamamını göster (3 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Öte yandan, vergi ve prim borçlarını ödeyemeyen esnafın banka hesaplarına ve gayrimenkullerine e-haciz yoluyla el konulması, ekonomik faaliyetlerini tamamen durma noktasına getirmektedir. Borçlarını ödemek isteyen ancak nakit akışı sağlanamayan esnafın, mevcut uygulamalar nedeniyle ödeme imkânı da ortadan kalkmaktadır.
Esnaf temsilcileri tarafından borçların yapılandırılması ve makul taksitlendirme modellerinin hayata geçirilmesi talep edilmektedir. Ayrıca, ekonomik canlanmayı desteklemek amacıyla çeşitli (sektörlerde teşvik mekanizmalarına ihtiyaç duyulmaktadır. Bu kapsamda, eski araçların ekonomiye yükünü azaltmak ve yeni üretimi teşvik etmek amacıyla hurda araç teşviki de gündeme getirilmektedir.
Bu bağlamda,
SORULAR
Türkiye genelinde küçük esnafın son 3 yıl içerisinde kapanan iş yeri sayısı kaçtır? Bu işletmelerin sektörel dağılımı nedir?
Esnafın vergi ve SGK borçları nedeniyle başlatılan e-haciz işlemlerinin toplam sayısı nedir? Bu işlemlerden etkilenen esnaf sayısı kaçtır?
E-haciz uygulamaları nedeniyle faaliyetlerini durdurmak zorunda kalan esnaf sayısına ilişkin Bakanlığınızın bir çalışması var mıdır?
Küçük esnafın borçlarının yeniden yapılandırılmasına yönelik yeni bir düzenleme yapılması planlanmakta mıdır?
Mevcut borç yapılandırma uygulamalarından yararlanamayan veya ödeme güçlüğü çeken esnaf için özel bir taksitlendirme modeli oluşturulacak mıdır?
Esnafın kira, enerji ve personel giderlerini karşılayabilmesi için doğrudan destek veya teşvik programları planlanmakta mıdır?
Bayram dönemlerinde beklenen ticari hareketliliğin gerçekleşmemesine ilişkin Bakanlığınızın yaptığı bir etki analizi var mıdır?
İç talepte yaşanan daralmanın ekonomiye ve vergi gelirlerine etkisine ilişkin güncel veriler nelerdir?
Hurda araç teşviki uygulamasının yeniden hayata geçirilmesine yönelik bir çalışma bulunmakta mıdır?
Türkiye'de 20 yaş ve üzeri araç sayısı kaçtır? Bu araçların ekonomik ve çevresel etkilerine ilişkin bir analiz yapılmış mıdır?
Hurda araç teşviki ile yerli üretim, çevre ve yakıt tasarrufu açısından sağlanabilecek katkılar konusunda Bakanlığınızın bir projeksiyonu var mıdır?
Küçük esnafın finansmana erişimini kolaylaştırmak amacıyla kamu bankaları aracılığıyla yeni kredi paketleri açıklanacak mıdır?
Dar gelirli vatandaşların alım gücünü artırmaya yönelik kısa ve orta vadeli somut politikalar nelerdir?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Mehmet Şimşek, Hazine ve Maliye Bakanı ·
İlgi yazınız ekinde alınan Diyarbakır Milletvekili Sayın Av. Dr. M. Sezgin TANRIKULU'na ait yazılı soru önergesine ilişkin olarak, Bakanlığımız tarafından hazırlanan cevap metni ektedir.
Bilgilerini ve gereğini arz ederim.
VON A
Mehmet ŞİMŞEK Bakan
7142386 Esas Sayılı Soru Önergesine İlişkin Olarak Hazine ve Maliye Bakanlığı Cevap Metni Sayın Av. Dr. M. Sezgin TANRIKULU, öncelikle şahsıma yönelik olarak Bakanlığımıza sunduğunuz yazılı soru önergeniz için teşekkür ederim.
5570 sayılı Kamu Sermayeli Bankalar Tarafından Yürütülen Faiz Destekli Kredi ve Kâr Payı Destekli Fon Kullandırılmasına Dair Kanun çerçevesinde, T. Halk Bankası A.Ş. (Banka) tarafından esnaf ve sanatkârların finansman ihtiyaçlarının uygun koşullarda karşılanmasını teminen 2002 yılından itibaren yürürlüğe giren kararlar çerçevesinde Hazine faiz destekli krediler kullandırılmaktadır. Söz konusu kredilere ilişkin uygulama esasları son olarak 2025- 2027 yılları arasında kullandırılacak kredileri kapsayacak olan 9436 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe giren Karar'da belirlenmiştir. Banka aracılığıyla esnaf ve sanatkârlara kullandırılan kredilere cari faiz oranları esas alınarak yüzde 50 indirim oranı uygulanmakta olup indirim nedeniyle oluşan fark Bakanlığımız bütçesinden karşılanmaktadır. Sağlanan bu imkân kapsamında, yıllar içinde geniş bir kesime ulaşılmış olup esnaf ve sanatkârlar için finansmana erişim kolaylaştırılarak ekonomik faaliyetlerin sürdürülebilirliği desteklenmiştir.
Bununla birlikte, 9436 sayılı Karar'ın 7 nci maddesinin beşinci fıkrası uyarınca, 2026 yılı Ocak ayı başından itibaren yapılacak kredi tahsis işlemlerinde "vadesi geçmiş borç durumu" sorgulanması hükme bağlanmıştır. Ancak, 10953 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile 9436 sayılı Karar'da değişikliğe gidilmiştir. Yeni düzenleme ile esnaf ve sanatkârı korumak adına kaybolmaya yüz tutmuş meslek kollarındaki esnaf ve sanatkâr kredileri 2026 sonuna kadar istisna kapsamına alınmış, diğer kullanımlarda ise borcu bulunan esnaf ve sanatkârların krediye erişimlerine imkân tanınmıştır. Bu kapsamda, kredi kullandırım aşamasında borcu bulunanlar için kredi tutarının yüzde 25'ini ve her halükarda yılda toplam 300.000 TL'yi geçmemek kaydıyla borcun öncelikli olarak açılacak farklı bir krediden mahsup edilmesi imkânı getirilmiştir.
Öte yandan, vatandaşlarımızın alım gücünü artırmaya yönelik enerji destekleri kapsamında 2003 yılından itibaren ihtiyaç sahibi hanelere kömür yardımı sağlanmakta olup enflasyonla mücadele kapsamında, hane halkının kullandığı doğalgazda 2021 yılından elektrikte ise 2022 yılından itibaren sübvansiyon uygulanmaktadır.
Diğer taraftan, alacak takibi işlemlerinin her safhasında vergi dairelerimiz, gerek Hazine gerekse borçlu mükelleflerimizin menfaatini mümkün olan en üst düzeyde gözetmektedir. Haciz aşamasına geçilmeden önce borçlulara öncelikle ödeme emri tebliğ edilmek suretiyle borç hatırlatması yapılmakta ve borçların 15 gün içinde ödenmemesi halinde Kanun?'da
Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat: 3-4 belirlenmiş olan cebri icra yöntemlerinin tatbik edileceği bildirilmektedir. Ayrıca, yasal bir zorunluluk olmamasına karşın, gönüllü uyumun artırılması bakımından vergi dairelerince mükellefler ile görüşmeler gerçekleştirilmekte, hakları ve yükümlülükleri hatırlatılarak amme alacağının Hazine'ye bir an önce intikali için gereken çaba gösterilmekte, buna rağmen borcunu ödeme konusunda uyum göstermeyen mükelleflerin varlıkları üzerine haciz tatbiki yoluna gidilmektedir. Bu kapsamda, elektronik ortamda tebliğ edilen haciz bildirileri ile borçluların, bildirinin tebliğ edildiği anda bankalar nezdindeki mevcut varlıklarına, yalnızca bildiriye konu alacak tutarı kadar (borcun aslı ve ferileri dahil olmak üzere) haciz tatbik edilmekte olup takibe konu borç tutarlarını aşan haciz tatbiki yoluna gidilmesi yasal olarak da mümkün bulunmamaktadır. Uygulanan haciz işlemi ise hacze konu varlıkların borca mahsup edilmek üzere vergi dairesi hesaplarına aktarılması ile ödemeler nispetinde veya haciz bildirisinin çeşitli sebeplerle iptali üzerine kaldırılmakta, vergi dairelerince borçluların banka hesaplarına herhangi bir bloke uygulanmamaktadır.
Bununla birlikte, mükelleflerin çok zor durumda olmaları nedeniyle borçlarını ödeyemeyeceklerini belirterek bağlı bulundukları vergi dairesinden borçlarının tecilini talep etmeleri halinde, tecil kapsamına giren borçlarını mevzuatta yer alan genel şartlar ve tecile yetkili makamın öngördüğü diğer şartlar dahilinde taksitler halinde ödemeleri mümkün bulunmaktadır.
Bu çerçevede, önümüzdeki dönemde de vergi politikamız, bütüncül sosyal politikalarımızın önemli bir bileşeni olarak da etkin bir şekilde kullanılacak, vatandaşlarımız, esnafımız, çiftçimiz, ücretli çalışanlarımız başta olmak üzere ihtiyaç duyulan bütün alanlar desteklenmeye devam edilecektir.
Soru önergesinde bahsi geçen diğer hususlara
"htips://www.tobb.org.ir/Sayfalar/AnaSayfa.php " internet adresinden erişilebilmektedir.
Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat: 3-4 e-posta; sgbsoruonergelerizehmb.goy.ir Elektronik Ağ: www.hmb.gov.tr
Mehmet ŞİMŞEKBakan