2025 Aile Yılı kapsamında Bakanlıkça yürütülen çalışmalara ilişkin

İlgi (o : 04.03.2026 tarihli ve 1809371 sayılı yazınız.

İlgi yazı ekinde alınan Hatay Milletvekili Sayın Doç. Dr. Necmettin ÇALIŞKAN tarafından Bakanlığımıza yöneltilen 7/41039 Esas Numaralı yazılı soru önergesine, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 99 uncu maddesi uyarınca hazırlanan cevabi yazımız ekte sunulmuştur.

Mahinur ÖZDEMİR GÖKTAŞ Bakan

Hatay Milletvekili Sayın Doç. Dr. Necmettin ÇALIŞKAN'a Ait 7/41039 Esas Numaralı Yazılı Soru Önergesine İlişkin Cevap Metni

Ailenin öneminin vurgulanması, aile içindeki birlik ve beraberliğin korunması, mevcut riskler karşısında ailenin desteklenmesi, toplumun sağlıklı bir şekilde varlığını sürdürebilmesi, toplumsal değerlerin yaşatılması ve nesilden nesile aktarılması, aileyi destekleyen politikaların yaygınlaştırılması amacıyla 2025 yılı olarak Sayın Cumhurbaşkanımız tarafından Aile Yılı ilan edilmiştir. Aile yılı kapsamında ailenin korunmasına ve güçlendirilmesine yönelik olarak ilgili kurumlarla iş birliğinde çeşitli çalışmalar ve aile kurumuna yönelik farkındalığın artırılmasına ilişkin faaliyetler gerçekleştirilmiştir.

Diğer taraftan, "Küreselleşen Dünyada Ailenin Korunması ve Güçlendirilmesi" temalı Uluslararası Aile Forumu, ailenin korunması ve güçlendirilmesi, aileye ve çocuklara zararlı akımlarla mücadele edilmesi, güçlü bir nüfus yapısına sahip olunması amaçlarıyla; aileden sorumlu bakanlar, uluslararası kurum temsilcileri, akademisyenler ve STK üyeleri katılımıyla 22-23 Mayıs 2025 tarihlerinde İstanbul'da gerçekleştirilmiştir.

Kapanışı Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip ERDOĞAN ve Sayın Emine ERDOĞAN'ın teşrifleri Oile (gerçekleştirilen (Uluslararası Aile Forumunda Sayın Cumhurbaşkanımızın liderliğinde 2026-2035 dönemi "Aile ve Nüfus 10 Yılı" ilan edilmiştir. Aile yılı kapsamında aileyi merkeze alan politikaların küresel düzeyde tartışıldığı Forumda 27 ülkeden bakanlar ve üst düzey politika yapıcılarla bir araya gelinerek aileye yönelik ortak değerler ve karşılaşılan tehditler ile çözüm yolları masaya yatırılmıştır.

Ayrıca 2 Aralık 2025 tarihinde Aile ve Nüfus On Yılına Doğru Uluslararası Sempozyumu gerçekleştirilmiştir. Sempozyumda, "Ailenin Güçlendirilmesine Yönelik Politikalar" ile "Ulusal ve Uluslararası Nüfus Politikaları" başlıklı iki panel gerçekleştirilmiştir. Bu kapsamda genç ve dinamik nüfusa yönelik faaliyetler de ilgili kurum ve kuruluşların iş birliğiyle yapılmaktadır.

Bununla birlikte, ailenin korunması ve güçlendirilmesi, karşı karşıya kaldığı risklerin azaltılması ile ülkemizin sosyal kalkınmasını desteklemek üzere aktif ve dinamik nüfus yapısının korunması, aile ve evlilik kurumunun güçlendirilmesi ve bu sayede sosyal refahın artırılması amacıyla aile ve evlilik kurumunun korunması ve güçlendirilmesine yönelik stratejilerin, hedeflerin ve faaliyetlerin yer aldığı "Ailenin Korunması ve Güçlendirilmesi Vizyon Belgesi ve Eylem Planı (2024-2028)" uygulamaya konulmuştur.

Bakanlığımız hizmetlerinin tek çatı altında sunulduğu Sosyal Hizmet Merkezleri (SHM), 2013 yılından bu yana ailelere ve fertlere yönelik koruyucu, önleyici, destekleyici, iyileştirici sosyal hizmet çalışmalarını ilgili paydaşlarla iş birliği halinde sunmaya devam etmektedir. Aile içi iletişimin güçlendirilmesi ve aile bireylerinin sorun çözme becerilerinin geliştirilmesi amacıyla eğitim ve danışmanlık hizmetleri yürütülmektedir. Çiftleri evlilik hayatına hazırlamak amacıyla iletişim, hukuk ve sağlık konularını içeren Evlilik Öncesi Eğitim Programı ve temel aile yaşam becerilerine yönelik bilgi, beceri ve tutumları olarak edinebilmeleri için eğitim ve iletişim, hukuk, iktisat, medya ve sağlık olmak üzere 5 alandan ve 28 modülden oluşan Aile Eğitim Programı (AEP) kapsamında çalışmalar devam etmektedir. 2025 yılında AEP kapsamında 1,1 milyon kişiye eğitim verilmiştir. AEP'in yanı sıra anne babaların kendi potansiyellerini ve güçlü yönlerinin farkına varmalarını sağlamak, çocuklarıyla olan etkileşimini ve aile içi iletişimi güçlendirmek, ebeveynlik ile ilgili olumlu tutum ve davranışları desteklemek ve değişime yönelik aile odaklı pratikleri hayata geçirmek amacıyla Modüler Aile Eğitim Programı geliştirilmiştir. Aile Danışmanlığı hizmeti, Aile Danışmanlığı, Boşanma Süreci Danışmanlığı ve Bireysel Danışmanlık olmak üzere 3 temel başlık altında gerçekleştirilmekte ve 81 ilde Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlükleri ve Sosyal Hizmet Merkezlerindeki uzman personel aracılığı ile ücretsiz olarak sunulmaktadır. Bu hizmet ile aile bireylerini güçlendirmek, aile içi ilişkileri düzenlemek, aile bireylerinin iletişim, stresle baş etme, problem çözme becerilerini geliştirmek, evliliğin işleyişinde yaşanan ya da yaşanması muhtemel sorunların çözümüne destek olmak hedeflenmektedir.

Aile yılında aileler için dijital bir rehber olma özelliği taşıyan "İlk Öğretmenim Ailem Mobil Uygulaması" hayata geçirilmiştir. Bu uygulama ile anne babaların olumlu ebeveynlik tutum ve becerilerine sahip olmalarını desteklemek, sağlıklı nesillerin yetişmesine katkı sağlamak, anne babaların çocuklarının sağlıklı gelişimlerindeki rolünü güçlendirmek amaçlanmaktadır. Ayrıca, uygulama kapsamında vatandaşlarımızdan iletilen sorular uzmanlarımız tarafından cevaplanmaktadır. Uygulama marketlerden ücretsiz olarak indirilebilmektedir.

Ailelerin ve bireylerin huzur ve mutluluğunu tehdit eden kötü alışkanlık ve bağımlılık sorunlarının engellenmesine ve çözümüne ilişkin çalışmalar da gerçekleştirilmektedir. Bu kapsamda bağımlılık probleminin önüne geçmek amacıyla Sosyal Uyum Süreci Danışmanlığı ile 18 yaş üzeri bireylere ve ailelerine sosyal uyum süreçlerinde tedaviye yönlendirme, tedavi sonrası sosyal uyum, hayata katılım, meslek edinme, iş bulma, arkadaşları ve ailesiyle olan ilişkilerini geliştirme, topluma yeniden uyum süreçlerini düzenleme yoluyla destek olunmaktadır. Bununla birlikte, Türkiye Bağımlılıkla Mücadele eğitimleri ile bireylerin ve dolayısıyla ailelerin bağımlılık riskinden korunmasına yönelik alkol, madde, tütün, kumar ve teknoloji bağımlılığı ile mücadele alanlarında farkındalığın artırılması amaçlanmaktadır.

Aile Sosyal Destek Programı (ASDEP) kapsamında ise 2017 yılından bu yana vatandaşlarımıza yönelik gerekli rehberlik ve yönlendirme çalışmaları yürütülmektedir.

Diğer taraftan, Ülkemizin yer altı kaynaklarından elde edilen gelirden aktarılan paylarla oluşturulan Aile ve Gençlik Fonu kapsamında 81 ilde uygulanan Evlenecek Gençlerin Desteklenmesi Projesi 2025 yılı itibariyle ülkemiz genelinde yaygınlaştırılmıştır. Proje kapsamında gerekli kriterleri sağlayan, eğitim/danışmanlık hizmetlerine katılan ve resmi nikâhı gerçekleşen çiftlere 2 yılı geri ödemesiz 48 ay vadeli kredi desteği sağlanmakta olup ülkemiz genelinde toplam 66 bin çift krediden yararlanmıştır. 1 Ekim 2025 itibarıyla yürürlüğe giren yeni düzenlemeler doğrultusunda başvuran çiftlerin her ikisinin de 18-25 yaş aralığında olması halinde kredi tutarı 290.000 TL, 26-29 yaş aralığında olması halinde ise 200.000 TL olarak belirlenmiştir. Gelir durumu değerlendirmesinde esas alınan son 6 aylık ortalama gelir sınırı da asgari ücretin 2.3 katından 2.5 katına çıkarılmıştır. Projeye başvuru yapan ve nikâhını bekleyen çiftlere, imzalanan iş birliği protokolleriyle değişen oranlarda indirimler de sunulmaktadır. Ayrıca, 48 aylık vade içerisinde çocuk sahibi olan yararlanıcılara, her bir çocuk için kredi taksitlerini 12 ay erteleme hakkı tanınmıştır.

Evlenecek Gençlerin Desteklenmesi Projesi kapsamında toplam 92.756 bin çifte kredi ödemesi gerçekleştirilmiş olup, Temmuz 2026 sonu itibarıyla toplam 19.639 çocuk dünyaya gelmiştir.

Bununla birlikte 2021 yılında Türkiye genelinde yapılan Türkiye Aile Yapısı Araştırmasına göre; üç yıl içinde evlenmeyi düşünmeyen ya da kararsız fertlerin oranı 9680,1'dir. Bu oran kadınlar için 9087, erkekler için 9673,2'dir. Evlenmeyi düşünmeyen ya da kararsız fertlerin, evlenmeyi düşünmeme sebepleri arasında 9429,5 ile eğitim hayatına öncelik verenler ilk sırada yer almaktadır. Maddi kazancı yeterli olmadığı için evlenmeyi düşünmeyenlerin oranı 7011,9, evlenmek için uygun biriyle karşılaşmadığını belirtenlerin oranı ise "010,2'dir.

Bakanlığımızca 2026 yılında Türkiye Aile ve Nüfus Yapısı Araştırması ile Gençlerin Değişen Evlilik Algısı araştırmasının yapılması planlanmaktadır. Söz konusu araştırmalar ile aile ve evlilik kurumunda meydana gelen değişimler kapsamlı olarak incelenecektir.

Aile ve evlilik kurumunun teşvik edilmesi amacıyla ülke genelinde birçok çalışma yapılmaktadır. Bu anlamda; e Üç ve daha fazla çocuğa sahip olan ailelere, sosyal konutlarda 9610 oranında özel kontenjan getirilmiştir. e Doğum yardımlarının kapsamını ve etkinliğini önemli oranda artırılmıştır. İlk doğumda 5000 TL, ikinci (1500 TL), üçüncü ve sonraki doğumlar (5000 TL) için çocuklar beş yaşını dolduruncaya kadar aylık olarak destek verilmektedir. e Evliliğin teşviki, kamuya ait sosyal tesislerin evlenecek gençlere tahsis edilmesi, düğün merasimleri için kolaylık sağlanması, nikah işlemleri için alınan ücretin asgari düzeyde tutulması, evlilikte maddi zorluklar yaşayan gençlere yardım yapılması, aile bütünlüğünün desteklenmesi ve nüfus artışını hedefleyen faaliyetlerde gerekli tedbirlerin alınması ve yerel iş birliği mekanizmalarının güçlendirilmesi amacıyla 81 Valilik tarafından çalışma yapılmaktadır. e Kamu kurumları tarafından sağlanan kreş ve çocuk bakımevlerinden personelin azami ölçüde faydalanması, kreş ve çocuk bakımevlerinin kapasitesinin artırılması, yeni kuruluşların faaliyet geçirilmesi ve 7/24 hizmet veren kurumlarda güvenli bakım ortamlarının oluşturulması amacıyla Cumhurbaşkanlığı tarafından bütün kamu kurumlarına talimat verilmiştir.

Ayrıca soru önergesinde bahsi geçen hususlar ile ilgili olarak; Devlet Memurlarının Yer Değiştirme Suretiyle Atanmalarına İlişkin Yönetmelik'in 12 ve 14"üncü maddesi ve Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliğinin 14'üncü maddesi kapsamında eş durumu mazeret ataması ile ilgili yapılan taleplere istinaden işlem tesis edilmekte, eşleri farklı kurumlarda olan personelin işlemleri ile ilgili olarak mezkur kurumlarla koordinasyon içerisinde atama işlemleri yapılmaktadır.

Mahinur ÖZDEMİR GÖKTAŞBakan