Adana'nın Ceyhan ilçesinde inşa edileceği ilan edilen kimya endüstri bölgesinin çevreye etkilerine ilişkin

Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı'nın teklifi üzerine, Adana ili Ceyhan ilçesinde "Kimya Endüstri Bölgesi" ilan edilmesine ilişkin Cumhurbaşkanı Kararı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Stratejik öneme sahip olduğu ifade edilen bu karar; bölgenin çevresel etkileri, tarım alanları, yerel halkın görüşü, kamulaştırma süreçleri ve kamu yararı açısından ciddi soru işaretleri doğurmuştur.

Türkiye'de daha önce ilan edilen endüstri bölgelerinde yaşanan çevresel tahribat, şeffaflıktan uzak planlama ve yerel yönetimlerin devre dışı bırakılması, bu kararın da benzer riskler taşıdığı yönündeki kaygıları artırmaktadır.

Bu karar, yalnızca bir sanayi yatırımı değil; bölgenin geleceğini, çevresini ve hayat hakkını doğrudan etkilemektedir. Kamuoyunun, oldubittiye getirilen uygulamalar yerine, şeffaf ve hesap verebilir bir süreç hakkında açıkça bilgilendirilmesi zorunludur.

Bu bağlamda;

Soru 1- Adana-Ceyhan Kimya Endüstri Bölgesi ilanının gerekçesi nedir? Bu karar öncesinde hangi fizibilite ve ihtiyaç analizleri yapılmıştır?

Soru 2- Söz konusu bölgenin yüzölçümü ne kadardır ve hangi parselleri kapsamaktadır? Tarım arazileri bu alanın içinde yer almakta mıdır?

Soru 3- Bölge ilanı öncesinde çevresel etki değerlendirmesi (ÇED) süreci başlatılmış mıdır? Çevre ve halk sağlığı risklerine ilişkin raporlar mevcut mudur?

Soru 4- Adana Büyükşehir Belediyesi, Ceyhan Belediyesi, meslek odaları ve bölge halkının görüşleri bu süreçte alınmış mıdır?

Soru 5- Endüstri bölgesi kapsamında yapılacak kamulaştırmalar olacak mıdır? Olacaksa, vatandaşların mülkiyet hakları nasıl korunacaktır?

Soru 6- Bölgede faaliyet gösterecek firmalar hangi kriterlere göre belirlenecektir? Yerli ve yabancı yatırımcı dağılımı nasıl olacaktır?

Soru 7- Daha önce ilan edilen endüstri bölgelerinde yaşanan çevre sorunları ve kamu zararları dikkate alındığında, benzer olumsuzlukların yaşanmaması için hangi somut önlemler alınacaktır?

CEVAPLAR:

Kimya sektörü, Onikinci Kalkınma Planı'nda öncelikli sektörler arasında ilk sırada yer almakta olup sektöre ilişkin temel amaç; katma değeri yüksek rekabetçi ve sürdürülebilir ürünlerin üretilmesi, yeşil ve dijital dönüşüme uyumlu entegre yatırımların yapılması ile ülkemizin dünya üretim ve ihracatındaki payının artırılarak ithalat bağımlılığının azaltılması olarak belirlenmiştir. Bu bağlamda, Adana Ceyhan Kimya Endüstri Bölgesi de en fazla ithalat yapılan alanların oObaşında gelen petrokimya alanındaki Oo yüksek yatırım (potansiyelini değerlendirebilmek amacıyla ilan edilmiş olup; Orta Doğu petrol ve doğalgaz rezervleri, uluslararası enerji boru nakil hatları, İskenderun Limanı ve bölgedeki diğer Organize Sanayi Bölgeleri ile Endüstri Bölgelerine olan yakınlığı ile enerji ve petrokimya sektörümüz için önemli bir yatırım alanı olacaktır. Bölge, özellikle yabancı yatırımları çekmeye yönelik yürütülecek faaliyetlerle dünyada önde gelen petrokimya merkezlerinden biri haline getirilecektir. Ayrıca, bu kapsamda kurulacak büyük ölçekli sanayi tesislerinde yaklaşık 80 bin kişilik istihdam imkânı sağlanması ve 3 milyar Dolarlık ihracat hacmine ulaşılması öngörülmektedir. Hâlihazırda, Bölgede gerçekleştirilecek yatırımlar ile altyapı ve liman ihtiyacına ilişkin detay fizibilite çalışmaları devam etmektedir.

Belirtilen alanın 6/2/2023 tarihinde yaşanan büyük deprem felaketinden etkilenen sanayicilerimiz için önce Sanayi Alanı ve bilahare Endüstri Bölgesi olarak ilan edilmesine uzanan süreç; 4562 sayılı Organize Sanayi Bölgeleri Kanunu ile 4737 sayılı Endüstri Bölgeleri Kanununun ilgili hükümleri kapsamında, yerel ve merkezi ilgili tüm kurum ve kuruluşların görüşü alınarak Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ile Bakanlığımız tarafından son derece şeffaf bir şekilde, eşgüdüm ve istişare mekanizması çerçevesinde yürütülmüş olup olası riskler hususunda azami titizlik gösterilmektedir.

Mehmet Fatih KACIRBakan