Konya'nın Seydişehir ilçesinde özel endüstri bölgesi ilan edilen bir alana ilişkin

Geçtiğimiz günlerde Resmî Gazete'de yayımlanan Cumhurbaşkanı kararıyla, Konya İli Seydişehir İlçesinde yaklaşık 264.98 hektar alan diğer bir değişle 379 futbol sahası büyüklüğündeki alan "Özel Endüstri Bölgesi" olarak ilan edilmiştir. Bu karar ile oluşan "özel endüstri bölgesi" statüsü, yatırım süreçlerinde imar, rubsat, izin işlemlerinden kamulaştırma şirketlere çeşitli idari kolaylıklar sağlanmasına kadar birçok işlemin hızlandırılması anlamına gelmektedir. Resmî Gazete'de yayımlanan kararda, tEti Alüminyum Anonim Şirketi Seydişehir Özel Endüstri Bölgesi" ifadesi yer almıştır. Yani bu alan Cengiz Holding bünyesindeki Eti Alüminyum AŞ'ye "Özel Endüstri Bölgesi" olarak tahsis edilmiştir. Seydişehir'de kamuya ait stratejik sanayi tesislerinden biri olarak kurulan Eti Alüminyum'un Seydişehir tesisleri, 2005 yılında yapılan özelleştirme sonrası Cengiz Holding'e devredilmiştir. Seydişehir ilçesinde yer alan ve Cengiz Holding'e ait Eti Alüminyum AŞ bünyesindeki tesislerin kapasitesinin artırılabilmesi için de geçtiğimiz yıllarda 'Yatırımlara Proje Bazlı Devlet Yardımı Verilmesine İlişkin Karar" kapsamında yatırım desteği de sağlanmıştır. Ayrıca Katma Değer Vergisi (KDV) istisnası, KDV iadesi, %100 oranında vergi indirimi ve sigorta primi işveren hissesi desteği gibi birçok hususta devlet desteği de sağlanmıştır. Seydişehir Eti Alüminyum AŞ için alınan bu son karar, bölgede Cengiz Holding'e yeni ayrıcalıklar sağlandığı çok açık göstermektedir. Son birkaç yıl içerisinde Cengiz Holding'in Mardin ve Samsun gibi ilerde de benzer teşvik ve ayrıcalıklardan yararlandığını unutmamak gerekir. Kamu kaynaklarının kullanımında vatandaşlarımızın hakkını gözetmek devletin en temel görevi olmalıdır.

Bu bağlamda;

Soru 1- Konya'nın Seydişehir ilçesinde bulunan kamuya ait arazinin özelleştirme kapsamına alınarak ranta açılmasının ve "Özel Endüstri Bölgesi" olarak ilan edilmesinin gerekçesi nedir?

Soru 2- "Özel Endüstri Bölgesi" olarak ilan edilen bölgede öncesinden bir etüt çalışması yapılmış mıdır? İlan edilen bu bölge içerisinde diğer sanayi işletmeleri veya bu işletmelere hammadde sağlayan alanlar var mı? Var ise bu işletmelerin durumuna ilişkin bir çalışma yapılmış mıdır?

Soru 3- Bölgede çevre sorunları başta olmak üzere içme suyu ve sulama sularının kirlenmesi, insan sağlığı gibi durumların korunması adına ne gibi önlemler alınmıştır? Bakanlığınız ile ilgili Bakanlıklar arasında iş birliği çalışmaları yürütülmüş müdür? Soru 4- "Özel Endüstri Bölgesi" olarak ilan edilen bölgede tarıma ve hayvancılık başta olmak üzere vatandaşlarımızın geçim kaynaklarına yönelik oluşabilecek zararların tespiti için Bakanlığınızca detaylı bir inceleme yapılmış mıdır? Bölgedeki vatandaşların olası zararlarının en aza indirilmesi için gerekli önlemler alınmış mıdır? CEVAPLAR:

Bakanlığımızca yürütülen özel endüstri bölgesi işlemlerinde temel yaklaşım; yatırımın sanayi, katma değer, istihdam ve üretim boyutlarının değerlendirilmesi ile birlikte yürürlükteki mevzuat çerçevesinde ılgili kurum görüşlerinin ve çevresel/planlama süreçlerinin dikkate alınmasıdır.

Bahse konu tesiste hâlihazırda üretim devam etmekte olup, hammadde hazırlama, Bayer prosesi, elektroliz ve döküm üniteleri bulunmakta; yılda 550 bin ton boksit cevheri işlenerek çeşitli alümina ve alüminyum ürünleri üretilmekte ve mevcut durumda yaklaşık 1.650 vatandaşımıza istihdam sağlanmaktadır.

Öte yandan, belirtilen yatırım mevcut bir üretim tesisi üzerinde kapasite artışı ve ilave ünite yatırımlarını içermektedir. Bu kapsamda, yaklaşık 415 milyon Doları tutarında yatırım ve 380 kişilik ilave istihdam öngörülmektedir. Bu yönüyle süreç, mevcut sanayi altyapısının geliştirilmesi ve üretim kapasitesinin artırılması amacıyla yürütülmektedir. Ayrıca, Özel Endüstri Bölgeleri bakımından kamulaştırma dâhil altyapı, proje ve etüt giderlerinin; başvuru sahibi tüzel kişilik tarafından karşılanması esastır. Bakanlığımızca, bu alanlarda herhangi bir yatırım harcaması yapılmamakta olup buradaki rolümüz, Kanun kapsamında gerekli izin, onay ve ruhsat süreçlerinin koordinasyonu ve hızlandırılmasının sağlanması ile sınırlıdır. Endüstri bölgeleri ve özel endüstri bölgelerinde yürütülecek tüm yatırımlar, yürürlükteki çevre mevzuatına tabidir. Bu kapsamda çevresel etkilerin değerlendirilmesi, gerekli izin ve onayların alınması, atık yönetimi, emisyon, su kullanımı, deşarj ve çevre koruma tedbirlerinin ilgili kurumların görev ve yetkileri çerçevesinde yerine getirilmesi zorunludur. Bunun yanı sıra, ilan edilen alanda tarım ve hayvancılık faaliyetlerine yönelik alanlar mevcut olmayıp yatırımların havaya, suya ve toprağa dahil çevresel etkileri ÇED, çevre izin ve lisans vb. mevzuatlar çerçevesinde Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığımız tarafından takip edilmektedir.

Bu çerçevede özel endüstri bölgesi yürütülecek yatırımlara yönelik uygulamalarımızda esas olan; yatırım sürecinin mevzuat hükümleri çerçevesinde ilerlemesi, gerekli izin ve değerlendirmelerin ilgili kurumlarca tamamlanması ve yatırımın kamu yararı, üretim ve istihdam boyutlarıyla birlikte ele alınması hususlarının altını bir kez daha çizmek önem arz etmektedir Bunlara ilaveten, tüm bu süreçte; Bakanlığımız ile ilgili bakanlıklar arasında, mevzuat çerçevesinde gerekli değerlendirme ve izin süreçleri kapsamında iş birliği ve koordinasyon mekanizmaları işletilmektedir.

Mehmet Fatih KACIRBakan