Bir spor kulübü yöneticisi tarafından dile getirildiği iddia edilen bazı söylemlere ilişkin

Amedspor — Sakaryaspor karşılaşması sonrasında Sakaryaspor yöneticilerinden Z.K. adlı şahsın kamuya açık şekilde sarf ettiği "Onların vücutlarının üzerinde baş varsa Gaffar Okkan'ın yüzündendir. Ayak bastığınız her yer bizimdir." sözleri yalnızca sportmenlik dışı bir ifade değildir. Bu sözler, belirli bir topluluğa yönelik üstünlük iddiası içeren, kolektif tehdit barındıran ve Kürt halkını hedef alan düşmanlaştırıcı bir söylem niteliğindedir.

TCK'nın 216'ncı maddesi (halkı kin ve düşmanlığa tahrik veya aşağılama), .122'nci maddesi (nefret ve ayrımcılık), 106'ncı maddesi (tehdit) ve 125'inci maddesi (alenen hakaret) uyarınca bu tür ifadelerin resen ve etkili biçimde soruşturulması gerekmektedir. Bu düzenlemeler, belirli bir etnik veya toplumsal grubu hedef alan ve kamu barışını bozma riski taşıyan söylemlere karşı toplumsal barışı korumayı amaçlamaktadır.

Ancak uygulamada ciddi bir "seçici adalet pratiği" algısı oluşmuştur. Özellikle Kürt kimliğiyle ilişkilendirilen sembolik, barışçıl ya da ifade özgürlüğü kapsamında değerlendirilmesi gereken eylemler hakkında hızlı ve sert adli süreçler işletilirken; açık tehdit, aşağılayıcı ve düşmanlaştırıcı söylemler söz konusu olduğunda bırakın etkili bir soruşturma yürütülmesini neredeyse hiç soruşturma dahi açılmaması kamuoyunda cezasızlık kültürünün kurumsallaştığı yönünde güçlü bir kanaat yaratmaktadır.

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi"nin yerleşik içtihatlarına göre devletin yükümlülüğü yalnızca doğrudan şiddet fiillerini cezalandırmak değil; aynı zamanda belirli bir topluluğu hedef alan nefret söylemleri karşısında etkili soruşturma yürütmektir. AİHM kararlarında, ayrımcılık içeren söylemler karşısında etkili ve tarafsız bir adli mekanizma işletilmemesinin, Sözleşme'nin 14'üncü maddesi ile bağlantılı olarak 2'nci ve 3'üncü maddelerin ihlaline yol açabileceği vurgulanmaktadır. Devletin tarafsızlık ve eşit koruma yükümlülüğü, Anayasa'nın 10'uncu maddesi kapsamında da açık bir anayasal zorunluluktur.

Spor alanlarının etnik kimlik üzerinden tehdit ve üstünlük söylemlerinin üretildiği zeminlere dönüşmesi, yalnızca spor güvenliği meselesi değil; toplumsal barış ve birlikte yaşama iradesi bakımından da ciddi bir risk oluşturmaktadır. Cezasız bırakılan her nefret söylemi, bir sonraki provokasyonun zeminini güçlendirmektedir. Hukuk devleti, yurttaşları arasında ayrım gözetmeden eşit ve etkili koruma sağladığı ölçüde meşruiyet kazanır. Etnik kimliği hedef alan tehdit ve nefret söylemleri karşısında etkili bir soruşturma yürütülmemesi, toplumsal barışı zedeleyen ve güven duygusunu aşındıran bir sonuç doğurmaktadır.

Bu bağlamda;