Gübre arzında sorun yaşandığı iddiasına ilişkin

Aşağıdaki sorularımın, Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı tarafından Anayasanın 98 ve İç Tüzüğün 96. ve 99. Maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.

2 Mart 2026 tarihinde şahsınız tarafından yapılan açıklamada, gübre stoklarının yeterli olduğu ve arz güvenliğini tehdit eden bir durumun bulunmadığı ifade edilmiştir. Kağıt üzerinde "sorun yok"larla pembe tablolar çizilirken; Tarım Kredi Kooperatifleri, Bakanlığın bu iyimser açıklamalarıyla çelişen bir kararla gübre satışlarını kısıtlayarak adeta bir karne sistemine geçti. Yapılan ani zamların yanı sıra, çiftçinin can simidi olan kampanyalı ve kredili satışlar durdurulurken, gübre alımı bölge birliklerinin onayına tabi tutulmaya başlandı. Bakanlığın beyanı ile çiftçinin doğrudan muhatap olduğu kooperatiflerin kısıtlayıcı uygulamaları arasındaki bu derin çelişki, ekim dönemindeki üreticiyi mağdur etmektedir. Üstelik çiftçinin en temel girdisi olan gübreye erişiminin kısıtlanması, sadece çiftçiyi değil; mutfağındaki ekmeği her geçen gün daha pahalıya alan tüm halkı cezalandırmaktır.

Bu bağlamda:

SORULAR

1. Bakanlığınızın gübre arzında sorun yok açıklamasının hemen ardından, Tarım Kredi Kooperatifleri'nin gübre satışlarını durdurma ve karne usulü kısıtlama getirme kararının gerekçesi nedir?

2. Bakanlığınız ile Tarım Kredi Kooperatifleri arasında gübre stok yönetimi ve fiyatlandırma konusunda bir koordinasyon eksikliği mi bulunmaktadır? Bakanlığın yeterli dediği stoklar neden çiftçiye ulaştırılmamaktadır?

3. Gübre satışlarında kredi kartı kullanımının durdurulması ve 5 Haziran vadeli kampanyalı satışlardan gübrenin çıkarılması kararı, zaten borç yükü altında olan çiftçiyi üretimden koparmayacak mıdır?

4. Üre, sülfat gibi temel gübre kalemlerine yapılan son zamların oranı nedir ve bu zamlar döviz kuru veya hammadde maliyetleri ile ne derece örtüşmektedir?

5. . Tarım Kredi Kooperatifleri'ne üye olan ancak bölge birliği onayı alamadığı için gübreye ulaşamayan çiftçi sayısı kaçtır? Bu kısıtlama nedeniyle ekim yapamayan arazilerin rekolte kaybı tahmini nedir?

6. . Kriz anlarında çiftçinin yanında olması gereken Tarım Kredi Kooperatifleri'nin, piyasayı regüle etmek yerine fiyat artışına gitmesi ve arzı kısıtlaması hakkında bir soruşturma veya inceleme başlatılmış mıdır?

7. . Üreticinin mağduriyetini gidermek adına gübre desteklerinin artırılması veya kısıtlamaların kaldırılması yönünde acil bir eylem planınız bulunmakta mıdır?