10 Şubat 2013 tarihinde Diyarbakır'da zırhlı bir aracın karıştığı kazayla ilgili yargılama sürecine ilişkin

Aşağıdaki sorularımın, Adalet Bakanı Akın GÜRLEK tarafından Anayasanın 98 ve İç Tüzüğün 96. ve 99. Maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.

İHD'nin 2023 tarihli Zırhlı Araç Raporunda son 15 yılda; zırhlı araç çarpması sonucu en az 44 kişi yaşamını yitirdiği, 94 kişinin ise yaralandığı kayıt altına alınmıştır. 10 Şubat 2013 günü Diyarbakır Şehitlik semtinde, polis Selahattin Korkmaz'ın zırhlı araçla ezerek katlettiği 19 yaşındaki Şahin Öner'in davası; bu katliamların belki de en sembolik ve en karanlık örneğidir. Olaydan hemen sonra dönemin valisi Mustafa Toprak "Kimlik bilgileri tespit edilemeyen bir gösterici el yapımı düzeneklerle hazırlanmış bombayı polis aracına attığı esnada elinde patlayarak yaralandı. Yaralıya ilk müdahale olay yerine gelen sağlık ekipleri tarafından yapılarak Eğitim Araştırma Hastanesi Dağkapı Kampüsü'ne kaldırılarak tedavi altına alındı. İlk belirlemelere göre, gösterici elindeki bombayı atarken kulağında hasar oluştu. Göstericinin elinde patlayan bomba ayrıca akciğer bölgesinde de ciddi hasarlara yol açtığından dolayı yapılan tüm müdahalelere rağmen hayatını kaybetti" şeklinde demeç vermişti. Dicle Haber Ajansı'nın (DİHA), ertesi gün yayınladığı fotoğraflar, görgü tanıklarının beyanları ve sonrasında ulaştığı Ambulans Kayıt Formu diğer raporlarla beraber (otopsi, Adli Tıp) devletin açıklamasını başından sonuna kadar yalanlıyordu.

Adli Tıp raporları, Şahin'in vücudunda patlama izi değil, zırhlı bir aracın altında ezilmekten kaynaklanan 4 kaburga kırığı ve vücudunda asfaltın bıraktığı devasa sürtünme izleri olduğunu tescil etmişti. Şahin Öner'in can çekişirken hastaneye değil, polis karakoluna götürüldüğü ise yine ambulans kayıtlarına yansımış; sağlık ekiplerinin karakol kapısında tam 30 dakika bekletildiği, Önder'in o haldeyken bile parmak izinin alınmaya çalışıldığı belgelemiş; bu iş ve işlemlerle devletin yaşatma yükümlülüğünün yerini delil yaratma telaşına bıraktığı anlaşılmıştır.

Gerekçenin tamamını göster (3 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt

4 yıllık soruşturma aşamasıyla beraber 13 yıla yayılan bu yargı sürecinde; sanık polis Selahattin Korkmaz olay günü bile delil toplama prosedürü kapsamında gözaltına alınmamış, varlığı bilinen kamera kayıtları için "yok" denilmiş, olaydan 7 yıl sonra ilk defa olay yeri keşfi yapılmış, dosya Asliye Ceza, Ağır Ceza ve Bölge Adliye Mahkemesi arasında top gibi sektirilerek toplamda 5 kez el değiştirmiş ve kararları bozulmuş, dava boyunca suçun tanımı mütemadiyen hafifletilmiştir. Savcılığın önce 25 yıl hapis (olası kasıt) istediği sanık polis için verilen sembolik 3 yıl 4 aylık hapis cezası, İstinaf Mahkemesi tarafından "fazla" bulunarak bozulmuştur.

Bozma kararının gönderildiği Diyarbakır 1'inci Ağır Ceza Mahkemesi'nde 11 Şubat 2026'da görülecek duruşma; zırhlı araçların dokunulmazlığı ile vatandaşın yaşam hakkı arasında bir seçim yapılacağı; adaletin zırhının, zırhlı aracın saçından daha dayanıklı olup olmadığının anlaşılacağı bir hakikat sınavı olacaktır.

Bu bağlamda;

SORULAR

1. Bir yaşam hakkı ihlali davasının 13 yıl boyunca sonuçlandırılamamış olması, mesela makul sürede yargılanma hakkı gibi başlı başına bir ihlal değil midir?

2. Şahin Öner dosyasının 13 yılda 5 kez el değiştirmesi ve kararların sürekli bozulması, kamu görevlilerinin dahil olduğu davaları zamanaşımına uğratma veya toplumsal belleği zayıflatma stratejisinin bir parçası mıdır?

3. İlk mütalaada olası kastla öldürme suçuna ilişkin ceza talep edilirken, 13 yılın sonunda İstinaf Mahkemesi'nin bilinçli taksir koşullarının bile oluşmadığını iddia ederek cezayı düşürmek istemesinin hukuki dayanağı nedir? Zırhlı aracı dar bir sokakta süratle sürmek öngörülebilir bir risk değil midir?

4. Şahin Öner davasında suç vasfının yargılama süreci boyunca mütemadiyen hafifletilmesinin gerekçesi nedir?

5. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'nin etkili soruşturma ve yaşam hakkına ilişkin | içtihatları dikkate alındığında, Şahin Öner dosyasının Türkiye'nin uluslararası yükümlülükleriyle uyumlu olduğu düşünülmekte midir?

6. Türkiye genelinde son 20 yıl içerisinde kolluk kuvvetlerine ait zırhlı araçların karıştığı ölüm ve yaralanma vakalarına ilişkin Adalet Bakanlığı kayıtlarında yer alan toplam sayı nedir? Bu vakaların illere, yıllara ve kolluk birimlerine göre dağılımı nasıldır?

7. Zırhlı araçların karıştığı ölümlü olaylarda bugüne kadar kaç kolluk görevlisi hakkında soruşturma izni verilmiş, kaç dosyada kovuşturma aşamasına geçilmiştir? Bu dosyaların kaçında mahkumiyet, kaçında beraat kararı verilmiştir?

8. 11 Şubat 2026'da görülecek duruşmanın, bir yurttaşın yaşam hakkı ile kolluğun dokunulmazlığı arasında bir tercih anlamına geldiği gerçeğini kabul ediyor musunuz?

9. Adalet Bakanlığı, zırhlı araçlarla işlenen ölümlerde cezasızlık politikasını sonlandıracak iradeye sahip midir, yoksa bu ölümler normalleştirilmeye devam mı edilecektir?